دره شیروان – شیروان دَرَسی

شیروان دره قبل از آنکه زیر دوربین های محققان به عنوان زیستگاه ممتاز وحوش شناخته شود، تاریخی اسرار آمیز داشت. ارتفاع این منطقه دو هزار و ۲۰۰ متر و مساحت آن ۷۵ کیلومتر مربع برآورد شده است.

این دره عمیق و عریض بوده و بریدگی‌های دیواره‌های صخره‌ای، چشم انداز منحصر به فردی به آن بخشیده است.

تا جایی که به عقیده کارشناسان مشابه این طبیعت نه تنها در کشور بلکه در منطقه خاورمیانه نیز وجود نداشته و در واقع شیروان دره میراث شگفتی طبیعت به ساکنان ترک زبانی است که بیشتر به محصولات باغی خود در بازارهای داخلی و خارجی شناخته می شوند.

این دره از قسمت جنوب به دامنه شمالی سبلان (هرم) از شرق به جاده لاهرود – شابیل، از غرب به هوشنگ میدانی و از شمال به زمین‌های روستای قلچقلو منتهی می‌شود.

شیروان دره‌سی (دره شیروان) یکی از یازده زیستگاه وحشی است که که در منطقه ساوالان واقع شده‌ است. شیروان دره‌سی حدودا در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی مشکین شهر و در نزدیکی لاهرود قرار دارد. شیروان دره سی دره عمیق و عریض است که بریدگی‌های دیواره‌های صخره‌ای، چشم انداز ویژه‌ای به این منطقه بخشیده‌ است وسنگ‌ها در آن به صورت تندیس‌هایی دیده می‌شوند که انسان فکر می‌کند هرکدام به دست هنرمندی با ذوق تراشیده شده‌ است.

 

 

در ورودی دره اگر از آبشار چهل متری مسیرتان که چشم ها را خیره می کند عبور کنید با کمی صخره نوردی آن هم از نوع متوسطش به چشمه شابیل می رسید. آبشار دوقلوی شیروان دره، همه ساله در بهار و تابستان تولدش را جشن می گیرد و زیبایی بی نهایتش را پیشکش دشت می نماید.
این دو آبشار زیبا در زمستان کاملا یخ بسته و تصویر قندیل بسته شان کمی از معجزه ندارد. آن چه که در شیروان درسی و در دامنه های سبلان دلبری می کند دریاچه دلفریبی است که آت گولی نامیده می شود.

 

 

آت گولی در ترکیب با صخره های دره و غرور نمایان سبلان، تصویر بی بدیلی است که حالا حالاها نظیرش را نخواهید دید. علاوه بر آت گولی، آبگیر جیران گولی نیز همانند نگینی در شیروان درسی قابل دسترسی است. کبک، قمری، فاخته، کل، بز، قوچ، روباه و کبک دری ساکنین همیشگی شیروان درسی هستند. شیروان درسی به دلیل دسترسی نه چندان آسانش که نیازمند پیاده روی و کمی کوه پیمایی است تقریبا بکر و دست نخورده باقی مانده است.

شیروان درسی شاهد روزهای پرفراز و نشیبی بوده است و در گذشته ای دور محل نبرد ایرانیان و رومیان بوده است، و شاید شاهد ماجرایی عاشقانه چرا که محلی ها می گویند دختری از تبار سبلان وقتی در رسیدن به عشقش ناکام مانده به شیروان درسی رفته و برای همیشه در آن جا آرام گرفته است. شیروان درسی در تمام فصول سال بی نهایت زیبا و دلفریب است چه در تابستان با نوای دل انگیز آبشارها و چشمه ها و چه در زمستان با تابلویی از قندیل هایش.

 

 

 

زندگی دائمی وحوش متعددی چون کل، بز، قوچ، میش ارمنی، خرگوش، کبک دری، فاخته، خوک، روباه، گرگ، خرس قهوه‌ای، کبک، قمری و تعدادی پرندگان مهاجر موجب شده این منطقه یکی از زیستگاه‌های ممتاز محسوب شود.

علاوه بر این وجود آبگیر یا «گول» در این منطقه موجب شده تنوع گونه‌های دو زیست و زیست‌آبی نیز به وفور مشاهده شود. دو آبگیر شاخص در شیروان دره «آت گولی» و  «جیران گولی» است که پراکنش گونه‌های جانوری و گیاهی ساکن در آن را گسترده است.

مدیر کل حفاظت از محیط‌زیست استان اردبیل معتقد است «شیروان دره» اقلیم و شرایط جغرافیایی منحصربه‌فردی دارد که موجب شده گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری زیستگاه خود را در آن انتخاب کنند.

 

طبیعت راز آلود شیروان دره موجب شده تا افسانه‌های متعددی حول‌وحوش آن شکل بگیرد. تا جایی که دره‌های عمیق و صخره‌ای موجب پدید آمدن شکلی از انسان‌های سنگی شده و افسانه حیات دیرینه پیرامون شیروان دره نقل اشعار و داستان‌ها شده است.

 

یکی از روستانشینان شابیل از سنگی نام می‌برد که نادرشاه در هنگام عبور از منطقه از آن به مناطق مقابل نگریسته و وضعیت عبور خود را بررسی کرده است.

سنگی که به گفته فتح علی خدایی امروز به «نادر باخان» معروف است و در هنگام عبور از مسیر کوه‌های سنگی به وضوح مشاهده می‌شود.

 

موضوع حفاظت ویژه از شیروان دره چند سالی است که مطرح شده و با وجود اینکه پرونده مطالعه و بررسی شیروان دره کمی معطل تصمیم‌گیری‌ها شد، اما در نهایت تبدیل آن به اثر طبیعی ملی با پیگیری خبرگزاری مهر در آستانه تحقق است.

با موافقت منابع طبیعی امیدواریم صنعت و معدن نیز موافق تبدیل این منطقه به اثر طبیعی ملی باشد تا بتوانیم برنامه‌های حمایت از گونه‌های حیات‌وحش و گونه‌های گیاهی کم‌نظیر منطقه را پیاده کنیممدیر کل حفاظت از محیط‌زیست استان در این خصوص تأکید کرد: ما یک قدم به تبدیل این منطقه به اثر طبیعی ملی نزدیک شدیم و توانستیم موافقت منابع طبیعی را اخذ کنیم.

محمد خداپرست  بیان داشت: در ارتقای مناطق حفاظت شده و یا تبدیل این منطقه به منطقه حفاظت شده ضروری است دو حوزه منابع طبیعی و صنعت و معدن موافقت کنند.

وی افزود: با موافقت منابع طبیعی امیدواریم صنعت و معدن نیز موافق تبدیل این منطقه به اثر طبیعی ملی باشد تا بتوانیم برنامه‌های حمایت از گونه‌های حیات‌وحش و گیاهی کم‌نظیر منطقه را پیاده کنیم.

مدیر کل حفاظت از محیط‌زیست استان متذکر شد: در حال حاضر دو اثر طبیعی ملی در استان داریم که شامل کوه سبلان و غار یخگان است.

بنابراین گزارش در سال ۹۰ مستند شیروان دره به کارگردانی بهزاد مولود با هدف بررسی ویژگی‌های زمین‌شناسی، زیست محیط، حیات گیاهی و جانوری همچنین فرهنگ عشایر منطقه ساخته شد.

افسانه‌های متعددی پیرامون این منطقه وارد ادبیات بومی شده است. اما چه چیزی طبیعت این منطقه را افسون کرده و نام خود را به کتاب‌های شعر و داستان برده است؟ برخی ساکنان افسانه‌هایی را نقل می‌کنند که تندیس‌های سنگی این منطقه در واقع انسان‌های اولیه‌ای هستند که به فکر فرورفته‌اند.

افسانه‌ای که در واقع به دلیل بهت و حیرت در مقابل زیبایی طبیعت منطقه در ذهن رشد و نمو یافته اما وضعیت اقلیم منطقه گویای کوه‌های سنگی است که به نظر می‌رسد توسط هنرمندان چیره‌دست شکل و شمایل یافته است.

به گفته فعالان گردشگری اردبیل طبیعت متنوع شیروان دره روح‌نواز بوده و باید زمینه معرفی جاذبه‌های گردشگری این منطقه به دلیل اهمیت تاریخی و طبیعی آن به‌ویژه برای گردشگران خارجی فراهم شودعلاوه بر این وجود گونه‌های جانوری مختلف و لانه‌سازی آن‌ها معماری منحصربه‌فردی را در این بخش از طبیعت مشگین شهر به ودیعه گذارده است.

به گفته فعالان گردشگری اردبیل طبیعت متنوع شیروان دره روح‌نواز بوده و باید زمینه معرفی جاذبه‌های گردشگری این منطقه به دلیل اهمیت تاریخی و طبیعی آن به‌ویژه برای گردشگران خارجی فراهم شود.

دره شیروان یکی از یازده زیستگاه وحشی کشور است که در منطقه کوه سبلان واقع شده ‌است که نزدیکی این منطقه به آبگرم شابیل، کوه سبلان، هوشنگ میدانی و مناطق بکر طبیعی دامنه سبلان موقعیت ممتاز طبیعی به آن بخشیده است.

در سال‌های اخیر معرفی بدون حفاظت این منطقه موجب شده گردشگران به شیروان دره سرازیر شوند و از سویی وجود رگه‌های معدنی موجب شده بهره‌برداری‌های معدنی افزایش یابد. اما در مقابل حفاظتی اصولی در کار نیست.

ثبت ملی این منطقه فرصتی برای اجرای طرح‌های حفاظت شده از منطقه فراهم خواهد ساخت تا گونه‌های گیاهی و جانوری و طبیعت سحرانگیز منطقه لگدکوب گذرهای بی‌اطلاع گردشگران و عابران نشود.

شیروان دره

احداث شهربازی در ورودی جدید دریاچه شورابیل اردبیل

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اردبیل از احداث شهربازی در مجاورت منطقه نمونه گردشگری دریاچه شورابیل خبر داد.

به گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اردبیل، بهروز محبی، مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اردبیل افزود: سه هکتار زمین در جنب ورودی جدید دریاچه شورابیل اختصاص یافته که به منظور احداث شهربازی در اختیار سرمایه‌گذار قرار خواهد گرفت.

وی افزود: به منظور احداث این مجموعه چند سرمایه‌گذار اعلام آمادگی کرده‌اند و احداث آن برای سال آینده برنامه ریزی شده است.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اردبیل با تأکید به ضرورت احداث شهربازی در اردبیل، افزود: در وضعیت فعلی تنها مجموعه شهربازی در منطقه نمونه گردشگری شورابیل دایر است.

محبی تأکید کرد: علاوه بر این در چند پارک از جمله ولایت، کودک و آرتا نیز تجهیزات شهربازی دایر شده و در برخی پارک‌ها نیز یک یا دو دستگاه دایر است.

وی افزود: علاوه بر مجموعه دوم شهربازی شورابیل ایجاد امکانات بازی در چند پارک از جمله رضوان، فردوس و گیلانلار باغی در دست بررسی است.

وی به نظارت مستمر بر عملکرد شهرهای بازی موجود اشاره و تأکید کرد: در اعطای مجوز و تمدید فعالیت تجهیزات شهربازی تمامی مفاد قانونی، استانداردها و اهلیت مجری بررسی می‌شود.

دریاچه شورابیل

دریاچه شورابیل دومین جاذبه گردشگری استان اردبیل پس از سرعین میباشد.

شورابیل یک دریاچه طبیعی میباشد که در محیط شهری واقع شده و فاصله آن با شهر اردبیل تنها ۲ کیلومتر است.پس از انتخاب شورابیل بعنوان منطقه نمونه گردشگری تاسیسات رفاهی مناسبی برای استفاده گردشگران در اطراف آن ایجاد گردید.

طولانی ترین مسیر پیاده روی کشور با چمن مصنوعی در اطراف دریاچه شورابیل احداث شده است.این مسیر همچنین برای دوچرخه سواری نیز بهسازی شده است.

 

استان اردبیل که یکی از مقاصد گردشگری برای سفر است، دارای جاذبه‌های فراوانی می‌باشد. شهر اردبیل (مرکز استان اردبیل) آب و هوایی سرد و کوهستانی داشته و دارای وسعتی در حدود ۳۸۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد. از آنجایی که ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۳۵۰ متر می‌باشد، میانگین دمای اردبیل در طول سال ۸٫۵ درجه سانتی گراد است. دریاچه شورابیل یکی از جاذبه‌های طبیعی این شهر است که به یک منطقه نمونه گردشگری نیز تبدیل شده است.

دریاچه‌ی شورابیل دریاچه‌ای زیبا و یکی از جاذبه‌های گردشگری طبیعی ایران است که در حریم شهری اردبیل و در یکی از مناطق شکارممنوع ایران قرار دارد. این دریاچه در خیابان دانشگاه مسیر دانشگاه محقق اردبیلی، دانشگاه علوم پزشکی و پیام نور واقع می باشد.

 

 

زمان پیدایش شورابیل را قدیمی تر از دریاچه ارومیه و در اواخر دوره سوم و اوایل دوره چهارم زمین شناسی میدانند در گذشته آب این دریاچه بسیار شور بوده است اما در سالهای اخیر با هدایت کانالهای آب شیرین برای وسعت بخشیدن تا ۱۸۰ هکتار کنونی و تامین آب دریاچه از شوری آب به مقدار بسیار زیادی کاسته شده است.عمق دریاچه از ۴ تا ۱۸ متر متغیر است.

گل و لای دریاچه شورابیل خواص درمانی زیادی داشته و برای بهبود بسیاری از امراض از جمله روماتیسم و بیماریهای پوستی مورد استفاده قرار میگرفته است.هر چند که پس از شیرین سازی آب دریاچه این خاصیت درمانی گل ولای شورابیل از میان رفته است.

پارکینگ ٬ امکانات پیک نیک ٬ سوپرمارکت ٬ سرویس بهداشتی ٬ نمازخانه و یک هتل ۲ ستاره در دوطبقه در کنار دریاچه ایجاد شده.هتل شورابیل در سال ۱۳۸۰ تاسیس و در سال ۱۳۹۴ مورد بازسازی قرار گرفت.همچنین شهربازی سرپوشیده شهر خورشید در سال ۱۳۹۱ در زمینی به مساحت ۱۲۰۰ مترمربع سالن و ۱۰ هزار مترمربع محوطه و با امکانات مدرن برای تفریح کودکان و بزرگسالان در کنار این دریاچه ایجاد شد که هم اکنون بهترین شهربازی منطقه محسوب میشود.

 

پس از شیرین سازی آب دریاچه به دلیل بر هم خوردن اکوسیستم متاسفانه بسیاری از گونه های گیاهی و جانوری بومی شورابیل از میان رفتند.پلیکان های خاکستری، اردک تاجدار، اردک چشم طلایی، غاز خاکستری، غاز زنگوله بال، لک لک سیاه و… از پرندگان مهاجر و دراج ، قرقاول ، مرغابی ، خوتکا ، حواسیل ، چنگر، آنگوت و…از جمله پرندگان بومی هستند که همچنان در این دریاچه زیبا زیست می کنند.

 

بر اساس نتایج مطالعات زمین‌شناختی، قدمت این دریاچه‌ی نسبتاً بزرگ و بسیار جذاب، حتی از دریاچه‌ی ارومیه نیز بیشتر است. در حقیقت شورابیل اردبیل، تنها دریاچه‌ی طبیعی درون‌شهری در کل ایران بزرگ می‌باشد.

این دریاچه ی بسیار زیبا، در گذشته خواص درمانی زیادی داشته و کاملاً شور بوده است که همین شور بودن دلیل نام‌گذاری آن را می‌رساند. اما طی گذشت زمان با افزودن آب شیرین به آن از شوری آن کاسته‌اند و مساحت آن را به ۱۸۰ هکتار افزایش داده‌اند. به‌طوری‌که امروزه در آن ماهی قزل الا پرورش داده می‌شود.

تا قبل از افزودن آب شیرین به این دریاچه‌ی فوق‌العاده، ساکنان آن منطقه و به‌ویژه افرادی که از ناراحتی پوستی یا درد مفاصل رنج می‌بردند از گل مطبوع دریاچه به پوست بدن خود می‌مالیده اند و حتی از گل آن به شهرها و مناطق دیگر می‌برده تا مصرف کنند و ناراحتی خود را درمان سازند اما متأسفانه اخیراً آب شیرین به این دریاچه اضافه شده است که این امر سبب گردیده این دریاچه دیگر آن خواص درمانی سابق را نداشته باشد.

این دریاچه انتخاب بسیار مناسبی برای استراحت تمامی اعضای خانواده و فرار از شلوغی و هرج‌ومرج روزمره است. برای شناخت خدماتی که می‌توانید در کنار مشاهده‌ی این منظره‌ی زیبا داشته باشید اطلاعاتی را در خدمت شما قرار داده‌ایم:

از امکانات تفریحی، ورزشی و فرهنگی جذاب این دریاچه می‌توان به: باغ‌وحش، پیست دوومیدانی، پیست دوچرخه‌سواری، قایق‌رانی، یک شهربازی روباز، یک شهربازی سرپوشیده و تعدادی هتل (مجتمع توریستی کوثر و هتل شورابیل) اشاره کرد.

دانشگاه‌های: محقق اردبیلی، پیام نور، علوم پزشکی و شهرک‌های: مهر، کوثر، دادگستری، راه و ترابری، ولیعصر و هم‌چنین نمایشگاه بین‌المللی اردبیل در حاشیه‌ای از این دریاچه‌ی گسترده قرارگرفته‌اند.

در گذشته، این منطقه دارای گیاهانی از قبیل سازو، سلمه، نی، گز، اویارسلام، گل گندم، جو و غیره بوده است اما پس از شیرین کردن آب دریاچه، بسیاری از این‌ها از بین رفته‌اند. از جمله پرندگان بومی که در این دریاچه زیبا زیست می‌کنند می‌توان به اردک چشم طلایی، غاز خاکستری، غاز زنگوله بال، پلیکان‌های خاکستری، اردک تاجدار، لک لک سیاه و از پرندگان مهاجر به قرقاول، مرغابی، دراج، خوتکا، حواسیل، چنگر، آنگوت اشاره نمود. گفتنی است این دریاچه از مناطق شکار ممنوع استان اردبیل اعلام شده است. شایان ذکر است همه ساله و در پاییز، این پرندگان از سمت کشور روسیه به سمت دریاچه شورابیل مهاجرت می‌کنند.

منبع تأمین آب دریاچه شورابیل، چشمه‌ها، رودخانه بالخلو چای و نیز نزولات آسمانی می‌باشد. در سال‌های اخیر اداره امور آب منطقه‌ای از طریق کانال آبرسانی، سطح آب دریاچه را افزایش داده است. حداکثر عمق آب دریاچه ۲۰ متر بوده و میزان نوسانات سطح آب در حدود ۰٫۵ متر گزارش شده است.

دیدنی‌ها و تفریحات:

دریاچه شورابیل دارای دیدنی‌ها و امکانات تفریحی خوبی می‌باشد که در دیل آن‌ها را معرفی می‌کنیم.

قایقرانی و جت اسکی:

در دریاچه شورابیل و با حضور در اسکله قایق سواری (در ضلع شمالی دریاچه) می‌توان از قایق‌های پدالی استفاده نمود و از سکوت و چشم انداز اطراف لذت برد. در این مکان قایق موتوری و جت اسکی هم برای گشت و گذار بیشتر در دریاچه مهیاست.

دوچرخه سواری، پیاده روی، کالسکه سواری و ماشین برقی:

در اطراف دریاچه شورابیل، پیست دوچرخه سواری، پیست پیاده روی استاندارد، پیست دو و میدانی مجهز به چمن مصنوعی احداث شده است. گفتنی است پیست پیاده روی شورابیل یکی از طولانی‌ترین پیست‌های پیاده روی در کشور محسوب می‌شود. رینگ آسفالت ایجاد شده در اطراف دریاچه نیز مناسب کالسکه سواری و ماشین برقی می‌باشد. با کرایه دوچرخه از کیوسک دوچرخه سواری نبش خیابان شورابیل و یا پارک اطراف دریاچه می‌توان از پیست دوچرخه سواری اطراف دریاچه استفاده نمود. دوچرخه‌های اجاره‌ای آنجا چند نوع دارد: دوچرخه‌های معمولی، دوچرخه‌های دونفره و دوچرخه‌های برقی. بسته به نوع علاقه می‌توان یکی از آن‌ها را کرایه کرد.

زیپ لاین:

زیپ لاین ساحل دریاچه شورابیل، ۹۲۰ متر طول دارد. شایان ذکر است این زیپ لاین، نخستین زیپ لاین رفت و برگشت موتوری ایران و طولانی‌ترین زیپ لاین کشور محسوب می‌گردد.

فضای سبز و شهربازی‌های روباز و سرپوشیده اطراف دریاچه:

ساحل اطراف دریاچه توسط فضای سبز و پارک پوشیده شده است. این پارک‌ها شامل باغ بهشت، پارک صخره‌ای و پارک شورابیل می‌باشند که محیط دلچسبی را برای تفریح، پیک نیک و سرگرمی به وجود آورده‌اند. گفتنی است پارک شورابیل مجهز به یک شهربازی روباز و شهربازی شهر خورشید (در قسمت جنوبی دریاچه) و باغ وحش می‌باشد.

پیست کارتینگ:

«پیست کارتینگ هانی» که در بخش شرقی دریاچه واقع شده است مناسب علاقه مندان به مسابقه و رقابت‌های هیجانی می‌باشد.

جهت اقامت توریست‌های خارجی و میهمانان داخلی:

چندین هتل و اقامتگاه (از جمله مجتمع توریستی کوثر و هتل شورابیل) در اطراف دریاچه وجود دارد. همچنین در فضای اطراف دریاچه امکان چادرزدن و کمپینگ نیز مهیا شده است. هتل شورابیل با درجه ‌بندی سه ستاره در ساحل شمالی دریاچه و مجتمع توریستی کوثر با درجه ‌بندی سه ستاره (دارای چهل و شش واحد سوئیت ویلائی و سالن کنفرانس و سالن همایش و دو رستوران و کافی شاپ، کافی نت و سالن ورزشی درزمینی به وسعت ۲۶۱۲۵ متر مربع در ساحل جنوبی دریاچهٔ شورابیل) میزبان گردشگران خارجی و میهمانان داخلی می‌باشد.

  • هتل شورابیل: هتلی با درجه‌بندی دوستاره، در ساحل شمالی این دریچه‌ی بکر
  • مجتمع توریستی کوثر: با درجه‌بندی سه ستاره، دارای ۴۶ واحد سوییت ویلایی، سالن کنفرانس سالن همایش،۲ رستوران، کافی‌شاپ، کافی‌نت و سالن ورزشی‌ای به وسعت ۲۶۱۲۵ مترمربع در ساحل جنوبی دریاچه‌ی شورابیل آماده‌ی خدمات‌رسانی می‌باشد.

نشانی : شهر اردبیل، ۲ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به طرف خلخال