خانه های تاریخی اردبیل (معرفی ۱۰ خانه تاریخی اردبیل)

استان اردبیل به سبب تمدن چندین هزار ساله خود بیانگر هنر، فرهنگ، تمدن و معماری ناب و اصیل اسلامی ایرانی است. بررسی های تاریخی که در این استان صورت گرفته، گواه تمدن این استان است. یکی از راه های آشنایی بیشتر با معماری اصیل اردبیل بررسی بافت برخی از خانه های تاریخی اردبیل است.

خانه های تاریخی اردبیل علاوه بر اینکه نشانه ای از تمدن چندین هزار ساله اردبیل به شمار می آیند، از عوامل توسعه صنعت توریسم نیز در این استان می باشند. استان اردبیل به سبب موقعیت خاص جغرافیایی و آب و هوای سرد و خشکی که دارد، معماری منحصر به فردی می طلبد. بیشترین خانه های تاریخی اردبیل بازمانده دوره قاجار است. غالب آن‌ها نیز در مرکز شهر واقع شده اند.

ویژگی های خانه های تاریخی اردبیل

از جمله دلایل متمایز کننده خانه های تاریخی اردبیل توجه به سبک خاص معماری این خانه ها است. مصالح مورد استفاده برای ساخت خانه های اردبیل به نحوی انتخاب شده اند که همانند عایق در برابر گرما و سرما کاربرد دارند. به نحوی که در زمستان امکان ورود هوای سرد به خانه و هوای گرم به بیرون به حداقل می رسد. این در حالی است که تهویه داخلی و طبیعی خانه نیز در حد مطلوب و عالی رعایت می شود. سقف مسطح به منظور نگهداری برف بر روی پشت بام برای داشتن عملکرد عایق، پنجره هایی تیره رنگ با ابعاد بزرگ برای جذب کامل نور خورشید از دیگر ویژگی های خانه های تاریخی اردبیل است.

سبک معماری خانه های تاریخی اردبیل

قسمت های مختلف خانه های تاریخی شامل: سردر، هشتی (ورودی ابتدایی در خانه به حیاط)، حیاط، راهرو، اتاق های سه دری (اتاق خواب)، اتاق های پنج دری (سالن پذیرایی)، مطبخ (آشپزخانه) و تالار می باشد.

نمونه هایی از خانه های تاریخی اردبیل

۱- خانه سید هاشم ابراهیمی

یکی از خانه های تاریخی اردبیل خانه سید هاشم ابراهیمی است که در میدان سرچشمه اردبیل واقع شده است. این خانه باقی مانده دوران زند است که در سال ۱۳۷۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه به عنوان یکی از دیدنی های اردبیل مورد توجه گردشگران قرار می گیرد.

بنای خانه سید هاشم ابراهیمی شامل دو طبقه همکف و زیر زمین می باشد. برای ورود به خانه باید از سمت هشتی کوچک به سمت حیاط مستطیلی وارد شد. خانه دارای نمای آجری بوده و مهم ترین بخش بنا تالار آن محسوب می شود. تالار شامل دو رواق و یک شاه‌نشین است که با پنچره هایی مشبک و شیشه هایی الوانی خودنمایی می کند. گچ بری های شاه‌نشین از دیگر زیبایی های بنا محسوب می شود که به شکل ترنج و گل هایی زیبا با برگ هایی پهن ترسیم شده اند.

خانه وکیل الرعایا

۲- خانه وکیل الرعایا

از دیگر خانه ای تاریخی اردبیل خانه وکیل الرعایا است. این خانه در محله طوی (طاری) قرار گرفته و مربوط به دوران قاجار می باشد که در بهمن ۱۳۷۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در زمان مشروطه خانه وکیل الرعایا محلی برای تجمع سران کشور بوده است. خانه وکیل الرعایا دارای ساختمانی دو طبقه و یک زیر زمین می باشد.

با وارد شدن به خانه وکیل الرعایا ایوان بزرگی قابل مشاهده است که با آیینه کاری و شیشه های ارسی زیبایی منحصر به فردی را ایجاد کرده است. مهم ترین بخش خانه وکیل الرعایا تالار آن می باشد که فضای داخلی آن با آیینه کاری، کاشی کاری و مقرنس کاری تزئین شده است. گفتنی است که این سبک معماری از ویژگی های بارز معماری دوره قاجار به شمار می رود.

۳- خانه صادقی

یکی از زیباترین و مشهورترین خانه های تاریخی اردبیل خانه صادقی است. خانه صادقی (حاج میرزا ابراهیم صادقی) در کوچه سرتیب آباد و در کنار مسجد اوچدکان قرار گرفته است. خانه صادقی از یادگاری های دوره قاجار است که در سال ۱۲۸۳ قمری (۱۲۴۳ شمسی) بنا شده است. ساخت خانه صادقی به مدت ۴ سال طول کشیده و معمار آن فردی به نام حاج محمد اردبیلی می باشد.

خانه صادقی به سبب بافت منحصر به فردی که از نظر معمار دارد مورد توجه بسیاری از افراد قرار می گیرد. خانه صادقی دارای سه بخش مجزا است که به منظور مراودات اجتماعی، مذهبی و اقتصادی و خانوادگی طراحی شده است. خانه صادقی در ۱۶ اسفند ۱۳۸۶ در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. و در حال حاضر در قالب رستورانی شیک و پرطرفدار مورد استفاده قرار گرفته است.

۴- خانه مناف زاده

یکی از دیدنی های شهر اردبیل خانه مناف زاده است. خانه مناف زاده یکی از خانه های تاریخی اردبیل به شمار می رود که در محله سرچشمه، کوچه رحمانی که یکی از مناطق قدیمی و مرکزی اردبیل محسوب می شود واقع شده است. ساخت این خانه به سال ۱۳۵۰ قمری (۱۳۰۹ شمسی) بازمی گردد و باقی مانده دوران پهلوی است.

معماری خانه مناف زاده همانند سایر خانه های تاریخی اردبیل خاص و منحصر به فرد است. این خانه از یک طرف دو طبقه به نظر می رسد و از طرف دیگر یک طبقه. به گونه ای که طبقه همکف از سویی دیگر زیر زمین به نظر می رسد. در دوران پهلوی ساواک از خانه مناف زاده به عنوان محلی برای شکنجه استفاده می گردد.

به عقیده برخی به سبب نوع خاص معماری آن، صدا از درون خانه هرگز به خارج آن رسوخ نمی کند. خانه تاریخی مناف زاده در سال ۱۳۸۱ در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه سنگی ویند کلخوران

۵- خانه سنگی ویند کلخوران

ویند کلخوران دهکده ای صخره ای و باستانی است که در پنج کیلومتری جنوب و جنوب غربی سرعین قرار دارد. در این دهکده خانه های سنگی بسیاری وجود دارد که اغلب آن‌ها زیر تپه ای بنه نام چله خانه قرار دارند. خانه های سنگی ویند کلخوران در حال حاضر به عنوان یکی از معماری های استثنایی شناخته شده اند.

با کاوش های باستان شناسی در داخل این خانه ها سفال هایی یافت شده است که برخی از آن‌ها مربوط به دوره اشکانیان، ساسانیان، سلجوقیان، تیموریان و صفویه است. یافتن این نشانه های باستان شناسی بیانگر مورد استفاده بودن این خانه ها در دوران مختلف تاریخی است.

۶- خانه حاج یوسف آقا صادقی

این خانه تاریخی در کوچه راسته امام اردبیل واقع شده است. خانه حاج یوسف در بین خانه های تاریخی اردبیل به عنوان یک خانه مجلل و باشکوه شناخته شده است. این خانه در سال ۱۳۴۰ هجری قمری با مساحت ۱۴۵۰ متر مربع ساخته شده است. این عمارت قدیمی دارای نمایی آجری با پنجره های چوبی است و دارای ساختمای سه طبقه می باشد. خانه حاج یوسف آقا صادقی گرچه در حال حاضر از استحکام و سلامت کامل برخوردار است، ولی از آن استفاده مسکونی نمی شود.

۷- خانه تاریخی آصف

در شمار خانه های تاریخی اردبیل می توان به خانه آصف نیز اشاره نمود. خانه آصف در زمان قاجار و در کوچه معمار اردبیل ساخته شده است. در خانه آصف راهرویی به نام تختگاه وجود دارد که به وسیله آن می توان به سایر قسمت های خانه همچون اتاق سه دری، اتاق پستو، اتاق هفت دری و … دسترسی پیدا کرد. شیشه های رنگی، بخاری دیواری و نقاشی روی دیوار از جمله زیبایی های این خانه محسوب می شود.

خانه ارشادی

۸- خانه ارشادی

خانه ارشادی نیز از بناهای متعلق به دوره قاجار است که به عنوان یکی از خانه های تاریخی اردبیل مورد توجه گردشگران قرار می گیرد. خانه ارشادی در میدان سرچشمه و در کوچه حاجی فخر قرار دارد. این خانه از بدو احداث کاربرد مسکونی داشته، ولی در زمان پهلوی به عنوان مدرسه در دست آموزش و پرورش قرار گرفته بود.

۹- خانه میرفتاحی

خانه میر فتاحی در سال ۱۲۵۰ هجری شمسی و در دوران قاجار در محلی به نام اونچی میدان ساخته شده است. این خانه اولین دبیرستان دخترانه در زمان رضا شاه بوده است و در سال های ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۰ هجری شمسی در قالب دبیرستان نظامی درآمده بود. خانه میر فتاحی در حال حاضر در دست میراث فرهنگی استان اردبیل بوده و بعد از بازسازی های بسیار به عنوان محلی برای نمایش هنرهای سنتی تبدیل شده است.

۱۰- خانه مبشری

از دیگر خانه های تاریخی اردبیل خانه مبشری است. خانه مبشری در محله اوچدکان اردبیل قرار گرفته است. این خانه دارای هشتی و حیاط اندرونی و بیرونی می باشد. دیواره های داخلی خانه های مبشری از آجر ساخته شده، ولی دیواره های بیرونی آن از کاه و گل درست شده اند.

سخن پایانی

اردبیل به عنوان شهری باستانی دارای جاذبه های تاریخی زیادی است که از جمله آن‌ها می توان به خانه های تاریخی اردبیل اشاره کرد. علاوه بر موارد ذکر شده می توان به خانه های تاریخی دیگری همچون: خانه مرحوم حریریان، ساختمان مدرسه جعفری، خانه مرحوم مروج اردبیلی، خانه رضا زاده، خانه شریعت و … اشاره کرد.

هر کدام از این خانه ها با نوع خاص معماری علاوه بیانگر هنر و فرهنگ زمان خود می باشند. بازدید از خانه های تاریخی اردبیل برای در کنار سایر جاذبه های بی نظیر این شهر جذاب و خاطره انگیز خواهد بود.

 

آشنایی با شهرهای اردبیل

آشنایی با شهرهای اردبیل: از پل معلق مشگین شهر تا جنگل رویایی فندقلو

استان اردبیل در شمال غربی ایران به عنوان یکی از شهرهای کوهستانی و خوش آب و هوای ایران شناخته شده است. مرکز این استان شهر اردبیل است. اردبیل از گذشته تاکنون به عنوان یکی از شهرهای مهم و باستانی ایران شناخته شده است. از دلایل عمده شهرت اردبیل دارا بودن بناهای تاریخی همچون بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی و منابع طبیعی، مانند چشمه های آب معدنی و جنگل فندقلو می باشد. جاذبه های طبیعی و تاریخی استان اردبیل در کل استان پراکنده بوده و بسیاری از شهرهای اردبیل به واسطه این منابع در شمار شهرهای توریستی ایران قرار می گیرند. 

بزرگ‌ترین شهرهای استان اردبیل خلخال، کوثر، نیر، سرعین، نمین، مشگین شهر، گرمی، بیله سوار، پارس آباد و خود شهر اردبیل است. شهرهای ذکر شده به عنوان شهرستان های اردبیل شناخته شده اند که هر کدام به شهرهای کوچک و بزرگ دیگری تقسیم می شوند. به منظور آشنایی بیشتر با استان اردبیل و شناخت شهرهای اردبیل در ذیل به ذکر جزئیات بیشتری در خصوص هر کدام از شهرهای اردبیل پرداخته می شود.

آشنایی با شهرهای اردبیل

۱- شهر اردبیل

یکی از مهم ترین شهرهای استان اردبیل، شهر اردبیل است که به عنوان مرکز استان شناخته می شود. این شهر زیبا در دامنه کوه سبلان شکل گرفته است. اردبیل را به سبب نزدیکی به آستارا، می توان شهری کوهستانی و مشرف به دریا توصیف کرد. شهر اردبیل داری چهار اقلیم آب و هوایی مدیترانه ای سرد، مدیترانه ای معتدل، کوهستانی معتدل و کوهستانی سرد است. 

اردبیل به سبب کوهستانی بودن تقریبا ۸ ماه سال دارای آب و هوای سرد بوده و به عنوان شهری سردسیر شناخته می شود. در این شهر تاریخی دیدنی های بسیاری وجود دارد که گردشگران به منظور بازدید از آنها به شهر اردبیل مسافرت می کنند. از جمله مهم ترین جاذبه های دیدنی این شهر، بقعه شیخ صفی الدین، دریاچه شورابیل، مسجد جامع اردبیل، موزه مردم شناسی (حمام ظهیر السلام)، بازار سنتی و … است. از مهم ترین سوغاتی ها و صنایع دستی این شهر می توان به حلوای سیاه اردبیل، شیرینی های محلی، شکلات رسته، فرش، گلیم، جاجیم و … اشاره نمود.

دیدنی های سرعین اردبیل - آبشار ورگه سران

۲- شهر سرعین

سرعین نام یکی دیگر از شهرهای اردبیل است که به شهر چشمه های آب معدنی شهرت یافته است. در شهر سرعین بیش از ۹ چشمه آب معدنی وجود دارد که همه آنها خاصیت درمانی همچون درمان دردهای عصبی، دردهای روماتیسم و … دارند. ارتفاع سرعین از سطح دریا ۱۶۵۰ متر است و از نظر جغرافیایی در غرب شهر اردبیل قرار دارد. دیدنی های شهر سرعین به حدی متفاوت و زیاد است که سالانه بالای دو میلیون نفر از نقاط مختلف جهان از این شهر دیدن می نمایند. 

مهم ترین جاذبه های سرعین را می توان مرکز آب درمانی شهر و مجتمع آب درمانی سرعین دانست که در خیابان دانش و روبه روی هتل بین المللی لاله سرعین قرار گرفته است. همچنین آب گرم گاومیش گلی، پیشت اسکی آلو ارس، روستای آلو ارس، روستای شایق، تپه آناهیتا، روستای آتشگاه، آبشار ورگه سران، مردان بلاغی، تورش سویی، چاقور چوقر، دره گلستان و … از دیگر دیدنی های سرعین است.

۳- شهر نیر

شهر نیر مرکز شهرستان نیر است که در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی اردبیل قرار گرفته است. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۶۰۰ متر و طول و عرض جغرافیای آن ۴۷ درجه و ۵۹ ثانیه و ۳۸ درجه و ۲ دقیقه می باشد. نیر همانند سایر شهر های اردبیل، دارای آب و هوایی معتدل و خنک است که بین کوه های سبلان و کجی قیران قرار دارد. 

در این شهر نیز دیدنی های قابل توجهی وجود دارد که از جمله آنها می توان به بالیقلوچای، نیر چایی، قورچای، آب معدنی بوشلو، قینرجه، سقزچی، بولاغلار و … اشاره نمود. شهرستان نیر به سبب موقعیت خاص جغرافیایی آن دارای مراتع بسیار خوب و محیط مناسب برای دامداری محسوب می شود. همچنین مردم این شهرستان غالبا به کار کشاورزی اشتغال داشته و محصولاتی همچون جو، گندم، سیب، چغندر قند، علوفه حیوانات و … تولید می کنند.

۴- شهر خلخال

خلخال نام یکی از شهرهای اردبیل است. این شهر نیز همانند سایر شهرهای اردبیل دارای جاذبه های طبیعی بی شماری است. که از جمله آنها می توان به جاده اسالم به خلخال، آبشار آقبلاغ، پل معلق پیر تقی، دریاچه ی نئور، غار یخگان، و … اشاره نمود. آبشار آقبلاغ در کوه آغ داغ و در نزدیکی روستای لرد بخش شاهرود خلخال می باشد. همچنین پل معلق پیر تقی، در نزدیکی روستایی به همین نام قرار گرفته است و پلی بسیار جذاب و دیدنی است. 

دریاچه نئور مابین شهر اردبیل و خلخال و در نزدیکی روستای عباس آباد واقع شده است. و غار یخگان نیز در ۷۷ کیلومتری شهر خلخال و در ضلع غربی رشته کوه ماسوله داغ قرار دارد. رودخانه قزل اوزن خلخال هم به عنوان یکی از رودخانه های معروف است که در قسمت شرقی شهرستان قرار دارد. رودخانه قزل اوزن خلخال از کردستان نشات می گیرد و پس از عبور از استان هایی همچون زنجان، آذربایجان شرقی و اردبیل به دریاچه ی خزر می ریزد. اطراف رودخانه بسیار سرسبز و خوش آب و هوا است. به همین جهت به عنوان تفرجگاهی کم نظیر برای گردشگری محسوب می شود.

۵- شهر نمین

در بین شهرهای اردبیل نمین به عنوان شهری سرسبز شناخته شده است که در دل خود جنگل هایی بسیار و مشهور دارد. وجه تسمیه نامگذاری این شهر به سبب رطوبت همیشگی آن است. نمین به سبب نزدیک بودن به دریای خزر در تمام فصول سال نمناک و مرطوب به نظر می رسد. طبیعت فوق العاده زیبای نمین سبب شده است که این شهر به عنوان شهری داری دو بهار هم شناخته شود. یک بهار آن فروردین تا خرداد است و بهار دیگر آن از مهر تا آبان را شامل می شود. 

گشت و گذار و تفریح در شهر نمین برای علاقه‌مندان به سرسبزی و درخت پیشنهادی فوق العاده است. چرا که با رفتن به این شهر زیبا می توان در دل درخت های فندقلو و مشه سویی هوایی تازه استشمام کرد. جنگل فندقلو و جنگل مشه از عمده دلایل انتخاب گردشگران برای رفتن به نمین است. این جنگل ها هر دو در فاصله ی ۱۰ کیلومتری شهر نمین قرار دارند. 

برگزاری جشنواره گل های بابونه در جنگل فندقلو به عنوان یکی از هیجان انگیز ترین برنامه هایی شناخته شده است که همه ساله در این جنگل اجرا می شود. برای بهره‌برداری از جاذبه های گردشگری نمین هزینه های زیادی به منظور ارائه خدماتی همچون برق، آب تجهیزات مخابراتی و … هزینه شده است. علاوه بر منابع طبیعی در نمین آثار تاریخی همچون مقبره شیخ بدرالدین، قلعه شیندان و … نیز وجود دارد.

۷- مشگین شهر

در بین شهرهای اردبیل مشگین شهر از شهرت زیادی برخوردار است. بیشترین جاذبه های طبیعی و تاریخی اردبیل در این شهر قرار گرفته است. از جمله این دیدنی ها می توان به شهر یری، قلعه قهقهه، تالاب جیران گلی، پل معلق مشگین شهر و … اشاره نمود. 

شهر یری در ۳۱ کیلومتری مشگین شهر قرار دارد. شهر یری به عنوان یکی از گورستان های تاریخی است که با سنگ افراشت هایی مختلف هزاران سخن از گذشته بشری را به همراه دارد. قلعه قهقهه نیز در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی مشگین شهر و در بین روستای گنچویه و قره آغاج به عنوان یک مکان تاریخی و به عنوان زندان سیاسی تاریخ شناخته شده است. همچنین در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی این شهر و در نزدیکی لاهرود، تالاب جیران گلی قرار دارد. این تالاب محیطی بسیار خوش آب و هوا برای تفریح است. 

اصلی ترین شهرت مشگین شهر را می توان به دلیل وجود پل مشهوری به نام پل معلق مشگین شهر دانست. این پل توسط مهندسین داخلی طراحی و اجرا شده و در حال حاضر به عنوان بزرگترین پل معلق خاورمیانه شناخته شده است. بازدید از این پل هیجان انگیز، لذت فوق العاده ای است که ارزش چندین بار تجربه را دارد. در این شهر آبشار زیبایی به نام گورگور نیز وجود دارد که در جنوب روستای موییل و در چند کیلومتری جنوب شهرستان مشگین شهر قرار دارد.

۸- شهر پارس آباد

پارس آباد یکی از شمالی ترین شهرهای اردبیل است. پارس آباد در شمال استان اردبیل و در فاصله ۲۲۰ کیلومتری مرکز استان قرار دارد. شهرت پارس آباد بیشتر به جلگه مغان است. مغان منطقه ای بسیار حاصلخیز با آب و هوایی بارانی است. به همین دلیل منطقه ای مناسب برای کاشت و برداشت انواع مختلف محصولات کشاورزی محسوب می شود. بیشتر محصولات به عمل آمده در این منطقه به سبب کیفیت بالایشان صادراتی محسوب می شوند. محصولاتی همچون: انجیر، ازگیل، گیلاس و آلبالو، هندوانه، خربزه، هلو، زردآلو، سیب، گلابی، و … از جمله محصولات مغان به شمار می آید. 

یکی از مهم ترین جاذبه های تاریخی پارس آباد، قلعه اولتان است. این قلعه در ۵۰۰ متری روستای اولتان و در ۳ کیلومتری پارس آباد قرار دارد. قلعه اولتان یک قلعه نظامییادگار دوران اشکانیان می باشد. از دیگر جاذبه های شهر پارس آباد می توان به دریاچه شهرک شهید غفاری اشاره کرد. این دریاچه در نزدیکی رودخانه قره سو قرار گرفته است. منطقه شکار ممنوع تالاب مغان، برج سنگی قارجالو، روستای اولتان، منطقه جنگلی چهل پله، تپه نادری، باغ های میوه مجتمع پارس آباد و … از دیگر جاذبه های این شهر است.

آب گرم گیوی یکی از جاذبه های گردشگری و درمانی استان اردبیل

۹- شهر گیوی

مرکز شهرستان کوثر شهر گیوی است که در ۳۰ کیلومتری اردبیل قرار دارد. گیوی به عنوان یکی از شهرهای اردبیل دارای وسعت تقریبی ۱۲۴۵ کیلومتر مربع است. میزان ارتفاع شهر گیوی از سطح دریا ۱۵۰۰ متر است. در شهر گیوی نیز همانند سایر شهرهای اردبیل وجود منابع طبیعی به عنوان یکی از مهم ترین دلایل توجه گردشگران و توریست ها به این شهر است. 

از مهم ترین جاذبه های گردشگری این شهر می توان به آب معدنی ایستی سو اشاره نمود که خاصیت درمانی آن در آن منطقه زبانزد خاص و عام است. علاوه بر ایستی سو می توان به رستم داشی (سنگ رستم)، یخچال طبیعی بوزلوخ، داش حمام (حمام سنگی)، آبشار روستای باغچه جیق (شرشر)، روستای هواشانق و سدهای خاکی از جمله سد خاکی گنجگاه، سد خاکی سیرابیل پردستلو، سد خاکی لیکوان و … اشاره نمود.

 ۱۰ – شهر گرمی

یکی از شهرهای مجاور دشت مغان شهر گرمی است. شهر گرمی به عنوان یکی از شهرهای اردبیل مرکز شهرستان گرمی محسوب می شود. به سبب نزدیکی این شهر به جلگه مغان و بافت منحصر به فرد طبیعی آن فعالیت دامداری و کشاورزی در این منطقه از رونق بالایی برخوردار است. همچنین در شهر گرمی و شهرهای تابع آن صنایع دستی اهمیت بسیار بالایی دارد. به نحوی که گلیم فرش نما (ورنی) به عنوان یکی از بهترین صنایع دستی این منطقه در روستای اینجلو به وفور تولید می شود. این گلیم به عنوان یکی از اصلی ترین صنایع دستی شهر گرمی شناخته شده است. 

علاوه بر ورنی در شهر گرمی محصولات دیگری همچون پلاس، خورجین، شال گردن و … تولید می شود. از جمله مهم ترین جاذبه های گردشگری شهر گرمی علاوه بر کوه های سرسبز و چشمه ساران متعدد می توان به منطقه جنگلی آنی و آلیه، سد گیلارلو، روستای ولان، قره آغاج، قوزلو، تنگ و … اشاره نمود.

۱۱- شهر بیله سوار

شهر بیله سوار به عنوان یکی از شهرهای اردبیل است که مرکز شهرستان بیله سوار می باشد. بیله سوار شهری تاریخی است که دارای قدمتی ۶۰۰ ساله می باشد. به علت نزدیک بودن بیله سوار به مرز و آب و هوای مناسب منطقه بیشترین فعالیت مردم این شهر در حوزه کشاورزی و گمرک می باشد. گرچه در این شهر مناطق گردشگری زیادی وجود دارد، لیکن شهرت بیله سوار بیشتر به سبب وجود بازارچه مرزی آن می باشد. 

در این بازارچه اجناس خارجی با کیفیت با قیمتی بسیار مناسب یافت می شود. یکی از عمده اجناسی که در این بازارچه مرزی به فروش می رسد کت و شلوار مردانه و لباس های زنانه است. شهرت بیله سوار تنها به سبب بازارچه مرزی معروف نیست. بلکه این شهر زادگاه ورزشکاری مشهور به نام مجید فرزین است. مجید فرزین به عنوان وزنه بردار تیم ملی معلولان ایران، دارای مدال طلای پارالمپیک لندن است. آقای فرزین مدال طلای خود را در زمان زلزله آذربایجان شرقی به مردم زلزله زده اهدا کرد. در بین شهرهای اردبیل شهر بیله سوار به نسبت سایر شهرهای این استان به سبب مرزی بودن آن محل رفت و آمد بسیاری از خارجیان است.

صنایع دستی شهرهای اردبیل

غالب سوغاتی های شهرهای اردبیل تقریبا مشابه و نزدیک به هم می باشد. در بیشتر شهرهای اردبیل فرش، جاجیم، گلیم، نمدبافی، خورجین بافی، طراحی روی چرم، پلاس بافی، مسند بافی، سفال، جنته، سازهای سنتی، نگارگری، مفرش، چاقو سازی، نمکدان بافی، چلنگری، جل اسب، قلم زنی، ورشو سازی، چیق بافی و … به عنوان شاخص ترین صنایع دستی این شهرها شناخته شده اند.

سخن پایانی

شهرهای اردبیل هر کدام بستری بی نظیر برای صنعت توریسم محسوب می شود. جایگاه جغرافیایی منحصر به فرد استان اردبیل از اصلی ترین دلایل پیشرفت این استان و به تبع آن تمام شهرهای اردبیل است. تمدن چندین هزارساله اردبیل در کنار جاذبه های طبیعی این استان سبب توجه گردشگران داخلی و خارجی بسیاری به اردبیل شده است. به نحوی که غالب شهرهای اردبیل به عنوان یکی از اصلی ترین مقصدهای توریست ها تبدیل شده اند. 

با وجود تنوع شهرهای این استان به ندرت تنوع رفتاری و اخلاقی در میان مردمان اردبیل دیده می شود. مردم شهرهای اردبیل همه خونگرم و مهمان نواز بوده و آدمی از معاشرت آنان لذت می برد. مسافرت به اردبیل و سیر و سفر در شهرهای زیبای این استان برای علاقه‌مندان به طبیعت و تاریخ بسیار جذاب است. در شهرهای اردبیل به منظور رفاه حال گردشگران مراکز رفاهی تفریحی زیادی، از جمله هتل ها و رستوران ها و مراکز خرید ساخته شده است. 

مناطق بکر اردبیل (آشنایی با ۲۰ دیدنی جذاب استان اردبیل)

اردبیل استانی تاریخی است که در دامنه کوه سبلان واقع شده است. از همین رو جاذبه های طبیعی زیادی نیز در این استان پهناور وجود دارد. هر کدام از شهرهای این استان به سبب کثرت منابع تاریخی و طبیعی دارای پتانسیل بسیار بالایی برای جذب حداکثری گردشگران و توریست های داخلی و خارجی هستند. اردبیل در شمال غربی ایران واقع شده است و به خاطر نزدیکی به استان های شمالی دارای آب و هوای بسیار مطلوبی است. با مسافرت به شهر تاریخی اردبیل هم می توانید مناطق بکر اردبیل را از نزدیک مشاهده کنید و هم می توانید از هوای دل انگیز این روزهای اردبیل لذت ببرید. برای آشنایی بیشتر با این مناطق بکر و دیدنی با ادامه این مقاله از سایت اردبیل همراه باشید.

آشنایی با مناطق بکر اردبیل

۱- بقعه ی شیخ صفی الدین اردبیلی

در میدان عالی قاپو و در خیابان شیخ صفی الدین، بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل واقع شده است. شهرت این بنای تاریخی علاوه بر قدمت و بنای منحصر به فرد آن وجود آرامگاه شاه اسماعیل (جد پادشاهان صفوی) است. بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی دارای قسمت های مختلفی همچون جنت سرا، چینی خانه، خانقاه، شهید گاه، چراغ خانه، مسجد، حرم خانه و … است که هر کدامشان کارایی خاصی داشته اند. این بقعه تاریخی به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

۲- دریاچه شورابیل اردبیل

یکی از زیباترین مناطق تفریحی اردبیل دریاچه شورابیل است. این دریاچه طبیعی با مساحتی بالغ بر ۱۲۰ هکتار در خیابان دانشگاه و در مسیر دانشگاه علوم پزشکی، دانشگاه محقق اردبیلی و دانشگاه پیام نور واقع شده است. شورابیل به سبب محیط طبیعی آن و وجود امکاناتی نظیر دوچرخه سواری، قایقرانی، باغ وحش و … به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل شناخته شده است.

۳- غار یخگان

غار یخگان به عنوان یکی از شاهکارهای طبیعی استان اردبیل در نزدیکی روستای هاواشان و در ۷۵ کیلومتری خلخال قرار دارد. غار یخگان در زبان محلی به «بوزخانا داغی» معروف بوده و با دمای بسیار بالایی که دارد موجب یخ بستن آب می گردد.

۴- پل معلق مشگین شهر

پل معلق مشگین شهر از دیگر مناطق بکر اردبیل است. پلی زیبا که هیجان راه رفتن بر روی آن قابل وصف نیست. پل معلق مشگین شهر که به عنوان بزرگ‌ترین پل معلق خاورمیانه شهرت یافته است با عرض دو متر و طول ۳۶۵ متری با ارتفاع ۸۰ متر بر روی رودخانه خیاوچایی بنا شده است. پل معلق مشگین شهر با دانش ملی و توسط مهندسین داخلی طراحی و اجرا شده است.

جنگل فندقلو یکی از بهترین جاذبه های طبیعی اردبیل

۵- جنگل فندقلو

در شهرستان نمین استان اردبیل جنگلی رویایی به نام جنگل فندقلو قرار دارد. فاصله فندقلو تا اردبیل تقریبا ۳۰ کیلومتر است. در این جنگل گونه های مختلف گیاهی و جانوری وجود دارد. به سبب وفور درخت فندق در این منطقه این جنگل به فندقلو شهرت یافته است. برگزاری جشنواره گل های بابونه در فصل تابستان از جمله دلایل انتخاب گردشگران داخلی و خارجی برای بازدید از این جنگل می باشد.

۶-دریاچه نئور

نئور دریاچه ای طبیعی است که در مسیر اردبیل به خلخال و در نزدیکی روستای بودالالو واقع شده است. وجود ماهی قزل آلای رنگین کمان در دریاچه و طبیعت سرسبز اطراف آن سبب شده است که نئور به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل شناخته شود.

۷- شهر یری

شهر یری شهری باستانی است که قدمت آن به ۸ هزار سال قبل از میلاد برمی گردد. شهر یری در نزدیکی روستایی به نام ارجق قرار دارد. روستای ارجق از توابع شهر مشگین شهر است. در این محوطه باستانی بیش از ۲۸۰ سنگ افراشت با حالت های مختلف وجود دارد که هر کدام بیانگر مفهومی از تاریخ بشر است.

۸- قلعه قهقهه

قلعه قهقهه برای علاقمندان به تاریخ مکانی بسیار دیدنی است. این قلعه تاریخی در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی مشگین شهر قرار دارد. در دوران صفوی از قلعه قهقهه برای زندانی نمودن شاهزادگان صفوی استفاده می شده است. اسماعیل میرزا فرزند شاه تهماسب یکم صفوی از زندانیان معروف این قلعه است.

۹-محوطه باستانی قلعه خسرو

محوطه باستانی قلعه خسرو در نزدیکی روستای «قونان قیران» در ۲۸ کیلومتری شمال غربی اردبیل واقع شده است. قلعه خسرو با قدمتی بیش از ۱۶ قرن به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل شناخته شده است. وجود رود پرآبی به نام «قره سو» در اطراف قلعه خسرو زیبایی آن را چندین برابر کرده است.

چشمه های آب معدنی اردبیل نمایش زیبایی از شگفتی طبیعت

۱۰- مجتمع آب درمانی سبلان

در خیابان دانش شهر سبلان مجتمع آب درمانی معروفی وجود دارد که دوای بسیاری از دردها از جمله اسپاسم های عضلانی، بیماری های پوستی، دردهای روماتیسمی و … است. مجتمع آب درمانی سبلان همه روزه از ساعت ۸ تا ۲۴ با دو سالن مجزا که مخصوص بانوان و آقایان می باشد آماده ارائه خدمت به گردشگران است.

۱۱- رودخانه قزل اوزن خلخال

در قسمت شرقی شهرستان خلخال رودخانه ای به نام «رودخانه قزل اوزن خلخال» در جریان است. این رودخانه از مبداء کردستان شروع شده و با عبور از استان های کردستان، زنجان، آذربایجان شرقی و اردبیل در نهایت به دریاچه ی خزر می ریزد. محیط سرسبز و دنج اطراف رودخانه برای یک تفریح خانوادگی بسیار عالی است.

۱۲- پل معلق پیر تقی

از دیگر مناطق بکر اردبیل پل معلق پیر تقی است. این پل در کنار روستای پیر تقی و در دره های شهر هشتجین شهرستان خلخال با هدف وصل نمودن رودخانه ی قزل اوزن و گیوی چای به یک دیگر بنا شده است.

۱۳- آب گرم قوتورسویی

آب گرم قوتورسویی با خاصیت درمانی آن از دیگر مناطق بکر اردبیل است که در ۴۹ کیلومتری مشگین شهر قرار گرفته است. دمای آب گرم قوتور سویی ۴۲ درجه سانتی گراد است و برای بیماری های تنفسی همانند آسم و تشنج، بیماری های پوستی، درد مفاصل و اسپاسم های عضلانی مفید است.

۱۴- جاده اسالم به خلخال

اسالم به خلخال جاده ای رویایی است که دو شهر گیلان و خلخال را به یک دیگر پیوند می زند. رانندگی در این جاده زیبا لذتی بی بدیل و غیر قابل وصف است. درختان سر به فلک کشیده و حالت جنگلی جاده سبب شده است که اسالم به خلخال به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل مورد توجه گردشگران بی شماری قرار گیرد.

۱۵- دشت مغان

دشت مغان (جلگه مغان) به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل دشتی وسیع با خاکی حاصلخیز است که انواع مختلف محصولات کشاورزی ازجمله سیب، هلو، زد آلو، گلابی، گیلاس، هندوانه و … در آن به عمل می آید. غالب میوه های دشت مغان به سبب کیفیت بالایی که دارند صادراتی می باشند.

۱۶- آرامگاه شیخ امین الدین جبرئیل (بقعه کلخوران)

در سه کیلومتری اردبیل و در روستای کلخوران آرامگاه شیخ امین الدین جبرئیل واقع شده است. شیخ امین الدین جبرئل جد سلاطین صفوی است که در میان مردم کلخوران به شیخ معروف بوده است. این بقعه در سال ۱۳۱۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران و یکی از مناطق بکر اردبیل به ثبت جهانی رسیده است.

۱۷- موزه مردم شناسی اردبیل (حمام ظهیر الاسلام)

از دیگر مناطق بکر اردبیل موزه مردم شناسی این شهر است. موزه مردم ناسی یا همان حمام ظهیر الاسلام در میدان عالی قاپو و در ابتدای خیابان سعدی شهر قرار گرفته است. موزه مردم شناسی از آثار باقی مانده از دوره ایلخانی است. حمام ظهیر الاسلام تا قبل از سال ۱۳۵۰ به عنوان حمام مورد استفاده قرار می گرفته است تا اینکه در سال ۱۳۸۷ توسط میراث فرهنگی اردبیل خریداری شد. این حمام امروزه در قالب موزه و به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل مورد بازدید علاقمندان قرار می گیرد. در این موزه مجسمه های بسیاری از مردم اردبیل با لباس محلی قرار دارد که هر کدام بیانگر قسمتی از تاریخ کهن شهر ایران (اردبیل) است.

۱۸- پیست اسکی آلوارس

یکی از پیست های پر برف ایران که تقریبا در تمام فصول سال امکان اسکی نمودن در آن وجود دارد پیست اسکی آلوارس اردبیل است. پیست آلوارس به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل در نزدیکی روستای آلوارس و در ۱۲ کیلومتری شهر سرعین واقع شده است.

۱۹- دهکده گردشگری حیران

در ۳۵ کیلومتری جاده آستارا به اردبیل دهکده گردشگری حیران به عنوان یکی از مناطق بکر اردبیل مورد استقبال بی شماری از افراد قرار می گیرد. تله کابین حیران تنها تله کابینی است که به کمک آن دو استان گیلان و اردبیل به هم وصل می شود.

با استفاده از این تله کابین می توان به مناطق زیردست همچون جنگل فندقلو با اشراف کامل نگریست. اقدامات اولیه برای احداث تله کابین در سال ۱۳۸۴ شروع شده و در سال ۱۳۹۰ به بهره برداری رسید. خط تله کابین، ترامبولین، کارتینگ، کافی شاپ، رستوران، آلاچیق، چایخانه، فضای سبز، مجموعه های تجاری و … ازمجموعه های تفریحی موجود در دهکده گردشگری حیران است.

۲۰- مسجد جامع اردبیل (جمعه مسجد)

مسجد جامع اردبیل یکی از مساجد بسیار قدیمی اردبیل است که به عنوان یکی از آثار ملی ایران در یونسکو نیز به ثبت رسیده است. این مسجد تاریخی که یادگار دوران سلجوقیان است در محله پیر شمس الدین اردبیل بنا شده است. جمعه مسجد دارای قسمت های مختلفی همچون ایوان، حیاط و طاق زیبایی بوده است که در دوران مغول برخی از آن‌ها تخریب شده است. لیکن در دوره های بعد مرمت های بسیاری در این مسجد صورت گرفته است.

دیدنی های مشگین شهر - پل معلق مشگین شهر

دیدنی های مشگین شهر: از هیجان پل معلق تا خواص درمانی قیرنجه

مشگین شهر یکی از شهرستان های بزرگ اردبیل است که فاصله ی آن تا مرکز استان ۹۰ کیلومتر است. این شهرستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و جاذبه های طبیعی و تاریخی اش، در تمام فصول سال، به خصوص بهار و تابستان گردشگران زیادی را جذب می کند. در این شهر تاریخی، جاذبه های بسیار متنوعی وجود دارد که به عنوان دیدنی های مشگین شهر شناخته شده اند. از جمله آن‌ها می توان به پل معلق مشگین شهر، پارک جنگلی مشگین شهر، شیروان دره سی، هوشنگ میدانی، شهر یئری، منطقه گردشگری کپز و مجتمع های آب درمانی همچون قینرجه، ولزیر، دودو، آخارباخار و آبشارهایی همچون گورگور خیاوچایی و مشگین چایی اشاره کرد. در ادامه این مقاله از سایت اردبیل به مهم ترین دیدنی های مشگین شهر اشاره خواهیم کرد.

دیدنی های مشگین شهر

۱- پل معلق مشگین شهر

یکی از زیباترین و هیجان انگیزترین دیدنی های مشگین شهر، پل معروفی به این نام (مشگین شهر) است. در صورتی که علاقمند به طبیعت و عاشق تخلیه انرژی در چنین محیط هایی هستید، لذت رفتن به پل معلق مشگین شهر را از خود دریغ نکنید.

این پل در ارتفاع ۸۰ متری با عرض ۳۶۵ متر بر روی رودخانه خیاوچایی ساخته شده است. پل معلق مشگین شهر به بزرگ‌ترین پل معلق خاورمیانه نیز معروف می باشد. یکی از نقاط مثبت پل معلق مشگین شهر، مربوط به دانش ساخت پل است که توسط مهندسین داخلی طراحی و اجرا شده و به عبارتی دانش ساخت این پل مشهور کاملا بومی است.

لذت قدم زدن بر روی پل به راستی که قابل وصف نیست و باید در محیط آن قرار بگیرید تا عمق لذت آن را درک کنید. وقتی که بر روی پل قدم می زنید، زمانی که به وسط پل و قسمت شیشه ای آن برسید، لذت تان اوج می گیرد! چراکه در این زمان آدمی حس می کند که زیر پایش خالی شده و این نهایت لذت و هیجان پل است.

دیدنی های مشگین شهر - شهر یری

۲- شهر یری (یئری)

یکی دیگر از دیدنی های مشگین شهر مجموعه ای باستانی به نام شهر یری (یئری) است. شهر یری در ۳۱ کیلومتری مشگین شهر و در نزدیکی رودخانه قره سو واقع شده و تا مرکز اردبیل هم ۶۵ کیلومتر فاصله دارد. اولین کاوش های صورت گرفته در این منطقه به سال ۱۹۴۷ برمی گردد که توسط فردی به نام چارلی برنی صورت گرفت. هم اکنون این مجموعه باستانی به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قدمت سنگ افرازهای شهر یری طبق اظهار نظر باستان شناسان به اواخر دوره مفرع، دوره نوسنگی و مس سنگی و دوره آهن برمی گردد. اجزاء تشکیل دهنده این مجموعه باستانی شامل: دژ نظامی (قلعه)، معبد و دوشا تپه است. ارتفاع سنگ افراشت ها معمولا بین ۷۰ تا ۳۶۰ سانتی متری است که بر روی آن‌ها طرح های مختلف انسانی حک شده است.

۳- کهنه قلعه مشگین شهر

کهنه قلعه مشگین شهر عمارتی تاریخی است که حکایت از روزگار ساسانیان دارد. این قلعه امروزه به عنوان یکی از دیدنی های مشگین شهر با نام «کهنه قلعه» به شهرت رسیده است. مساحت تقریبی کهنه قلعه ۱۵ هزار متر مربع است که بر روی یک تپه طبیعی قرار گرفته است. طول این قلعه تاریخی بیش از ۱۴۰۰ متر بوده و دارای دیواره هایی از جنس خشت می باشد.

از نکات قابل توجه در خصوص این قلعه سنگ نوشته ای تاریخی است که از زمان ساسانیان باقی مانده و بر روی آن نام فردی به نام «نرسه هرمزد» حک شده است. ظاهرا این نام، نام سازنده قلعه است.

۴- پارک جنگلی خیاوچایی

در جنوب شرقی مشگین شهر پارک جنگلی بسیار زیبایی به نام خیاوچایی قرار دارد. محل دقیق قرار گیر پارک جنگلی مذکور در خیابان نواب مشگین شهر و در مجاورت رودخانه خیاوچایی است. پارک جنگلی خیاوچایی به عنوان یکی از دیدنی های مشگین شهر دارای آب و هوایی بسیار مطبوع و بی نظیر است.

در پارک جنگلی خیاوچایی درختانی همچون درخت آلبالو، گیلاس و گردو وجود دارد که دیدنشان هم هوس انگیز است؛ چه برسد به خوردن آن‌ها. برای گذراندن یک بعدازظهر بهاری یا تابستانی محیط این پارک جنگلی گزینه بسیار خوبی است. این پارک می تواند به عنوان یکی از دیدنی های مشگین شهر در یاد و خاطر شما همیشه باقی بماند.

دیدنی های مشگین شهر - قله قهقهه

۵- قلعه قهقهه (قهقهه قالاسی)

از دیگر دیدنی های مشگین شهر قلعه قهقهه است که به عنوان اثری تاریخی در این شهر مورد توجه بسیار است. این قلعه تاریخی مربوط به زمان حکومت صفویه برمی گردد و هدف از ساخت آن برای زندان نمودن افراد سیاسی حکومت صفوی همچون شاهزادگان و … بوده است. اجزای داخلی قلعه قهقهه شامل پنج استخر، دیده بانی، برج هشت ضلعی، چندین حصار و چند دروازه است. دیواره قلعه دژی مستحکم و غیر قابل نفوذ است. کاربرد قلعه در آن دوران، علاوه بر محافظت زندانیان، حفاظت از خزینه های سلاطین صفوی خود در مقابل دشمنان نیز بوده است.

۶- آبشار گورگور خیاوچایی

آب و هوای خنک و معتدل اردبیل از جمله دلایل وجود مناطق طبیعی بی شماری است که به عنوان دیدنی های مشگین شهر قبل ذکر است. در حدود ۲۰ کیلومتری مشگین شهر و در جنوب روستای موییل آبشار بسیار زیبایی به نام آبشار گورگور در جریان است. آبشار گورگور با ارتفاع ۱۲ متری و فضای گردشگری ۲۰۰ متری به عنوان یکی از زیباترین دیدنی های مشگین شهر شناخته شده است. نزدیکی آب معدنی ملک سویی به آبشار موجب جذب افراد زیادی به این منطقه می شود.

۷- منطقه گردشگری کپز

یکی دیگر از مناطق طبیعی مشگین شهر که گردشگران بسیاری را به خود جذب می کند منطقه ی گردشگری کپز است. منطقه کپز به عنوان یکی از دیدنی های مشگین شهر در ۲۰ کیلومتری این شهر قرار گرفته است. آب و هوای مطلوب این منطقه، موجب پیدایش زیستگاهی خاص برای حیواناتی همچون گرگ، روباه، خرس قهوه ای و برخی دیگر از پرندگان زیبا شده است. همچنین در این منطقه وجود درختانی همچون تمشک و زالزالک و سایر گونه های گیاهی از موجبات جذابیت این محل به شمار می رود.

۸- تالاب جیران گلی

تالاب جیران گلی در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی مگشین شهر به عنوان یکی از جاذبه های طبیعی این شهر شناخته شده است. شهرت تالاب جیران گلی و قرار گیری آن در شمار دیدنی های مشگین شهر به سبب آب و هوا و پوشش گیاهی منحصر به فردش می باشد.

تالاب جیران گلی محل زندگی پرندگانی است که برخی از آن‌ها در فصل زمستان از آنجا مهاجرت می کنند و برخی نیز تالاب را برای زندگی دائم خود انتخاب کرده اند. پرندگانی همچون اردک سر سبز و اردک اره ای از نمونه این پرنده ها به شمار می آیند. تالاب جیران گلی علاوه بر پرندگان محل زندگی حیوانانی همچون قوج، روباه، خرس قهوه ای، میش ارمنی، گرگ و … است.

دیدنی های مشگین شهر - آرامگاه شیخ حیدر

۹- آرامگاه شیخ حیدر

دقیقا در مرکز مشگین شهر و در خیابان باهنر این شهر مقبره ای قدیمی وجود دارد که ساخت آن به قرن هفتم و هشتم هجری برمی گردد. برای علاقه‌مندان به تاریخ آرامگاه شیخ حیدر صرفا به عنوان یکی از دیدنی های مشگین شهر به شمار نمی رود. بلکه این مقبره قدیمی به سبب تاریخ آن گواه نکته های بسیاری از گذشته ایران است.

شیخ حیدر پدر شاه اسماعیل اول و فرزند شیخ جنید است. نمای مقبره شیخ حیدر از داخل به عنوان یک مقبره ای ۱۲ ضلعی است و از بیرون به صورت یک استوانه بسیار بلند دیده می شود. از جمله زیبایی های مقبره کاشی کاری های فیروزه ای آن است که به سبب منقش شدن سوره ی مبارکه فتح زیبایی آن را چندین برابر کرده است.

۱۰- قلعه دیو (دیو قالاسی)

از دیگر دیدنی های مشگین شهر دیو قالاسی یا همان قلعه دیو است. این قلعه تاریخی در شمال شرق مشگین شهر و در نزدیکی روستای قوزلو و کویج واقع شده است. با حفاری های باستان شناسی که در این منطقه صورت گرفته، گفته شده است که قدمت این قلعه به زمان پیش از اسلام برمی گردد. از نظر ارتفاع، قلعه در مکانی بسیار مرتفع قرار گرفته است که با قرار گیری بر روی آن به راحتی می توان به تمام منطقه تسلط کامل پیدا نمود.

۱۱- مجتمع آب درمانی قیرنجه

مجتمع آب درمانی قینرجه به عنوان گرم ترین چشمه آب معدنی ایران و به عنوان دومین چشمه آب گرم جهان در مشگین شهر اردبیل واقع شده است. این چشمه دارای دمای ۶۵ درجه سانتی گراد می باشد. مجتمع آب درمانی قینرجه در دو ساختمان مجزا در بخش زنانه و مردانه به گردشگران داخلی و خارجی ارائه خدمت می کند. املاح موجود در این چشمه املاحی همچون آهن، سیلیس و مواد رادیو اکتیو است.

آب چشمه قینرجه با خاصیت درمانی که دارد، برای بسیاری از درهای رماتیسمی، بیماری های پوستی و زنان مفید می باشد. مجتمع آب درمانی قینرجه به عنوان یکی از دیدنی های مشگین شهر مجهز به امکاناتی همچون استخر آب گرم، استخر آب سرد، کافی شاپ سنتی و … است.

سخن پایانی

مشگین شهر به عنوان یکی از شهرهای توریست پذیر استان اردبیل به سبب دارا بودن جاذبه های گردشگری فراوان اعم از طبیعی و تاریخی گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می کند. دیدنی های مشگین شهر برای اغلب سلایق مناسب است. بهترین زمان سفر به این شهر زیبا بهار و تابستان است.

مسجد میرزا علی اکبر اردبیل، ترکیب زیبایی از اصالت، دین و هنر ایرانی

مسجد میرزا علی اکبر اردبیل، ترکیب زیبایی از اصالت، دین و هنر ایرانی

معرفی بنای تاریخی مسجد میرزا علی اکبر

ایرانیان از دیرباز علاقه زیادی به هنر و معماری داشته اند؛ و بعد از ظهور اسلام و گسترش آن در ایران، از تلفیق هنر و آموزه های اسلامی آثار زیبا و ماندگاری پدید آمد. مساجد نمونه های اصیلی از این دست هستند. مسجد به عنوان خاستگاه و محلی برای تجمعات دینی و سیاسی همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. در توجه ایرانیان به مساجد ذکر این نکته کفایت می کند که امروزه در بسیاری از شهرهای اصیل و قدیمی مساجد تاریخی وجود دارد که برخی از آنها به شهرت جهانی نیز رسیده اند و محلی برای بازدید علاقه مندان به فرهنگ و تاریخ و گردشگران می باشند. یکی از مساجد معروف ایران که می توان از قدمت و هنر معماری آن سخن گفت، مسجد میرزا علی اکبر شهر اردبیل می باشد. این مسجد تاریخی در میدان ساعت ( چهارراه فجر ) و در خیابان سی متری شهر اردبیل واقع شده است.

در ادوار مختلف تاریخ ایران، سبک های متفاوت معماری به وجود آمد که آثار به جا مانده را از هم متمایز می کند و هر کدام زیبایی و ویژگی های خاص خود را دارد. قدمت مسجد میرزا علی اکبر به زمان قاجار بر می گردد و توسط فردی به نام حاج محمد حسین امین ( از خاندان امینی ها ) ساخته شده است. در اواخر دوره قاجار تکمیل و تعمیر برخی از بخش های آن توسط میرزا علی اکبر مجتهد که از عالمان دینی بوده، صورت گرفته است. اما علت نام گذاری به این نام، صرفا به سبب تکمیل مسجد توسط ایشان نیست، بلکه این مسجد محل درس و منبر میرزا علی اکبر بوده و شاگردان بسیاری پای درس این استاد بزرگ حضور می یافته اند.

معماری و فضای کلی مسجد

مسجد میرزا علی اکبر اردبیل، ترکیب زیبایی از اصالت، دین و هنر ایرانی

شهرت مسجد میرزا علی اکبر علاوه بر قدمت، به نوع معماری منحصر به فرد آن نیز برمی گردد. معماری این مسجد همانند دیگر آثار تاریخی شهر اردبیل در نوع خود بی نظیر بوده و نظر هر بیننده ای را جلب می کند. این اثر تاریخی در تاریخ ۱۱ تیر ماه ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۴۲ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای مسجد به ابعاد ۳۰*۲۴ متر و سقف آن روی ۳۰ ستون با قطر نود سانتی متر قرار گرفته که بنای مسجد را پا برجا نگه داشته اند. همچنین طاق هایی گنبدی شکل بین ستون ها ایجاد شده که در عین سادگی بر زیبایی نمای داخلی مسجد افزوده است. ستون ها و طاق ها آجری بوده و عمده مصالح مسجد سنگ می باشد. کاشی کاری های آن نیز زبانی گویا برای نمایش هنر بی مثال ایرانی دارد. این بنای تاریخی دارای دو در می باشد.

حیاط مسجد میرزا علی اکبر

در ضلع جنوبی مسجد در حیاط خلوت پنجره مشبک گره چینی باقی مانده است.  در ضلع شرقی مسجد نیز حجره های درس طلاب علومدینی در دو طبقه ساخته شده که حلقه درس و بحث در آن ها توسط میرزا علی اکبر صورت می گرفته است. همچنین در گوشه جنوب شرقی مسجد اتاقی با تزئینات چوبی قرار که به حجله حضرت ابوالفضل علیه السلام معروف است. در بنای داخلی مسجد میرزا علی اکبر دو منبر وجود دارد که یکی از جنس چوب بوده و دارای مشبک کاری های زیبا و بی نظیر است. منبر دوم چرخ دار بوده و پایه های آن با قاب های نقاشی تزئین شده است. استفاده از پنجره های مشبک در این مسجد نشان از هنر اصیل ایرانی دارد و با تابش نور فضای ساده و زیبای مسجد را دیدنی تر می کند.

در قسمت جنوبی مسجد نیز کتابخانه و مدرسه علمیه بنا شده که ساختمان قدیمی آن نو سازی شده است. وسط صحن کنار حوض بزرگ سنگی، یک سنگاب شیاردار با قطر دهانه ۱۶/۱ و ارتفاع ۸۰ سانتی متر و ۳۲ شیار عمودی از سنگ خارا قرار دارد.

مناره زیبای این مسجد با کاشی کاری بسیار جذاب به رنگ های آبی، زرد و فیروزه ای کار شده و به صورت لوزی های به هم پیوسته جلوه نمایی می کند. این مناره در سال ۱۳۷۰ه.ش توسط سازمان میراث فرهنگی مرمت کامل شده است.

سخن پایانی

توضیحات بیان شده در خصوص مسجد میرزا علی اکبر اردبیل تقریبا معرفی کاملی از این بنای تاریخی است که می تواند راهنمای شما برای دیدن این مکان معروف واقع گردد.

امید است که مطالب بیان شده علاوه بر شناخت و افزایش اطلاعات شما کمک کوچکی برای برنامه ریزی منظم جهت بازدید از مکان های تاریخی و مذهبی استان زیبای اردبیل واقع گردد.

دیدنی های اردبیل

دیدنی های اردبیل : معرفی تاریخ کهن و طبیعت شگفت دیار زیبای اردبیل

اردبیل بهشت زیبای ایران

شهر اردبیل یکی از شهرهای زیبای شمال غرب ایران است. شهری با تمدن کهن و طبیعتی بی نظیر که در تمام فصول سال پذیرای گردشگران داخلی و توریست های خارجی است. اردبیل همیشه دیدنی و زیباست اما بهترین فصل برای لذت بیشتر از این دیار سرسبز، بهار و تابستان است. تجربه‌ی آب و هوای دل‌چسب و خنک در تابستان و زیبایی برف زمستانی، هر کدام علاقه مندان خاص خود را دارد. دیدنی های اردبیل علاوه بر جاذبه های تاریخی کم نظیر، شامل مناظر طبیعی بسیار چشم نواز نیز هست.

شهر اردبیل با توجه به تمدن و قدمت بالایی که دارد، از جاذبه های تاریخی بسیاری برخوردار است. علاقه‌مندان به تاریخ و سیر در گذشته حتما از دیدن بناها و نمادهای قدیمی استان اردبیل لذت خواهند برد. اردبیل علی رغم  تابستان های خنک و زمستان های برفی مردمانی خونگرم و مهمان نواز دارد؛ که نگاهشان پر از محبت است و دستانشان لبریز بخشش.

دیدنی های اردبیل بی شمار است. پس اگر قصد مسافرت دارید و می خواهید بیشترین لذت سفر را تجربه کنید، پیشنهاد ما به شما این شهر زیباست. در این قسمت سعی می کنیم تعدادی از زیباترین مقاصد گردشگری اردبیل را معرفی کنیم.

بخشی از معروف ترین دیدنی های اردبیل

۱- بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی ازجمله تاریخی ترین دیدنی های اردبیل

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی از آثار تاریخی و جزو مهم ترین دیدنی های اردبیل محسوب می شود.  این بقعه تاریخی درمیدان عالی قاپو و در خیابان صفی الدین قرار گرفته است. بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در فهرست جهانی آثار باستانی یونسکو به ثبت رسیده و علت شهرت آن علاوه بر قدمت بالا، به این سبب است که محل آرامگاه جد پادشاهان صفوی (شاه اسماعیل) یعنی اولین پادشاه صفوی می باشد. همچنین مادر شاه اسماعیل و بسیاری از بزرگان صفوی نیز در این مکان آرام گرفته اند.

از دیگر جذابیت های بقعه ی شیخ صفی الدین اردبیلی معماری بقعه است. زیبایی این بقعه به حدی چشم نواز است که هر بیننده ای را مجذوب کرده و می تواند ساعت ها به خود خیره کند. با دیدن کاشی کاری های بی نظیر این مکان تاریخی، حتی اگر ذوق هنری هم نداشته باشید مجذوب معماری زمان ساخت آن می شوید. این معماری، علاوه بر زیبایی نشانه ای از تمدن اصیل ایران و ایرانی است. در کنار کاشی کاری بی بدیل بقعه، گچ بری های زیبای آن نیز نظر بیننده را جلب می کند و به تحسین معماران توانمند آن وامیدارد. مجموعه این زیبایی ها در کنار هم، این مکان تاریخی را به یکی از شاخص ترین دیدنی های اردبیل بدل کرده است.

در کنار بقعه شیخ صفی الدین مکان های دیگری نیز همچون چینی خانه، جنت سرا، چله خانه، خانقاه، مسجد شهیدگاه، چراغ خانه و حرم خانه وجود دارد. در این بقعه خطاطی های ارزشمند و زیبای افرادی همچون میرعماد و میر قوام الدین که از معروف ترین خطاطان ایرانی محسوب می شوند موجود است؛ که زیبایی آن را در نظر شما چندین برابر می گرداند.

۲- دریاچه ی شورابیل

دریاچه ی شورابیل یکی از مکان های طبیعی شهر اردبیل است که پا به پای سایر جاهای دیدنی اردبیل مورد استقبال و توجه مسافران و گردشگران قرار می گیرد. این دریاچه در خیابان دانشگاه و در مسیر دانشگاه محقق اردبیلی، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه پیام نور واقع شده است. دریاچه شورابیل محیطی آرام و لذت بخش دارد و درای  مساحتی بالغ بر ۱۲۰ هتکار می باشد. آنچه که از مطالعات زمین شناسی به دست آمده این است که، دریاچه شورابیل قدمت بیشتری نسبت به دریاچه ارومیه دارد. این دریاچه به عنوان یکی از دیدنی های اردبیل همه ساله مسافران و گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می کند. البته جذابیت این منطقه علاوه بر دریاچه به خاطر وجود باغ وحش، پیست دوچرخه سورای، اسکله ی قایقرانی و دیگر امکانات نیز هست. شورابیل قبلا به سبب شور بودن آب آن دارای خاصیت درمانی بوده ولی در حال حاضر به سبب اضافه کردن آب شیرین به دریاچه دیگر شوری سابق و به تبع خاصیت درمانی قبل را ندارد.

دیدنی های اردبیل

۳- بازار سنتی اردبیل یکی از زیباترین دیدنی های اردبیل

بازار سنتی اردبیل از از دیگر های دیدنی اردبیل به شمار می رود. که در خیابان امام خمینی شهر اردبیل واقع شده است. این بازار نیز در دوره ی سلجوقیان بنا شده و امروزه به عنوان یکی از دیدنی های اردبیل در شمار آثار ملی ایران است که به ثبت جهانی رسیده است. بازار سنتی اردبیل در خیابان امام خمینی این شهر واقع شده است. این بازار به بازار صفویه، راسته بازار و بازار قیصریه نیز معروف است. علت شهرت آن به بازار صفویه به این دلیل است که یادگار حکومت صفوی است. زیبایی بازار علاوه بر رونق آن به سبک معماری منحصر به فردی است که در آن جلوه نمایی می کند. معماری زیبایی که با دیدن آن به وجد می آیید و ذوق خرید برایتان چند برابر می شود. بازار سنتی اردبیل دارای طاق ها و گنبد ها و روزنه هایی ساده و بسیار است. با رفتن به بازار سنتی اردبیل علاوه بر این که از یکی دیگر از دیدنی های اردبیل لذت می برید به راحتی می توانید سوغاتی های سفر خود را هم تهیه کنید و خیالتان از هر جهت راحت باشد.این بازار تاریخی علاوه بر قسمت بازار قمت های دیگری همچون مسجد، حمام، تیمچه ها و … را نیز در دل خود جای داده است.

۴- موزه مردم شناسی اردبیل (حمام ظهیر الاسلام)

از دیگر دیدنی های اردبیل موزه مردم شناسی این شهر است. موزه مردم شناسی به حمام ظهیر الاسلام نیز معروف می باشد. این بنا در میدان عالی قاپو و در ابتدای خیابان سعدی شهر اردبیل واقع شده است. همانگونه که از نام این مکان مشخص است این موزه قبلا به عنوان حمام بوده است که قدمت ساخت آن به زمان ایلخانی بازمی گردد.

کاربری موزه مردم شناسی تا سال ۱۳۵۰ صرفا به عنوان حمام بوده ولی در سال ۱۳۸۷ توسط میراث فرهنگی خریداری شد و اکنون به عنوان موزه مردم شناسی و به عنوان یکی از دیدنی های اردبیل شناخته شده است. در موزه مردم شناسی اردبیل مجسمه های مختلفی از مردم اردبیل با لباس محلی وجود دارد.

۵- کلیسای مریم مقدس

کلیسای مریم مقدس در خیابان شهید ناصرلی صوفی و رو به روی خیابان جباری مقدم شهر اردبیل واقع شده است. این کلیسا نیز به عنوان یکی دیگر از جاهای دیدنی اردبیل شناخته شده است. این کلیسا در سال ۱۸۷۶ میلادی و با هزینه خانواده گالوست میرزایان و به اهتمام خاچاطور شهبازیان ساخته شده است. قدمت ساخت کلیسا به کمتر از دو قرن پیش بازمی گردد. در حال حاضر از کلسیای مذکور برای انجام مراسم مذهبی استفاده نمی شود؛ زیرا بسیاری از خانواده های ارمنی از این منطقه مهاجرت کرده اند. آخرین مراسم مذهبی که در این کلیسا برگزار شده در سال ۱۹۴۴ میلادی بوده است.

۶- پل هفت چشمه ( پل داش کسن)

پل هفت چشمه نیز در شمار جاهای دیدنی اردبیل است؛ که در میدان ۱۵ خرداد این شهر واقع شده است. پل هفت چشمه به پل داش کن، پل ججین، پل یدی گوزلی و گورپی قرمزی معروف است. این پل نیز ازجمله آثار باقی مانده دوران صفوی است. همان گونه که از نام پل هفت چشمه پیداست، این پل دارای هفت دهانه است که با مصالحی همچون گچ و آهک ساخته شده اند. در شهرت پل هفت چشمه همین بس، که به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

۷- مسجد جامع اردبیل (جمعه مسجد)

مسجد جامع اردبیل از قدیمی ترین مساجد ایران به شمار می رود و یکی از دیدنی های اردبیل است. این مسجد در محله پیرشمس الدین و در کنار آتشکده ای متعلق به دوران سلجوقی، بنا شده است. مسجد جامع اردبیل به نام جمعه مسجد نیز شناخته شده است. بنای اولیه و اصلی مسجد شامل حیاط، ایوان و طاق زیبایی بوده که قسمتی از بنای آن در زمان حمله مغول ها به ایران نابود شده است. هرچند بعدها اقدام به بازسازی قسمت هایی از مسجد شد؛ اما بنای اصلی مسجد از بین رفته و از بنای بزرگ مسجد امروزه فقط ایوان و گنبدخانه آن باقی مانده است. با این وجود جمعه مسجد همچنان یکی از دیدنی های اردبیل محسوب می شود. چرا که علاوه بر قدمت نمایانگر معماری جالب توجهی با سبکی خاص است.

ساخت مسجد جامع اردبیل به دوران سلجوقیان برمی گردد. این بنا با مساجد موجود در دوره ی صفوی تفاوت مشهودی دارد و یکی از مساجد متمایز آن دوره بوده است. چرا که مساجد دوره ی سلجوقی غالبا چهار ایوانی بوده اند در حالی که مسجد جامع اردبیل این ویژگی را ندارد.

 

دیدنی های اردبیل منحصر به موارد گفته شده نیست. بلکه این شهر مطابق با هر سلیقه ای مکان تاریخی و طبیعی دارد؛ که هر کدام در نوع خود بی نظیر و فوق العاده هستند. دیدنی های اردبیل به حدی زیبا و چشم نوازند که ارزش چندین بار دیدن را هم دارند. به همین دلیل اردبیل را به عنوان یکی از اولویت های اصلی برای مسافرت به شما پیشنهاد می کنیم. امیدوارم مطالب گفته شده برای شما مفید باشد و بتوانید با کسب اطلاعات اجمالی در خصوص دیدنی های اردبیل آن را به عنوان یکی از مقصدهای گردشگری خود انتخاب کنید و از آثار تاریخی و جاذبه های طبیعی آن لذت ببرید.

 

 

 

شهر یری مشگین شهر

شهر یری

استان اردبیل به سبب دارا بودن مناطق بی شمار گردشگری به عنوان یکی از بهترین مقصدها برای گردشگران داخلی و خارجی است. یکی از مناطق گردشگری استان اردبیل مجموعه باستانی به نام شهر یری (یئری) است. شهر یری دارای وسعت ۴۰۰ هزار هکتاری است که تا اردبیل ۶۵ کیلومتر و تا مشگین شهر ۳۱ کیلومتر فاصله دارد و در کنار رودخانه قره سو که از توابع روستای ارجق است قرار گرفته است.

این شهر باستانی  در سال ۱۹۴۷ برای اولین بار توسط باستان شناس خارجی به نام چارلی برنی مورد کاوش قرار گرفت. شهر یری در سال ۱۳۸۱ از سوی سازمان میراث فرهنگی اردبیل  به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. چرا که این منطقه به عنوان یکی از بزرگترین مناطق تاریخی شمال غرب ایران است. امروزه مردم بدون هیچ گونه محدویتی به راحتی می توانند از این منطقه باستانی بازدید نمایند.

قدمت شهر یری

به گفته باستان شناسان قدمت شهر یری به اواخر دوره مفرع، دوره نوسنگی و مس سنگی و دوره آهن برمی گردد. چارلز برنی در خصوص قدمت شهر یری معتقد است که پیدایش این منطقه همزمان با دوره هخامنشیان، اما خارج از محدوده ی دولت آنها بوده است.  اینگراهام  و سامرز نیز بر این عقیده هستند که قدمت شهر یری به هزاره اول برمی گردد. لیکن با همه ی این ها نمی توان آمار کاملا دقیقی در خصوص سنگ افراشت ها ارائه نمود.

اجزاء شهر یری

مجموعه باستانی شهر یری از سه قسمت دژ نظامی (قلعه)، معبد و قوشا تپه تشکیل شده است. در شهر یری بیش از ۵۰۰ سنگ افراشت وجود دارد که با ارتفاع های ۷۰ تا ۳۶۰ سانتی متری سر از خاک برآورده و قد علم کرده اند و بر روی آنها طرح های مختلف انسانی حک شده است. به عنوان مثال برخی از سنگ افراشت ها نشان از انسانی دست بسته دارد که خنجر و یا شمشیری  به کمر دارد. غالب سنگ افراشت های شهر یری بدون دهان بوده و در بین آنها تنها یک مجسمه زن یافت شده که دارای دهان است.

در خصوص این زن تفاسیر زیادی ارائه شده که به عقیده برخی این مورد نشان از جایگاه بالای و شان و منزلت زن در آن دوران دارد و یا اینکه آن زن نقش خاصی همچون عابد یا سخن گو را در آن دوره داشته است.

همچنین در شهر یری قبر هایی قابل مشاهده است که طول برخی از آنها تا شش و نیم متر هم می رسد. با توجه به برخی نشانه های موجود در این قبرها می توان گفت که مردم آن دوران به زندگی پس از مرگ عقیده داشته اند، چرا که در داخل قبرها وسایل زندگی و حتی آب و غذا نیز فراهم کرده اند.

علاوه بر آنچه که ذکر شد در این منطقه غاری به نام «قارا گوهول»  نیز وجود دارد. با داخل شدن به درون غار و با توضیحات راهنمایان برخی از نشانه های تمدن و مدنیت را می توان با چشم بصری دید. بخش هایی درون غار وجود دارد که از آنها به عنوان حمام و آشپزخانه استفاده می شده. تعبیه چنین مکان هایی برای استفاده در آن دوران به راستی نشان از فرهنگ غنی مردمان ایران دارد که در نوع خود نشانه بی نظیری به شمار می رود.

نکات به دست آمده از شهر یری

با توجه به آنچه که در شهر یری قابل مشاهده است، می توان به نکات جالب و مهمی رسید. برای مثال می توان به راحتی به تاریخ این منطقه پی برد. و یا اینکه با توجه به سنگ افراشت ها و تفاوت جنسیت آنها و  حالت هایشان و یا به وسایلی که در کنار خود داردند، می توان به اختلافات طبقاتی، حضور یکسان زنان و مردان در فعالیت های اجتماعی، عوامل دفاعی موجود در آن زمان، میزان مدنیت مردمی که قدمت حضورشان به دوران قبل میلاد برمی گردد، عقیده به زندگی پس از مرگ و موارد دیگری که با تامل بیشتر قابل حصول است.  آنچه که در این مجموعه باستانی قابل رویت است ناخودآگاه آدمی را به تفکر و اندیشه به گذشته وا می دارد.

سخن پایانی

پی بردن به فرهنگ و تمدن هر قومی در سایه ی اکتشافات تاریخی است. اکتشافاتی که با آگاهی از آنها  و یا با دیدن آنها می توان با اطمینان بیشتر از فرهنگ مردمان گذشته خود سخن گفت. اگر از جمله افرادی هستید که علاقه به تاریخ دارید یکی از بهترین مقصدهای پیشنهادی شهر یری استان اردبیل است. با سفر به این منطقه هم می توانید از طبیعت ناب آنجا استفاده کنید و هم می توانید تاریخ را با چشم خود نظاره کنید.

سنگ‌افراشت کشف شده در بوی‌احمدلی ناحیه آغدام جمهوری آذربایجان

وسعت محوطه شهریری ۴۰۰ هکتار است و در ۶۰ کیلومتری غرب اردبیل، ۷ کیلومتری شمال شرقی لاهرود، یک کیلومتری شمال روستای پیرازمیان و در کنار رودخانه قره‌سو واقع شده‌است.

محوطه شهریری از سه قسمت معبد، قوشاتپه و قله تشکیل شده‌است و سنگ‌افراشت‌های این محل با فرسایش و تخریب زیادی روبه‌رو هستند و در فروردین ۱۳۹۰ گردبادباعث ویرانی بخشی از این محوطه شد.

محوطه باستانی «شهریری» در سال ۱۳۸۱ از سوی میراث فرهنگی استان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

با داشتن راهنمای گردشگری از جاذبه های گردشگری بیشترین لذت را ببرید.

 

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی یادگاری کهن از دوران صفویه

اردبیل کهن شهر تاریخی ایران یادگارهای بسیاری از گذشته ی بشری را در دل خود جای داده است. یکی از بناهای تاریخی اردبیل که شهرتی زبانزد دارد، بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی است. این بقعه بی نظیر از جمله آثار تاریخی باقی مانده از دوران صفوی می باشد که در حال حاضر در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بقعه شیخ صفی به عنوان یکی پرطرفدار ترین آثار تاریخی، گواه تاریخ گذشته ایران برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران است.

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی در خیابان شیخ صفی و در میدان عالی قاپو اردبیل واقع شده است. شهرت کنونی بقعه شیخ صفی الدین علاوه بر بافت بی نظیر آن، به خود شیخ صفی نیز برمی گردد. شیخ صفی یکی از بزرگان صفویه است که در سال ۳۷۵ در سن ۸۵ سالگی از دنیا رفت. بنا بر وصیت شیخ صفی محل دفن او خانقاه اش شد. شیخ صفی فرد مورد اعتماد و قابلی بود؛ به همین دلیل شاه طهماسب اول تصمیم به گسترش مقبره او نمود. در راستای توسعه مقبره شیخ صفی الدین، بنا به دستور شاه طهماسب هفت بخش به بقعه اضافه شد که مقصود از آن هفت مرحله عرفان بود.

البته توسعه آرامگاه به اقدامات شاه طهماسب محدود نشد و در دوران شاه های دیگر تغییرات بسیاری در مقبره ایجاد شد. بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی علاوه بر اینکه نمایش گر اصول اساسی عرفان است، به عنوان بنایی هنری و بی نظیر شناخته شده که امروزه ارزش بسیار بالایی در میان بنای های مشابه دارد. علاوه بر بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی، آرامگاه شاه اسماعیل اول و بسیاری دیگر از شاهان صفوی و سرداران جنگ چالدران و شروان در این بقعه جای دارد.

قسمت های مختلف بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

بقعه مذکور بنایی عظیم و باشکوه است که دارای بخش های مختلفی است. از مهم ترین قسمت های قابل ذکر این مجموعه نفیس می توان به سر در ورودی، حیاط، راه رو میانی، قربانگاه (چله خانه جدید)، سردر عباسی (مدخل صحن اصلی)، صحن اصلی (حیاط داخلی)، دارالحدیث (طاق معمولی)، جنت سرا و … اشاره نمود. که در ادامه به ذکر جزئیاتی در خصوص هر کدام از آن‌ها پرداخته می شود.

سر در ورودی

قسمت شرقی میدان عالی قاپو محل قرار گیری سر در ورودی بقعه شیخ صفی الدین است که در چوبی آن به سمت حیاط باز می شود. سر در اصلی بقعه در دوران شاه عباس دوم و به دست یوسف شاه بن ملک صفیا ساخته شده است. کاشی‌کاری های این سردر توسط اسماعیل بن نقاش اردبیلی صورت گرفته است. اما متاسفانه هم اکنون اثری از این شاهکار تاریخی وجود ندارد؛ زیرا در سال ۱۳۲۱ شمسی به طور کلی برداشته شده است.

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

حیاط بزرگ

بین در ورودی و قسمت اصلی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی حیاط مستطیلی شکلی به ابعاد ۲۶ در ۹۳ متر قرار دارد. در داخل حیاط حوض سنگی قرار دارد که از دوران صفوی به جای مانده است.

راهرو میانی (صحن کوچک)

در قسمت شرقی حیاط بزرگ سردر کوچکی وجود دارد که به راهرویی با ابعاد ۵ در ۱۴ متر باز می شود. این رهرو در قسمت جنوبی این راهرو دری به منظور ورود به چله خانه قرار داده شده است. دیوارها و طاق های راهرو داری طاق هایی جذاب و گچبری های بی نظیری است که بر زیبایی آنجا افزوده است.

چله خانه (قربانگاه)

یکی از قسمت های بسیار قدیمی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی قربانگاه است. چله خانه حیاطی مربع شکل دارد. در قسمت غربی چله خانه حجره ای وجود دارد که سقف آن فرو ریخته است. با دقت در آن به نظر می رسد که چله خانه در گذشته دو طبقه بوده است. چله خانه در گذشته بخشی از خانقاه شیخ صفی بوده است که در آن آیین های مختلفی همچون چله نشینی و بیتوته دراویش صورت می گرفته. اما وجه تسمیه چله خانه به قربانگاه به این دلیل است که این محل پس از دوره ی صفویه به صورت قربانگاه درآمده بود.

صحن اصلی

صحن اصلی یا حیاط قندیل محوطه ای مستطیل شکل است که با سنگ هایی صاف به صورت سنگ فرش منقش شده است و در مرکز ثقل آن حوض سنگی با شکلی خاص تعبیه شده است. حوض مذکور حالت گلبرک کم عمقی است که ۱۲ تَرک به نشانه دوازده فرقه قزلباش ها و یا دوازده معصوم دارد.

جنت سرا

جنت سرا از دیگر قسمت های بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی است که ساختمانی گنبدی شکل و هشت ضلعی است. در قسمت های شرقی و شمالی جنت سرا درهای مختلفی برای دسترسی به سایر قسمت ها تعبیه شده است. گفته شده است که جنت سرا در دوران شیخ صفی الدین بدون سقف بوده است و پس از آنکه شیخ عباس برخی از کتاب‌ها و اشیای گران قیمت خود را به آن جا اهدا کرد جنت سرا حالت کتابخانه به خود گرفت. سقفی که در دوره قاجار بر بنای جنت سرا کشیده شده بود در چند دهه پیش از بین رفت. با این حال به جای آن در سال های اخیر گنبدی آجری بر روی آن ساخته شده است.

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

دارالحدیث (طاق متولی)

دارالحدیث بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی با کاشی کاری ها معرق منقش شده است و در پیشانی آن احادیثی از پیامبر اکرم (ص) حک شده است. در قسمت ایوان و اتاق های موجود در آن مقبره ی برخی از بزرگان صفوی قرار گرفته است. دارالحدیث در دوره صفوی به منظور برگزاری جلسات درس شکل گرفته بود.

قندیل خانه

قندیل خانه جزء بناهای الحاقی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی محسوب می شود که به احتمال زیاد در دوران شاه طهماسب اول به بقعه اضافه شده است. در قندیل خانه فرمانی از شاه طهماسب اول بر روی سنگ مرمر با خط نستعلیق حک شده است که محتوای آن بر ضرورت اجتناب اردبیلی ها از گناه و رعایت حرمت بقعه و چگونگی اجرای آداب زیارت تاکید شده است.

در قسمت ورودی قندیل خانه طاق بلندی وجود دارد که به صورت کلی کاشی کاری شده و کتیبه های مختلف و زیبایی در آن قرار گرفته است. طاق های قندیل خانه دارای طاق های چهار مرکزی هستند که به دو ستون باریک مرمر تکیه کرده اند. همچنین قسمتی از قندیل خانه به دارالحفظ معروف است که محل خواندن نماز و قرائت و تفسیر قرآن بوده است.

از جالب ترین نکات قابل بیان در خصوص قندیل خانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی این ست که به دستور شاه طهماسب فردی به نام کاشانی فرشی با ۳۳ میلیون گره برای قندیل خانه بافت. بعد از گشودن فرش بر محیط قندیل خانه نقش فرش را بر سقف گهواره های قندیل خانه به صورت مطلا تصویر سازی کردند. فرش مشهور قندیل خانه متاسفانه در دوره قاجار از اردبیل خارج شده و امروزه در موزه ویکتوریا لندن نگه داری می شود.

چینی خانه

یکی دیگر از جذاب ترین قسمت های بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی چینی خانه است. احداث چینی خانه احتمالا به زمان قبل از ساخت جنت سرا و قندیل خانه برمی گردد. چینی خانه در زمان شاه عباس محل نگه داری چینی های سلطنتی و اشیای گران قیمت بوده است.

از جمله چینی های مشهور که در چینی خانه نگه داری می شد مشهور به می نگ و سلادون بود که توسط صنعتگران ماهر چینی و با دستور شاه عباس اول ساخته شده است. قسمتی از اشیا نفیسی که در چینی خانه نگه داری می شد در زمان لشکر کشی های شاه طهماسب و نادرشاه از ایران خارج شد و به روسیه منتقل شد. اما در حال حاضر در محل چینی خانه موزه ای افتتاح شده است که برخی از آن چینی ها به نمایش گذاشته شده است.

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

آرامگاه شاه اسماعیل

آرامگاه شاه اسماعیل یکی از جذاب ترین قسمت های بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی است. دیوارهای آرامگاه با کاشی کاری زیبا به رنگ آبی لاجوردی منقش شده است و سقف آن توسط هنرمندان چیره دست نقاشی شده و روی نقاشی ها با آب طلا تزیین شده است. بالای سر شاه اسماعیل صندوق چوبی منقشی قرار دارد که هدیه همایون شاه گورگانی به شاه است که صندوقی بسیار زیبا و دیدنی است.

شهید گاه

شهید گاه به گورستان عمومی بقعه شیخ صفی الدین نیز معروف است که پس از غلبه شاه اسماعیل اول در جنگ های شیروان، اجساد بسیاری از فرماندهان و سرداران در این مکان دفن شده است.

سخن پایانی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی به عنوان یکی از آثار بی نظیر تاریخ ایران محسوب می شود. اگر دوست دار تاریخ و پی بردن به اتفاقات جالب قرن های پیش ایران هستید، با حضور در بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی به راحتی می توانید نظاره گر بخشی از تاریخ کهن سرزمین خود باشید.

بقعه شیخ صفی علاوه بر این که گواه تاریخ ایران است بیانگر سبک هنر و معماری فوق العاده ایران نیز می باشد. هنری که تاریخ بیانگر آن باشد نشان از اصالت فرهنگ ایرانی است که امروزه شهرت جهانی به خود گرفته است. علاوه بر موارد ذکر شده در بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی قسمت های بی نظیر دیگری هم جود دارد که دیدن و مطالعه در مورد آنان ارزشمند است.

 

قلعه بابک

بابک خرمدین در آذربایجان در حوالی شهر اردبیل به خرمدینان پیوست. پس از اینکه جاویدان؛ سرکرده خرمدینان در جنگی با اعراب کشته شد، همسر جاوید، بابک را به عنوان جانشین جاوید پیشنهاد کرد و او را به همسری برگزید.
بابک و خرمدینان، بخشی از آذربایجان (استان کنونی اردبیل و بخشی از استان کنونی آذربایجان شرقی) را از دست اعراب آزاد کردند و شهر اردبیل را به عنوان مرکز فرماندهی برگزیدند.

در مورد بابک بیشتر بخوانید.

از آنجاییکه روش فرماندهی خرمدینان؛ شورایی بوده است قلعه بابک به قلعه جمهور نیز شهرت دارد. دژ بابک در زمان ساسانیان ساخته شده و در زمان خرمدینان یکی از قلعه های مقاومت آنها در برابر اعراب بوده است.

 

 

قلعه بابک یا جمهور معروف به دژ بابک در ۵۰ کیلومتری شمال شهرستان اهر و در ارتفاعات غرب رود بزرگ قره‌سو قرار دارد؛ منطقه‌ای که به نام کلیبر معروف است. دژ بابک خرمدین بر فراز قله کوهستانی در حدود ۲۳۰۰ از سطح دریا ارتفاع دارد. قلعه بابک که به نام‌های قلعه بابک، دژ بابک، بذ و قلعه جمهور هم معروف است دژ و مقر سردار تاریخی ایران، بابک خرم‌دین بوده است که در هنگام قیام بر علیه دستگاه خلافت عباسی در قرن سوم هجری استفاده شده است.

مسیر رسیدن به قلعه از مسیری باریک در میان کوه هست به گونه ای که یک نفر نگهبان در بالای مسیر می تواند با سنگ و تیرکمان از قلعه محافظت کند.

دوستداران بازدید از این دژ و طبیعت زیبای کوه ها و دره های اطراف  آن می توانند از دو مسیر اردبیل – مشکین شهر – اهر – کلیبر یا تبریز – اهر – کلیبر به این منطقه وارد شوند.

ابن‌خردادبه، بذ (نام کهن دژ بابک) را روستایی در آذربایجان نوشته و شهر بذ را «مدینه بابک» نامیده‌است. طبری، بذ را قریه و شهری در حدود اردبیل نوشته‌ است. مطهربن طاهر مقدسی آن را شهری با دیوارهای استوار خوانده‌ است. ابن ندیم از آنجا به عنوان سرزمینی کوهستانی یاد کرده‌ است.

 

 

یک گردشگر کانادایی کلیبر را اینگونه توصیف می‌کند، “شهری دورافتاده و خواب آلود در میان کوه‌های سر به فلک کشیده‌ای که قله‌هایشان در زیر مه غلیظ از دیده پنهان شده‌اند. … مکانی است عالی؛ به طراوت و سرسبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران.بخش عمده این توصیف مرهون چشم‌انداز کوهستانی اطراف قلعه است. دامنه‌های پایین دستی قلعه بخشی از جنگلهای ارسباران هستند، که بعلت نزدیکی به مقر اداره محیط بانی در شهر، دست نخورده باقی مانده‌اند. زیبایی‌های طبیعی و ویژگی‌های تاریخی دژ بابک از مکان‌های بسیار دیدنی است که سالیانه علاقه‌مندان بسیاری را ره‌سپار این منطقه می‌کند.

 

مسیر قلعه بابک از اردبیل

 

در حال حاضر به لحاظ تقسیمات کشوری ، این دژ در استان آذربایجان شرقی واقع است.

 

نقشه بر روی گوگل