جنگل مشه - جنگل های اردبیل

جنگل های اردبیل (از جنگل فندقلو تا جنگل مشه)

اردبیل یکی از استان های شمال غربی ایران است که بخاطر وجود آب و هوایی بکر و ناب صدها جاذبه طبیعی را در دل خود جای داده است. یکی از جاذبه های گردشگری استان اردبیل که همه ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به سوی خود جذب می کند جنگل های اردبیل است. در خصوص جنگل های اردبیل ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت است که برخی از  آنها به ثبت جهانی رسیده اند. جنگل هایی اردبیل در زیبایی و تنوع گونه های مختلف گیاهی و جانوری بسیار قابل توجه است.

مساحت جنگل های اردبیل بالغ بر ۶۱۹۶۸/۶ هکتار است. جنگل گردی یکی از تفریحات مناسب برای روزهای بهار و تابستان و حتی پاییز است. استان اردبیل گرچه دارای آب و هوای سرد و خشکی است، ولی به سبب هم‌جواری این استان با گیلان و دریای خزر، در این منطقه  جنگل های بی نظیری به وجود آمده اند. یکی از گزینه های پیشنهادی برای علاقه مندان به گشت و گذار در جنگل، استان سرسبز و خوش آب و هوای اردبیل است. با سفر به جنگل می توان از شلوغی شهرهای صنعتی دور شد و چند روز با خیالی آسوده سپری نمود.

مهم ترین نکات برای جنگل گردی

قبل از بیان توضیحاتی در خصوص مهم ترین جنگل های اردبیل، بهتر است که برخی از نکات مهم در خصوص جنگل گردی یادآوری شود تا گردشگران با تجهیزات مناسب برای بازدید از جنگل های اردبیل آماده شوند. برای اینکه در پایان سفر خاطرات خوشی از جنگل گردی داشته باشید در ابتدا از آب و هوای منطقه اطمینان خاطر حاصل کنید، پس از آن خطرات موجود در منطقه جنگلی را بررسی کرده و مناسب با آن تجهیزات مناسب به همراه داشته باشید. همچنین مناسب با طول مدت سفر خود در جنگل وسایلی همچون مسیریاب، لباس گرم، پتو، وسایل روشنایی، کرم ضد آفتاب، آب و غذای کافی، جعبه کمک های اولیه و … .

بهترین جنگل های اردبیل

بعد از بیان توضیحات کلی در خصوص جنگل های اردبیل و نکات مهم در جنگل گردی، وقت آن است که با بهترین جنگل های اردبیل آشنا شوید.

جنگل فندقلو یکی از بهترین جاذبه های طبیعی اردبیل

۱- جنگل فندقلو

یکی از زیباترین جنگل های اردبیل، جنگل معروف فندقلو است. این جنگل مشهور  در ۱۰ کیلومتری شهرستان نمین و در نزدیکی روستاهای خانقاه علیا، خانقاه سفلی، آریا تپه و مهدی پستی شهرستان نمین قرار دارد. طول جنگل فندقلو تقریبا ۲۵ کیلومتر مربع است که از سمت شرق روستای خانقاه علیا تا شرق روستای خانقاه سفلی امتداد یافته است.

وجه تسمیه نام گذاری این جنگل به فندقلو به سبب زیاد بودن درختان فندق در این جنگل است می باشد. البته جز درخت فندق، درخت های مختلفی دیگری همچون درخت سیب، ازگیل، توت فرنگی، تمشک، گوجه سبز، به و … در این جنگل وجود دارد. فندقلو علاوه بر تنوع درخت میوه داری تنوع جانوری نیز هست. جانورانی همچون خرس قهوه ای، خرگوش، خوک وحشی، مارال، گرگ، روباه، سمور، قرقاول، عقاب طلایی، کبک و … در این جنگل زندگی می کنند.

بهترین زمان ممکن برای رفتن به جنگل فندقلو اواخر اردیبهشت و یا اوایل خردادماه است. گردشگران داخلی و خارجی بسیاری با هدف شرکت در جشنواره گل های بابونه عازم فندقلو می شوند. این جشنواره بی نظیر همه ساله در تاریخ ۲۴ و ۲۵ خردادماه که مصادف با روز جهانی گل و گیاه برگزار می شود. دشت گل های بابونه با مساحتی بالغ بر صد هکتار سطح جنگل را پوشش داده است که تماشای لذتی بی بدیل دارد.

۲- جنگل های هیرکانی

جنگل های منطقه هیرکانی در نقطه مرزی ایران و آذربایجان به عنوان یکی دیگر از جنگل های اردبیل قابل ذکر است. این جنگل ها از مناطق بکر آذربایجان محسوب می شوند که در ۹ فوریه سال ۲۰۰۴ میلادی افتتاح گردیده است. این جنگل ها به عنوان یکی از جاذبه های طبیعی مشترک بین ایران و آذربایجان محسوب می شوند.

این جنگل ها از دوره سوم زمین شناسی به جای مانده و به همین سبب یکی از مهم ترین جنگل های اردبیل است. در جنگل های هیرکانی بیش از ۱۵۰ گونه درخت و بوته وجود دارد که نوع درخت ها در مناطق کم ارتفاع با نواحی خیلی بلند با هم متفاوت است. برخی از درختان موجود در این منطقه قدمت میلیونی دارند. جنگل های هیرکانی زیستگاه حیواناتی همچون گوزن خال دار، گوزن سفید شمالی، یوزپلنگ، سیاهگوش، گربه وحش، گراز وحشی، لئونارد و ۱۱۸ گونه پرنده که شامل عقاب دریایی، عقاب امپراطور، لک لک سیاه، قرقاول سفید قفقازی، باز شمالی و … است. با توجه به اینکه این جنگل به ثبت جهانی رسیده است تمام تلاش مسئولین محیط زیست در جهت حفظ و تقویت گونه های گیاهی و جانوری جنگل است و به همین سبب این جنگل کمتر دچار تغیرات انسانی شده است.

۳- جنگل اندبیل

یکی دیگر از جنگل های اردبیل جنگل اندبیل است. این جنگل در روستایی به همین نام قرار دارد. روستای اندبیل از روستاهای شهرستان خلخال به حساب می آید. این روستا در تابستان دارای آب و هوای معتدل و در زمستان ها بسیار سرد است. جنگل اندبیل نیز همانند سایر جنگل ها از تنوع گیاهی و جانوری برخوردار است. مهم ترین درخت های موجود در جنگل اندبیل، می توان به درخت بلوط و بوته های تمشک و نسترن اشاره کرد. حضور شاهین ها، دریاچه اندبیل، گیاهان متنوع دارویی و چشم اندازهای زیبای اندبیل، این جنگل را به یکی از بهترین جنگل های اردبیل تبدیل کرده است.

۴- جنگل های منطقه حیران

یکی از زیباترین دیدنی های گردنه حیران پوشش سرسبز و جنگلی این منطقه است. درختان تنومندی که در دامنه کوه قرار گرفته اند، این منطقه را به عنوان یکی از جنگل های اردبیل تبدیل کرده اند. درختان سرسبز موجود در این جاده جنگلی برای تمام گردشگران بی نهایت جذاب و زیبا است.

این محدوده جنگلی، جاده ای پیچ در پیچ است که هر پیچ آن زیباتر و رنگین تر از پیچ قبل به نظر می رسد. وجه تسمیه نام گذاری این منطقه به حیران، به سبب زیبایی فوق العاده آن است که به راستی حیران کننده است. کلبه های چوبی موجود در مسیر،  سرسبزی محیط اطراف، وجود دام های در حال چِرا و طبیعت غرق در مه، همگی زیبایی هایی این جنگل به شمار می روند.

جنگلی های گردنه حیران در هر فصل از سال زیبایی منحصر به فردی دارند که حتی تصورش هم حس خوبی به آدمی منتقل می کند. اسکی روی چمن یکی ار مفرح ترین تفریحات موجود در این جنگل ها به شمار می رود که افراد زیادی را به سوی خود جذب می کند.

۵- جنگل مشه

جنگل مشه منطقه ای سرسبز و زیبا است که در شمار جنگل های اردبیل قابل ذکر می باشد. این جنگل از مناطق داری پتانسیل گردشگری بسیار بالا است. فاصله جنگل مشه تا اردبیل ۲۵ کیلومتر بوده و در نزدیکی شهرستان نمین قرار دارد. این جنگل در نزدیکی جنگل فندقلو قرار دارد و دارای آب و هوای معتدل است.

جنگل مشه همچون سایر جنگل های اردبیل دارای زیبایی های غیر قابل وصفی است که زیبایی های آن واقعاً خیره کننده می باشد. در جنگل مشه امکانات گوناگونی همچون استخر آبگرم، پیست اسکی، کلبه های چوبی و … وجود دارد. آب گرم موجود در جنگل مشه، داری خواص درمانی بوده و مورد استفاده اهالی و گردشگران قرار می گیرد. گر چه در اردبیل آب گرم های متنوع و فراوانی وجود دارد، اما یکی از دلایل استقبال مردم از آبگرم مشه به خاطر وجود آن در جنگل خوش آب و هوا است.

شهرهای اردبیل - خلخال

۶- جنگل های جاده ای اسالم به خلخال

اسالم به خلخال گرچه بیشتر به عنوان جاده شناخته شده است، ولی این جاده یکی از جنگل های اردبیل نیز به شمار می آید. اسالم به خلخال جاده ای جنگلی ای‌ است که به عنوان یکی از جاذبه های توریستی ایران شناخته شده است. جاده اسالم به خلخال از شهر اسالم استان گیلان شروع می شود و  به شهر خلخال در استان اردبیل ختم می گردد. ای جاده به خاطر نزدیکی آن به دریای خزر و جنگل های شمال ایران، از موقعیت ممتازی برخوردار است.

قسمت ابتدایی جاده که شهر اسالم شروع می شود، منطقه ای جنگلی و پوشیده از درخت های بلند و زیبا است که پس از سپری کردن این قسمت در نهایت به دشتی پهناور و سرسبز می رسید. در این جاده جنگلی همچون سایر جنگل های اردبیل به منظور حفظ بافت طبیعی آن کمتر دخل و تصرف انسانی به چشم می خورد

سخن پایانی

جنگل ها به عنوان یکی از بهترین انتخاب ها برای گشت و گذار است. گشت و گذار در جنگل روح آدمی را صیقل داده و آرامشی عجیب به همراه دارد. جنگل های اردبیل نیز از این ویژگی مستثنی نبوده و با اختصاص یک صبح تا ظهر یا حتی یک صبح تا غروب می توان انرژی به اندازه یک سال از آنها به دست آورد. البته در قسمت هایی از جنگل های اردبیل امکان کوهنوردی نیز وجود دارد. اگر علاقه‌مند به کوهنوردی نیز باشید کوهپایه های جنگل های اردبیل بسیار مناسب است.

جنگل های اردبیل نیازمند توجه بیشتری از سوی مسئولین مرتبط هستند زیرا قاچاق چوب، ایجاد آتش، لگد کوب کردن جنگل توسط دام ها، قطع غیر مجاز چوب، آتش سوزی های عمدی، ویلا سازی و … این جنگل ها را تهدید می کند. منابع طبیعی با ارزش همچون جنگل های اردبیل نیازمند توجه بسیار بالایی است.

سفر به اردبیل - دشت مغان

سفر به اردبیل (برنامه یک سفر سه روزه به اردبیل)

مسافرت همیشه به عنوان یکی از بهترین تفریحات در زندگی همه افراد است. یکی از بهترین مکان ها برای مسافرت شهر جذاب اردبیل است. برای سفر به اردبیل همانند سایر شهرها توجه به این نکته ضروری است که قبل از شروع به سفر تمام جزئیات مقصد را به طور کامل بررسی کرده و اطلاعات دقیقی در خصوص آن به دست آورد. اگر مقصدتان شهر خوش آب و هوا و تاریخی اردبیل است، اندک حوصله ای به خرج دهید و با خواندن این متن برای سفر به اردبیل بدون هیچ گونه نگرانی در مورد جاده و سایر موارد اقدام کنید.

آغاز سفر به اردبیل

اگر مبدأ را تهران فرض کنیم، برای سفر به اردبیل دو انتخاب برای گردشگران وجود دارد. مسیر اول، مسیری است که از قزوین و زنجان می گذرد و در نهایت به اردبیل می رسد. مسیر دوم نیز از سمت رشت و آستارا است. هر کدام از این مسیرها جذابیت و امکانات متنوعی را به گردشگر می دهد.

مسیر شمال مسیری سرسبز و فوق العاده خوش آب و هوا است و مسیر زنجان گرچه جذابیت خاصی ندارد، ولی رسیدن به مقصد را برایتان زودتر می کند. به دلخواه و بسته به شرایط خود می توانید یکی از مسیرها را برای رفت و مسیر دوم را برای برگشت انتخاب کنید.

سفر به اردبیل از مسیر شمال

فاصله تهران به اردبیل تقریباً ۶۰۰ کیلومتر است که اگر با سرعت مجاز رانندگی کنید در مدت تقریبی ۷ ساعته به اردبیل می رسید. پس از خروج از تهران، و گذشتن از کرج و قزوین شهری که به آن می رسید، رودبار است. پس از عبور از رودبار، به سفید رود خواهید رسید. اگر برنامه مسافرتتان فشرده نیست می توانید در این مسیرها نیز توقف کوتاهی داشته باشید و جاذبه های آن ها را هم از دست ندهید.

پل لوشان یکی از دیدنی های تاریخی سفید رود است که می توانید از آن بازدید کنید. پس از عبور از این شهرها، شهری بعدی که به آن خواهید رسید رشت است. اگر قصد رفتن به مرکز شهر را ندارید از سمت بزرگراه شهید بهشتی به سمت آستارا حرکت کنید. پس از آستارا، به صومعه‌سرا خواهید رسید و در نهایت به خلخال که یکی از شهرستان های اردبیل است می رسید. در تمام این مسیر می توانید از طبیعت بکری که پیش رویتان است نهایت لذت را ببرید.

یکی از جاده های معروفی که استان گیلان را به اردبیل وصل می کند جاده اسالم به خلخال است. جاده اسالم به خلخال یکی از جاده های رویایی ایران است که زیبایی های آن جز با چشم بصری قابل درک نیست. خیلی از مردم به سبب قرار گیری در این جاده برای سفر به اردبیل از این مسیر مسافرت می کنند. در این جاده هم می توانید کوهستان با عظمت را مشاهده کنید و هم از جاده جنگلی مملو از درخت لذت ببرید و در نهایت به دشتی سرسبز برسید.

در شهر خلخال نیز می توانید مختصر استراحتی داشته باشید و برخی از جذاب ترین دیدنی های استان اردبیل را در این شهرستان ببیند. منطقه نمونه گردشگری ازناو، غار هفت خانه، آبشار نره گر، آبشار نوده، دریاچه نئور، قله آغ داغ، آب گرم گیوی از زیباترین دیدنی های است که در مسیر سفر به اردبیل می توانید از آنها لذت ببرید.

بعد از بازدید از این همه مکان زیبا حتما دلتان یک غذای حسابی هم بخواهد. غذای خود را می توانید در یکی از بهترین رستوران های شهر میل کنید. در این شهر رستوران های بسیاری وجود دارد ولی اگر می خواهید از کیفیت رستورانی که می روید اطمینان داشته باشید رستوران صادق زاده در خیابان امام خمینی و رستوران گلستان در بلوار سی متری بسیار عالی هستند.

اگر قصد خرید سوغاتی هم داشته باشید می توانید از همین شهر بهترین سوغاتی خود را بخرید. عسل خلخال با طعم فوق العاده خود می تواند پیشنهادی عالی برای سوغاتی باشد.

اگر گشت و گذارتان در خلخال تمام شد، باید آماده ادامه سفر به اردبیل شوید. برای ادامه راه و رسیدن به مقصد ابتدا باید به شهر گیوی و سپس به شهر هیر بروید.در نهایت به اردبیل خواهید رسید. فاصله خلخال تا اردبیل تقریبا ۱۱۲ کیلومتر است و نهایتا ۲ ساعته شما به اردبیل می رسید.

اقامت در اردبیل

زمانی که به اردبیل رسیدید عاقلانه ترین کار، پیدا کردن یک مکان راحت برای استراحت و اقامت است. با توجه به اینکه اردبیل یک شهر توریستی محسوب می شود پس خیالتان از این حیث راحت باشد زیرا هیچ گونه نگرانی در خصوص انتخاب هتل نخواهید داشت. در این شهر هتل های خوبی وجود دارد که هزینه اقامت در آنها به نسبت سایر کلان شهرها تقریباً بهتر است.

برخی از بهترین هتل های اردبیل شامل هتل شورابیل واقع در خیابان دانشگاه، هتل دریا در میدان بسیج، هتل سبلان در خیابان شیخ صفی، هتل مهدی در خیابان بعثت است. اغلب هتل های گفته شده از نظر دسترسی به مکان های دیدنی و تجاری اردبیل در موقعیت بسیار خوبی هستند.

گشت و گذار در اردبیل

پس از انتخاب محل اقامت حالا وقت آن است که به با بهترین برنامه ریزی نهایت لذت خود را از سفر به اردبیل ببرید. اردبیل تا دلتان بخواهد مکان گردشگری دارد پس بدون اتلاف وقت تمام تلاش خود را بکنید تا در کمترین زمان بیشترین بهره را ببرید.

جاذبه های پیشنهادی در سفر به اردبیل

دیدنی های اردبیل - شورابیل

دریاچه شورابیل

برای گشت و گذار در اردبیل دریاچه شورابیل اولین پیشنهاد است. این دریاچه، یک دریاچه طبیعی است. که در خیابان دانشگاه و در مسیر دانشگاه محقق اردبیلی واقع شده است. دریاچه شورابیل مساحتی بالغ بر ۱۲۰ هکتار دارد و دارای قدمتی مشابه به دریاچه ارومیه است. باغ وحش، دوچرخه سواری، قایقرانی از مهم ترین جذابیت های شورابیل است.

۲- بقعه ی شیخ صفی الدین اردبیلی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی دلیل گردشگران بسیاری برای سفر به اردبیل است. این مجموعه تاریخی در میدان عالی قاپو و در خیابان صفی الدین واقع شده است. آرامگاه جد پادشاه صفوی (شاه اسماعیل) و برخی از بزرگان صفوی همچون مادر شاه اسماعیل و … در این محل قرار دارد. قدمت و نوع خاص معماری بقعه مذکور برای هر گردشگری بسیار جذاب است.

پس از بازدید از این مکان ها بهتر است که خود را در یکی از بهترین رستوران های شهر مهمان کنید و از معروف ترین غذای های این شهر نوش جان کنید. اگر کباب خور هستید خب بدون هر گونه تعلل مستقیم بروید سمت «کبابی حاج قربان». این کبابی در خیابان سعدی قرار دارد و فاصله آن تا بقعه شیخ صفی الدین کمتر از دو کیلومتر است.

در کبابی حاج قربان می توانید طعم واقعی کباب را امتحان کنید، کبابی که هرگز طعم آن از خاطرتان نخواهد رفت. اما اگر اهل کباب نیستید می توانید به رستوران تاریخی شاه عباس بروید که همراه میل نمودن غذای مخصوص شاه عباس بافت تاریخی رستوران را هم مشاهده نمایید.

پس از سرو نهار و اندک استراحتی، به ادامه برنامه ریزی های خود در خصوص سفر به اردبیل ادامه دهید.

 ۳- موزه مردم شناسی اردبیل (حمام ظهیر الاسلام)

در نزدیکی بقعه شیخ صفی الدین بنای تاریخی دیگری وجود دارد که در قالب موزه مردم شناسی مورد بازید عموم قرار گرفته است. فاصله کبابی حاج قربان تا این موزه تقریباً ۵ دقیقه و فاصله رستوران شاه عباس تا موزه تقریبا ۸ دقیقه است. این موزه در خیابان سعدی شهر اردبیل و میدان عالی قاپو واقع شده است.

در موزه مردم شناسی اردبیل مجسمه های بسیاری از مردم اردبیل با لباس محلی وجود دارد که با مشاهده هر کدام از آنها به راحتی میتوانید اطلاعات بسیار زیادی در خصوص فرهنگ اردبیل به دست آورید.

پس از بازدید از این مکان ها احتمالاً خسته شوید پس در صورت تمایل می توانید به هتل برگردید و با استراحت کافی خود را برای روز بعد آماده کنید.

مسجد میرزا علی اکبر اردبیل، ترکیب زیبایی از اصالت، دین و هنر ایرانی

۴- مسجد میرزا علی اکبر

چهارمین پیشنهاد برای گشت و گذار در سفر به اردبیل مسجد تاریخی میرزا علی اکبر است. این مسجد در میدان ساعت و در خیابان سی متری شهر اردبیل قرار گرفته است. قدمت این مسجد به زمان قاجار بر می گردد. این مسجد همانند دیگر آثار تاریخی دارای معماری منحصر به فردی است که برای هر گردشگری قابل توجه است. مسجد میرزا علی اکبر در ۱۱ تیر ماه سال ۱۳۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

۵- بازار سنتی اردبیل

یکی از مهم ترین و ضروری ترین جاهایی که هر گردشگری در زمان سفر به اردبیل باید به آنجا برود، بازار است. همیشه یکی از بهترین مکان ها برای گردشگران بازار است. بازار سنتی اردبیل در خیابان امام خمینی قرار دارد. این بازار در دوره سلجوقیان ساخته شده و دارای قسمت های مختلفی همچون بخش فروش، مسجد، حمام، تیمچه ها و … است. بازار صفویه، راسته بازار و بازار قیصریه از دیگر نام های بازار سنتی اردبیل است.

سخن پایانی

مطالب گفته شده تقریبا برای یک بازه سه روزه سفر به اردبیل مناسب است. در این فرصت محدود می توانید محل های پیشنهادی بالا و یا سایر مکان های مورد علاقه خود را مورد بازدید قرار دهید. در مسیر برگشت در صورت تمایل می توانید از مسیر دیگری که از زنجان می گذرد به تهران بازگردید. برای این منظور بایستی از اردبیل به خلخال بروید، از خلخال به زنجان، از زنجان به ابهر، از ابهر به قزوین، و بعد کرج و در نهایت به تهران برسید.

غذاهای سنتی اردبیل

معرفی غذاهای سنتی اردبیل (از طعم خوش پیچاخ قیمه تا لونگی و چیغیرتما)

استان اردبیل به دلیل کثرت منابع طبیعی و تاریخی که دارد یکی از اولویت های اصلی گردشگران برای سیر و سفر می باشد. در این استان پهناور علاوه بر جاذبه های گردشگری، غذاهای سنتی بسیار خوشمزه و لذیذی نیز طبخ می شود که هر کدامشان به نوعی حکایت از فرهنگ ناب اردبیل دارد. غذاهای سنتی اردبیل با تنوع گوناگون خود برای هر گردشگری گواه مهمان نوازی مردم خونگرم این استان است. اگر مسافر این استان خوش آب و هوا شدید، برخی از لذیذترین غذاهای سنتی آن را حتماً امتحان کنید.

غذاهای سنتی اردبیل

اگر علاقه‌مند به آگاهی از مهم ترین غذاهای سنتی اردبیل دارید با ما همراه شوید تا فهرستی جامع به همراه توضیحات دیگر از غذاهای سنتی اردبیل به دست آورید.

۱- پیچاخ قیمه ( خورش بادام)

یکی از معروف ترین غذاهای سنتی اردبیل که در غالب رستوران های این شهر بخت می شود پیچاخ قیمه یا همان خورش بادام است. این خورشت خوشمزه با اینکه مخصوص استان اردبیل است، ولی در سایر استان های ایران هم طرفداران زیادی دارد. برای تهیه پیچاخ قیمه از گوشت گوسفندی، خلال بادام، پیاز، زعفران، رب گوجه، تخم مرغ و ادویه خورشتی استفاده می شود. سرو این خورشت خوشمزه به همراه برنج مرغوب ایرانی و سبزی و ماست تازه یک وعده غذایی فوق العاده خواهد بود.

۲- باسترما پلو

باسترما پلو با نام عجیبش طعم فوق العاده ای دارد. این غذا اصالتاً برای باکو و شهرستان آستارا است اما به عنوان یکی از غذاهای سنتی اردبیل نیز قابل ذکر است. باسترما واژه ای ترکی است که در ادبیات فارسی معنی پنهان شده می دهد. با توجه به این که به هنگام پخت این غذا مواد آن در درون برنج پنهان می باشد به آن «باسترما پلو» می گویند.

برای تهیه این غذای خوشمزه از برنج، مرغ، سیب زمینی، گردو، زعفران و رب ازگیل، به و آلوچه استفاده می کنند. این غذا معمولاً در قابلمه های کوچک تک نفره درست می شود که این سبک تهیه آن بسیار جالب است.

کشمش پلو

۳- کشمش پلو

کشمش پلو غذایی ساده و در عین حال پرطرفدار است. مواد اولیه ضروری برای تهیه این غذا که به عنوان یکی از غذاهای سنتی اردبیل شناخته شده  برنج، شیر و کشکش مرغوب است. ترکیب شیر و کشمش در این غذا بسیار جالب و خوشمزه بوده و یک غذای سالم است.

۴- آش میوه

یکی از غذاهای سنتی اردبیل که شهرتی زبانزد دارد، آشی خوشمزه به نام «آش میوه» است. همان گونه که از نام این آش پیدا است، برای تهیه آن از انواع مختلف میوه های خشک همچون: برگه زرد آلو، آلبالوی خشک، قیسی، آلوی خورشتی، گوجه برقانی و … استفاده می شود. علاوه بر این میوه ها حبوباتی همچون لوبیا قرمز، نخود، گندم پوست کنده و … نیز در پخت آش استفاده می شود.

در نهایت برای خوشمزه تر و خوش عطر شدن آن از سبزی‌هایی همچون برگ چغندر، جعفری خشک، تره، گشنیز و … نیز استفاده می کنند. در نهایت زمانی که تمام مواد آش پخته شد، به آن پیازداغ و رشته را هم اضافه می کنند. آش میوه آشی ملس است که هواداران بسیار زیادی دارد. هر کس آن را برای اولین بار تجربه کند مطمئناً طعم و بوی آن را فراموش نخواهد کرد.

۵- آش اوماج

آش اوماج که در زبان محلی به آن «اوماج آشی» می گویند یکی از آش های پرطرفدار در فصول سرد سال است. این آش با اینکه یکی از غذاهای سنتی اردبیل محسوب می شود میان تبریزی ها نیز بسیار پرطرفدار است. عدس، تره، مرزه، ریحان، پیاز، رشته، عصاره مرغ مواد آش رشته یا اوماج است.

برای تهیه اوماج مقدار بسیار کمی از آب را بر روی آرد ریخته و آن را هم می زنند تا گلوله های خمیری کوچکی تشکیل شود. بعد آنها را از الک رد می کنند و گلوله های بسیار ریز آن را خشک کرده و درون آش می ریزند. به این گلوله های کوچک خمیری اوماج می گویند که به جای رشته در آش از آن استفاده می شود. وجود اوماج در آش باعث لعاب دار شدن آن می شود.

آش یارما

۶- آش بلغور(یارما آشی)

آش بلغور نیز از دیگر غذاهای سنتی اردبیل است که بسیار مفید می باشد. حجم عمده این غذا را بلغور تشکیل داده و علاوه بر آن برای تهیه این غذا از گوجه فرنگی، لوبیا قرمز، عصاره گوشت، پیاز، زعفران و آبغوره نیز استفاده می شود. آش بلغور را معمولاً در فصل زمستان می پزند. میل نمودن آش بلغور در روزهای سرد سال برای تمام اردبیلی ها بسیار دلچسب است.

۷- آش دوغ (ای ران آشی)

آش دوغ که به عنوان یکی از آش های معروف ایران شناخته شده، یکی از غذاهای سنتی اردبیل به شمار می آید. در دوره همی های خانوادگی، در جشنواره های محلی و … آش دوغ اردبیل یکی از غذاهای ثابت به شمار می رود. برای تهیه آش دوغ از موادی همچون نخود،  برنج،  سیر، تره، جعفری، شوید، دوغ ترش و رشته استفاده می شود. حجم غالب این آش را دوغ ترش تشکیل می دهد که به سبک خاصی میزان ترشی دوغ را کم می کنند تا طعم خوبی داشته باشد.

۸- خورشت ترشی قرمه

ترشی قرمه که یکی از غذاهای سنتی اردبیل است که بیشتر به عنوان سحری در ماه رمضان پخته می شود. این غذای خوشمزه با موادی همچون پیاز، گوشت گوسفندی، لوبیا چشم بلبلی، آلوچه خشک، زعفران و رب گوجه فرنگی پخته می شود. علت نام گذاری این خورشت به این نام بخاطر ترکیب گوشت و آلو در کنار یک دیگر است. استفاده از آلو علاوه بر خوشمزه بودن آن برای هضم راحت غذا می باشد.

شیرپلو

۹- آش شیر

از دیگر غذائی سنتی اردبیل آش شیر است. برای تهیه این آش بی نظیر از شیر و گندم پوست کنده استفاده می شود. آش شیر به سبب وجود مواد مغذی همچون گندم و شیر به عنوان یکی از غذاهای مقوی و مفید شناخته شده است.  استفاده از برگ های جعفری تازه برای تزیین آش شیر چهره فوق العاده زیبایی به آن می دهد.

۱۰- یرکوکی خورشتی ( خورشت هویج)

بانوان خوش ذوق اردبیل در تهیه غذاهای خوشمزه و رنگارنگ زبانزد هستند. خورشت هویج که به آن «یرکوکی خورشتی» نیز می گویند یکی از خوشمزه ترین غذاهای سنتی اردبیل است. برای تهیه این خورشت مقوی از هویج، گوشت، روغن، زعفران، پیاز، گوجه فرنگی، آبلیمو یا آبغوره استفاده می شود. هویج به سبب وجود ویتامین A برای همه گروه های سنی بسیار مفید است.

۱۱- آش رشته

آش رشته که در زبان محلی با نام «اریشتَ آشی» شناخته شده است، در میان  غذاهای سنتی اردبیل بسیار شناخته شده و معروف است. از مهم ترین مناسبت هایی که اردبیلی ها در آن اقدام به پخت آش رشته می کنند، نذری، افطاری و یا آش پشت پا است. مواد اولیه برای تهیه آش رشته شامل نخود، لوبیا قرمز و سفید، عدس، رشته و سبزیجات معطری مثل جعفری، گشنیز،تره و … است. افزودن سبزی تازه به این آش باعث خوش عطری و خوشمزگی آن می شود.

۱۲- دمی یارما (بلغور)

دمی یارما نیز از غذاهای بسیار مقوی است که به عنوان یکی از غذاهای سنتی اردبیل شناخته شده است. برای تهیه این غذا از یارما (بلغور)، هویج، گوشت چرخ شده‌، سیب زمینی، پیاز و ادویه استفاده می شود. این غذای مفید به سبب وجود گوشت و بلغور خواص بسیار زیادی دارد.

تاس کباب

۱۳- تاس کباب

نام تاس کباب را حتما شنیده اید. ولی شاید نمی دانستید که تاس کباب از غذاهای سنتی اردبیل باشد. این غذا علاوه بر اردبیل در سایر شهرهای ایران نیز طبخ می شود. گوشت مرغ، زنجیبل، سیر، موسیر، روغن، زیره، روغن زیتون، عسل، دارچین، تخم گشنیز، زعفران و فلفل از مهم ترین موادی هستند که برای تهیه تاس کباب از آنها استفاده می شود. البته بجای گوشت مرغ می توان از گوشت گوسفندی نیز در این غذا استفاده نمود. برای سرو تاس کباب معمولا در کنار آن از سبزی تازه نیز استفاده می کنند که بر خوشمزگی آن می افزاید.

۱۴- لونگی ( مرغ شکم پر)

یکی از خوشمزه ترین غذاهای سنتی اردبیل لونگی است. لونگی در واقع همان مرغ شکم پر است. گرچه که این غذا بین مردم تالش و آستارا شهرت دارد؛ ولی یکی از غذاهای سنتی اردبیل نیز به حساب می آید. برای تهیه لونگی علاوه بر مرغ درسته به گردو، پیاز، گوجه فرنگی، رب ازگیل یا آلوچه نیاز هست.

۱۵- چیغیرتما

چیغرتما یک غذای خوشمزه و در عین حال بسیار ساده است. نام این غذا شاید کمی عجیب به نظر برسد که آن هم علتی دارد. چیغیرتما در واقع همان املت گوجه فرنگی است و چون تخم مرغ را در آخرین مرحله به آن اضافه می کنند به این نام شناخته شده است. برای تهیه این غذا از پیاز، گوجه فرنگی، تخم مرغ، روغن و ادویه استفاده می شود.

سخن پایانی

غذاهای سنتی اردبیل منحصر در موارد بالا نبوده و در این استان خوش آب و هوا همانگونه که تنوع جاذبه های گردشگری بسیار بالا است، تنوع غذاهای سنتی نیز زیاد است. قیساوا، سوغان سو، ساچ ایچی، برباش، خینگل، خورش کنگر، شیر پلو، یومورتا کوفته سی، رشته پلو، قیسی پلو، ساج کباب، ترشی گرما، سوتی پلو، خشیل، تره اسفناج، آش گیلدیک و … از دیگر غذاهای سنتی اردبیل است.

موزه های اردبیل

معرفی مهمترین موزه های اردبیل

شهر خوش آب و هوای اردبیل یکی از بهترین مکان های انتخابی برای گردشگری است. در این استان پهناور تنوع جاذبه های طبیعی و تاریخی برای هر گردشگری اعم از داخلی و خارجی پر از جذابیت است. یکی از گزینه های بکر برای پی بردن به اصالت این شهر موزه های اردبیل است. موزه هایی که کلکسیونی از تمدن ایران باستان است.

برخی از موزه های اردبیل به عنوان سرآمد موزه های ایران و جهان شناخته شده اند و قدمت تمدن کشور ایران را به جهان تشنه مدنیت نشان داده اند. مهم ترین موزه های اردبیل شامل موزه مردم شناسی اردبیل، موزه عمارت شهرداری اردبیل، موزه تاریخ طبیعی، موزه مفاخر دینی، موزه تاریخ علوم دانشگاه محقق اردبیلی، موزه باستان شناسی، موزه چینی خانه، موزه نمین و … است. جزئیات هر کدام از موزه های بی بدیل فوق، به شرح زیر است.

موزه های اردبیل

۱- موزه مردم شناسی اردبیل (حمام ظهیر الاسلام)

موزه مردم شناسی اردبیل که در میدان عالی قاپو این شهر قرار دارد به عنوان مجموعه ای بی نظیر بیانگر فرهنگ، هنر، تمدن و اصالت شهر اردبیل است. مکان فعلی موزه مذکور در دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری در قالب حمام عمومی مورد استفاده مردم اردبیل بوده است.

بنای اولیه حمام توسط فردی به نام ظهیر الاسلام ساخته شده و در دوران قاجار فردی به نام آقا نقی حمام را خریداری و مرمت نموده و به همین سبب این حمام به دو اسم «حمام ظهیر الاسلام» و «حمام آقا نقی» شناخته شده است. در نهایت در سال ۱۳۸۷ این حمام توسط میراث فرهنگی خریداری شده و با حفظ بافت قدیمی در قالب موزه مردم شناسی تغییر کاربری داده است.

بازسازی موزه مردم شناسی در دوره های مختلف تاریخی سبب شده است که این مجموعه بی نظیر بیانگر تجمیع قرنها هنر معماری و تلفیق معماری با فرهنگ و هنر اصیل اردبیل شناخته شود. در موزه مردم شناسی اردبیل ۳۳ مجسمه با پوشش محلی قرار داده شده است که هر کدامشان بیانگر گوشه های از اصالت این شهر باستانی است.

موزه عمارت شهرداری اردبیل

۲- موزه عمارت شهرداری (عمارت بلدیه)

یکی از بناهای تاریخی، زیبا و در عین حال مستحکم اردبیل عمارت شهرداری است. این شاهکار هنری در زمان نخستین شهردار رسمی اردبیل (آقاخان حبیبی) به سبک معماری آلمانی ساخته شده است. ساخت عمارت شهرداری در سال ۱۳۱۴ تحت نظر مهندس اسماعیل دیباج در محدوده نارین قلعه شروع شده و در سال ۱۳۱۷ مراحل ساخت آن به اتمام رسیده است.

عمارت شهرداری دارای زیر بنای ۱۸۵۰ متر مربع است و تمامی مصالح استفاده شده برای ساخت آن توسط مردم محلی و پیشه وران تهیه شده است. شهرت عمارت شهرداری بیشتر به سبب استحکام بنا است که پس از گذشت سالهای طولانی هنوز هم استحکام اولیه را دارا می باشد.

در سال ۱۳۹۴ عمارت شهرداری به دستور شهردار وقت (حمید لطف الهیان) بازسازی شد و در سال ۱۳۹۶ به موزه شهرداری تبدیل شد. عمارت شهرداری به عنوان یکی از موزه های اردبیل بیانگر پیشینه تاریخی، فرهنگی و تمدن باشکوه اردبیل است.

۳- موزه تاریخ طبیعی اردبیل (موزه حیات وحش)

یکی از جذاب ترین موزه های اردبیل موزه تاریخ طبیعی این شهر است. این موزه که در نزدیکی دریاچه شورابیل قرار دارد محل نمایش انواع زیست بوم های مختلف اردبیل می باشد. گردشگران در این موزه جذاب به راحتی می توانند سیر تکامل موجودات را نظاره کنند.

بخش اول موزه تاریخ طبیعی اردبیل به بخش دیرینه شناسی و آفرینش معروف است. در این بخش مراحل مختلف زمین شناسی به نمایش گذاشته شده است. در بخش های دیگر، زیست بوم های دیگر اردبیل در قالب مناطق کوهستانی، تالاب‌ها و دشت ها به نمایش گذاشته شده است.

در بخش های دیگر موزه گونه های مختلف جانوری اعم از انواع ماهی ها، پستانداران، پرنده ها، دوزیست ها و … به صورت تاکسیدرمی شده اند و به نمایش گذاشته شده اند. در موزه تاریخ طبیعی اردبیل بخشی نیز وجود دارد که در قالب فروشگاه، کتاب های مختلف درباره محیط زیست را ارائه می کند تا سطح فرهنگی مخاطبین را در خصوص محیط زیست افزایش دهد.

۴- موزه مفاخر دینی

موزه مفاخر دینی یکی دیگر از موزه های اردبیل است که در نوع خود شهرتی مثال زدنی دارد. این موزه که در خانه میرفتاحی برپا شده، در میدان امام حسین اردبیل قرار دارد. خانه میرفتاحی در سال ۱۲۵۰ هجری قمری ساخته شده و در دوران پهلوی، در قالب اولین دبیرستان دخترانه کاربری داشته است.

این بنا در ۱۰ دی ۱۳۸۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است. موزه مفاخر دینی به عنوان یکی از موزه های اردبیل مورد استقبال افراد بی شماری است. علاقه‌مندان به تاریخ در این موزه می توانند تصویر علمای بزرگ اردبیل که شامل احمد مقدس (محقق) اردبیلی، میرزا محسن مجتهد اردبیلی، سید مرتضی خلخالی، میرزا علی اکبر مجتهد اردبیلی، محسن مجتهد اردبیلی و … را مشاهده کنند.

موزه باستان شناسی اردبیل

۵- موزه باستان شناسی

موزه باستان شناسی اردبیل در میدان قالی قاپو و در جنب مجموعه تاریخی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی قرار دارد. این موزه به نسبت سایر موزه های اردبیل دارای بیشترین آمار بازدید کننده است و به عنوان گنجینه آثار شیشه ای و میراث فرهنگی بشر شناخته شده است. این موزه یکی از مجهزترین موزه های تخصصی کشور به لحاظ معماری و فضای نمایشی محسوب می شود.

موزه باستان شناسی در سال ۱۳۸۷ با مساحتی بالغ بر هزار و ۷۰۰ متر مربع در ساختمانی دو طبقه شروع به فعالت کرده است. از مهم ترین اشیائی که در این موزه به نمایش گذاشته شده است شامل مجسمه های حیوانی از جنس سفال مربوط به هزاره اول قبل میلاد، ظروف سفالی لوله دار عصر آهن، سنگ قبرهای مربوط به شهدای جنگ چالدران، ظروف سفالی منقوش سبک اردبیل، چینی های آبی و سفید عصر صفوی، ظروف زرین فام، اشیاء فلزی با کاربری های مختلف رزمی و آیینی از دوران پیش از اسلام تا اسلام و … است.

۶- موزه چینی خانه

یکی از جاذبه های اردبیل موزه چینی خانه است. این موزه هم همچون سایر موزه های اردبیل پر از جذابیت است. موزه چینی خانه یکی از بخش های بقعه ی تاریخی شیخ صفی الدین اردبیلی است که در آن هدایای شاه چین به شاه عباس نگهداری می شود.

این مکان توسط شیخ بهایی به منظور حفظ هدایای مذکور طراحی شده و امروزه به عنوان یکی از موزه های اردبیل مورد توجه علاقه‌مندان بی شماری است. امپراطوری صفوی و اتفاقات رخ داده در آن زمان همیشه برای مردم پر از جذابیت بوده است و موزه چینی خانه نیز از این قاعده مستثنی نیست.

از جمله اشیائی که در این موزه قابل مشاهده است شامل گلدان های چینی، ظروف چینی با مهر شاه عباس، مهر سنگی سلاطین صفوی، سکه های نقره ای دوران صفوی و یک جلد قرآن به خط کوفی که بر روی پوست آهو نوشته شده است و … .

اگر گذرتان به شهر تاریخی اردبیل افتاد و قصد بازدید از موزه های اردبیل را داشتید حتما به این موزه باشکوه سری بزنید.

موزه صنایع دستی اردبیل (حمام شیخ)

۸- موزه صنایع دستی اردبیل (حمام شیخ)

موزه صنایع دستی اردبیل در محل حمام شیخ اردبیل قرار دارد. این بنای تاریخی در دوران صفویه ساخته شده و تقریبا دارای قدمتی ۳۰۰ ساله است. این حمام دارای یک در ورودی و یک هشتی ساده است. هشتی دارای چهار رواق و چهار ستون هشت ضلعی است. در گذشته دیواره ها و سقف حمام پر از نقاشی های مختلف بوده است ولی امروزه بعد از تبدیل شدن حمام به موزه متأسفانه تمام نقاشی های زیبا جای خود را به گچ بری ساده داده اند.

حمام شیخ در سال ۱۳۸۷ به موزه صنایع دستی تبدیل شده است. در این موزه ۳۰۰ قطعه از صنایع دستی اردبیل در قالب ۲۵ رشته که شامل فرش، گلیم، ورنی، دست بافت های عشایر، شیشه های تراش خورده، نازک کاری روی چرم، منبت، حجاری، خراطی، ساز سنتی و … به نمایش در آمده است.

از مهم ترین فعالیت های موزه می توان به نمایش صنایع دستی به صورت دوره ای، تشکیل کارگاه های هنری به منظور احیای هنرهای سنتی، انجام پژوهش های هنری برای علاقه‌مندان به هنرهای سنتی، تشکیل کارگاه های سفال، قلم‌زنی، معرق، چوب، سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و … می توان اشاره نمود.

۷- موزه نمین (صارم السلطنه)

موزه صارم السلطنه نمین نیز از دیگر موزه های اردبیل است که گواه غنای فرهنگ و تمدن این استان باستانی می باشد.

این موزه در خیابان امام خمینی و روبه روی فرمانداری شهر نمین واقع شده است. موزه مذکور در گذشته محل زندگی و خانه فردی به نام میر کاظم خان بوده است که در حال حاضر خانه ایشان به عنوان یکی از موزه های اردبیل مورد بازدید گردشگران است. خانه میر کاظم خان در سال ۱۳۸۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شد و پس از مرمت های بسیار در قالب موزه تغییر کاربری داده است.

سخن پایانی

بازدید از موزه ها همواره به عنوان یکی از مدارک مستند و زنده برای سیر در گذشته و تاریخ محسوب می شود. موزه های اردبیل به عنوان یکی از بهترین انتخاب ها برای هر گردشگر با هر سلیقه محسوب شده و پر از جذابیت هستند.

هر چقدر هم که مطلب در مورد موزه های اردبیل بخوانید جای بازدید مستقیم را نمی دهد پس در اولین فرصت حتماً برنامه ای برای بازدید از موزه های اردبیل برای خود قرار دهید.

مناطق تاریخی اردبیل - بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

معرفی مناطق تاریخی اردبیل (از بقعه شیخ صفی الدین تا عمارت آقازاده)

کلمه اردبیل واژه ای ایرانی است که ریشه اوستایی دارد. این کلمه از واژه «آرتا» به معنی مقدس و «ویل» به معنی شهر، تشکیل شده است. استان اردبیل به عنوان یکی از مناطق مهم ایران شناخته شده است که جاذبه های طبیعی و آثار تاریخی زیادی در دل خود دارد. شهرت اردبیل تنها به این سبب نیست که پایتخت برخی از پادشاهان ایرانی بوده؛ بلکه بدین سبب است که سرحلقه صفویه، یعنی شیخ صفی الدین اردبیلی از این منطقه ظهور کرده و در این شهر نیز به خاک سپرده شده است. با ظهور شیخ صفی الدین اردبیلی و خاندان صفوی، اردبیل به شهرت بسیار بالایی رسیده است به نحوی که در زمان تیمور به «دارالارشاد» و در زمان سلاطین صفوی به «دارالامان» مشهور بوده است.

اردبیل در دوران صفویی داری جایگاه خاص سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بود و با برانداختن بسیاری از هرج و مرج های موجود، زمینه های تاسیس یک حکومت دینی – مذهبی در این شهر فراهم کرد. در حال حاضر به سبب سبقه تاریخی اردبیل در این شهر باستانی مناطق تاریخی بسیار زیادی وجود دارد. مناطق تاریخی اردبیل منحصر در یک شهر و محدوده خاص نیست.  در سرتاسر این استان مکان های نابی وجود دارد که برای هر ایرانی، خصوصا علاقمندان به تاریخ یک شاهکار بی بدیل محسوب می شود. در این مقاله به ذکر مهمترین بناهای تاریخی ار دبیل پرداختیم. تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

معرفی مناطق تاریخی اردبیل

۱- بقعه  شیخ صفی الدین اردبیلی

یکی از بناهای تاریخی اردبیل که شهرت زیادی دارد، آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی است. این بقعه بی نظیر که در حال حاضر در شمار آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده،  در خیابان شیخ صفی و در میدان عالی قاپو  شهر اردبیل قرار گرفته است. این اثر تاریخی به سبب سبک خاص معماری که دارد یک بنای هنری نیز هست که نسبت به بناهای مشابه ارزش بسیاری بالایی دارد.

کاشی کاری های زیبا و لاجوردی رنگ موجود در این بقعه که توسط هنرمندان چیره دست ایرانی  به کار گرفته شده، نظر هر بیننده ای را مجذوب خود می کند.

علاوه بر شیخ صفی الدین اردبیلی، آرامگاه شاه اسماعیل اول و برخی دیگر از شاهان صفوی و سرداران جنگ چالدران نیز در این مکان واقع شده است. بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی دارای قسمت های مختلفی است که برخی از آنها شامل: سردر ورودی، حیاط، راه رو میانی، قربانگاه (چله خانه جدید)، سردر عباسی (مدخل صحن اصلی)، صحن اصلی (حیاط داخلی)، دارالحدیث (طاق معمولی)، جنت سرا و … است.

اماکن مذهبی اردبیل -کلیسای مریم مقدس

۲- کلیسای مریم مقدس

کلیسای مریم مقدس نیز از بناهای تاریخی اردبیل است که خیابان سی متری و در محله ارمنستان این شهر قرار دارد. این بنای تاریخی در سال ۱۸۷۶ میلادی، با هزینه خانواده گالوست میرزاییان ساخته شده و دارای قدمتی نزدیک به دو قرن است. از این کلیسا در گذشته برای برگزاری مراسمات مذهبی استفاده می شده. با این حال از سال ۱۹۴۴ میلادی به بعد در این کلیسا هیچ گونه مراسم مذهبی اجرا نشده و در حال حاضر به زورخانه ذوالفقار تغییر کاربری داده است.

۳- موزه مردم شناسی اردبیل

موزه مردم شناسی اردبیل که به حمام ظهیر الاسلام نیز معروف است، به عنوان یکی دیگر از مناطق تاریخی اردبیل شناخته شده است. این موزه که از آثار تاریخی زمان ایلخانی به شمار می رود، در خیابان سعدی و میدان عالی قاپو شهر اردبیل قرار دارد.

وجه تسمیه این موزه به حمام ظهیر الاسلام بدین سبب است که تا سال ۱۳۵۰ از این مکان به عنوان حمام استفاده می شده است. ولی در سال ۱۳۸۷ حمام مذکور توسط میراث فرهنگی اردبیل خریداری شد و در قالب موزه، تغییر کاربری یافت. در این موزه مجسمه های بسیاری از مردم اردبیل با لباس محلی قرار دارد که نمایش پوشش محلی مردم استان است. همچنین آثار و دست نوشته هایی وجود دارد که  مربوط به هویت تاریخی و فرهنگی اردبیل می باشد.

۴- بازار سنتی اردبیل

یکی از بهترین مناطق تاریخی اردبیل که برای هر قشری با هر سن و سال جذاب و زیبا است بازار سنتی اردبیل است. محل قرار گیری این بازار تاریخی در خیابان امام خمینی شهر اردبیل است. بازار سنتی اردبیل در زمان سلجوقیان ساخته شده و به راسته بازار، بازار صفویه و بازار قیصریه نیز معروف است. بنای سنتی بازار همچون طاق های گنبدی شکل و روزنه های آجری آن بسیار دیدنی بوده و هنوز هم رنگ و بوی قدیم را به همراه دارد.

بازار سنتی اردبیل از قسمت های مختلفی همچون قسمت فروش، حمام، مسجد، تیمچه خانه و … تشکیل شده است. این بازار در شمار مناطق تاریخی اردبیل و آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است. علاوه بر بخش فروش، مسجد، حمام، تیمچه ها و … قسمت های دیگر این بازار است.

بقعه کلخوران - مناطق تاریخی اردبیل

۵- آرامگاه سید امین الدین جبرئیل (بقعه کلخوران)

آرامگاه سید امین الدین جبرئیل یکی از مشهورترین مناطق تاریخی اردبیل است. این بنای تاریخی در سه کیلومتری شهر اردبیل و در روستای کلخوران واقع شده است و به همین جهت به بقعه کلخوران نیز معروف است.  شیخ امین الدین جبرئل جد سلاطین صفوی است که مردم کلخوران از ایشان به نام شیخ یاد می کنند. این آرامگاه در سال ۱۳۱۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران و یکی از مناطق تاریخی اردبیل به ثبت جهانی رسیده است.

۶ – قلعه خشتی گیلوان

قلعه خشتی گیلوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل است که در روستای گیلوان شهرستان خلخال قرار دراد. این بنای خشتی متشکل از چندین برج است که با فاصله در کنار یک دیگر قرار دارند. وجود گورستان تاریخی در اطراف قلعه که قدمت آن به دوران اسلام برمی گردد بر جذابیت این اثر تاریخی افزوده است.

۷- موزه صارم السلطنه

موزه صارم السلطنه در خیابان امام خمینی و روبه روی فرمانداری شهر نمین قرار دارد. این موزه که در گذشته خانه فردی به نام میر کاظم خان بوده. در حال حاضر به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل شناخته شده است. میر کاظم، خان و حاکم حکومت محال ثلاثی مرزی بوده است.

خانه وی همچون سایر بناهای تاریخی دارای قسمت های متعددی همچون سردر هشتی، حیاط، حوض شش ضلعی، اتاق شیروانی و … است. خانه میر کاظم خان در سال ۱۳۸۷ توسط سازمان میراث فرهنگی خریداری شد و پس از مرمت های بسیار در قالب موزه مورد بهره برداری قرار گرفت.

۸- حمام تاریخی نصر

حمام تاریخی نصر باقی مانده دوران قاجار است که در شهرستان خلخال استان اردبیل قرار دارد. این حمام تاریخی به سبب قدمت و سبک خاص معماری هم پای سایر مناطق تاریخی اردبیل پذیرای گردشگران بسیاری است. کاربندی موجود در قسمت گرمخانه حمام و نقاشی های موجود در آن بسیار زیبا و دیدنی است.

۹-  بقعه تاریخی شیخ بدرالدین

بقعه تاریخی شیخ بدرالدین عنوان یکی دیگر از مناطق تاریخی اردبیل است که در شهرستان نمین قرار دارد. شیخ بدرالدین از پیروان شیخ قطب الدین میانجی بوده و از فرزندان ابن عباس (عموی پیامبر) می باشد. این شیخ وارسته در قرن هفتم برای تبلیغ دین اسلام به این منطقه مهاجرت می کند. در نهایت ایشان پس از مدت طولانی در همین منطقه فوت می نماید. مردم منطقه به شیخ بدرالدین ارادات خاصی داشته اند و امروزه آرمگاه ایشان به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل مورد توجه است.

شهر یری
۱۰- شهر یری (یئری)

یکی دیگر از مناطق تاریخی اردبیل مجموعه ای باستانی به نام شهر یری (یئری) است. این بنای تاریخی در ۳۱ کیلومتری مشگین شهر و در نزدیکی رودخانه قره سو قرار دارد و فاصله آن تا مرکز اردبیل ۶۹ کیلومتر می باشد. در این مجموعه سنگ افراشت های مختلفی وجود دارد که به گفته باستان شناسان قدمت آنها به اواخر دوره مفرع، دوره نوسنگی و مس سنگی و دوره آهن باز می گردد. ارتفاع سنگ افراشت های موجود در این منطقه  تقریبا بین ۷۰ تا ۳۶۰ سانتی متر بوده و بر روی هر کدام از آنها طرح های مختلف انسانی حک شده است.

بیشتر سنگ افراشت های  موجود در شهر یری بدون دهان هستند و در میان آنها فقط یک مجسمه زن یافت شده که دارای دهان است. در خصوص این زن تفاسیر مختلفی بیان شده که به نظر برخی این مورد بیانگر جایگاه والا و شان و منزلت زن در آن دوران است و یا اینکه آن زن نقش خاصی همچون عابد یا سخن گو را در آن دوره داشته است.  اولین کاوش های باستان شناسی شهر یری در سال ۱۹۴۷ توسط فردی به نام «چارلی برنی» صورت گرفت. شهر یری همانند دیگر مناطق تاریخی اردبیل در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

۱۱- رستوران شاه عباس

در بین مناطق تاریخی اردبیل ذکر یک رستوران مجلل و تاریخی نیر جذاب و قابل توجه است. در خیابان مطهری و بعد از پل یاقوت شهر اردبیل یک رستوران بی نظیر به نام رستوران شاه عباس وجود دارد. این رستوران با حفط ساختار تاریخی خود به عنوان یکی از بهترین رستوران های اردبیل شناخته شده و معروف ترین غذای آن غذای مخصوص شاه عباس است. بعد بازدید از مناطق تاریخی اردبیل صرف غذای در رستوران شاه عباس یک حسن ختام فوق العاده برای هر گردشگری خواهد بود.

۱۲- کهنه قلعه مشگین شهر

کهنه قلعه مشگین شهر یک بنای تاریخی است که از زمان ساسانیان باقی مانده و امروزه به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل با نام «کهنه قلعه» شناخته شده است. کهنه قلعه دارای مساحتی نزدیک به ۱۵ هزار متر مربع است و بر روی یک تپه طبیعی ساخته شده است. طول این قلعه هم بیش از ۱۴۰۰ متر بوده و دیواره هایی از جنس خشت دارد. کهنه قلعه توسط فردی به نام «نرسه هرمزد» ساخته شده که نام وی در قلعه حک شده است.

۱۳- پل قرمز (قیرمیزی کورپی)

پل قرمز که بر روی رودخانه آغلاغان شهر نیر قرار دارد، در دوران صفوی و در زمان شاه عباس ساخته شده است. امروزه این پل به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل مورد توجه گردشگران قرار می گیرد.

وجه تسمیه نام گذاری این پل بدین نام، به سبب قرمز رنگ بودن آجرهای مورد استفاده در ساخت آن است. این پل با هفت دهانه طاقی با بهره ورری از اصول اساسی در ساخت پل طراحی و ساخته شده است. پل مذکور در سال ۱۳۷۹ در شمار آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

۱۴- قلعه قهقهه (قهقهه قالاسی)

از دیگر مناطق تاریخی اردبیل قلعه قهقهه است. این بنای تاریخی در زمان حکومت صفویه ساخته شده که هدف از ساخت آن برای زندانی نمودن برخی از افراد مهم و سیاسی حکومت صفوی همچون شاهزادگان و … بوده است.

اسماعیل میرزا فرزند شاه تهماسب یکم صفوی از زندانیان معروف قلعه قهقهه است. این قلعه دارای قسمت های مختلفی همچون پنج استخر، برج هشت ضلعی، دیده بانی، چندین حصار و چند دروازه است. قلعه قهقهه دژی مستحکم و غیر قابل نفوذ در مقابل دشمن نیز بوده است.

دیدنی های نیر - گورستان قره شیران

۱۵-گورستان قره شیران

گورستان تاریخی قره شیران یادگار دوران اشکانیان است. این گورستان در روستای قره شیران شهرستان نیر واقع شده این گورستان تاریخی در سال ۱۳۸۷ در شمار آثار ملی ایران ثبت شده است. گورستان قره شیران همانند سایر مناطق تاریخی اردبیل بیانگر تاریخ پر فراز و نشیب این استان است.

۱۶- مسجد تاریخی علی اکبر

مسجد علی اکبر که در زمان قاجار ساخته شده است، در میدان ساعت و در خیابان سی متری شهر اردبیل قرار دارد. مسجد مذکور به سبب قدمت و سبک معماری به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل شناخته شده است و در سال ۱۳۷۵ در قالب آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اگر علاقمند به مشاهده کاشی کاری های منحصر به فرد، طاق های بلند و مواردی این چنینی هستید بازدید از مسجد تاریخی میرزا علی اکبر را از دست ندهید.

۱۷- خانه صادقی

خانه صادقی (حاج میرزا ابراهیم صادقی) یکی از زیباترین مناطق تاریخی اردبیل است که در کوچه سرتیب آباد و در کنار مسجد اوچدکان شهر اردیبل قرار گرفته است. خانه صادقی در سال ۱۲۴۳ شمسی در طول ۴ سال ساخته شده و از آثار برجای مانده از دوره قاجار محسوب می شود. این خانه توسط فردی به نام حاج محمد اردبیلی ساخته شده و به سبب معماری منحصر به فردش بسیار مورد توجه است.

این خانه در سه بخش مجزا با هدف تفکیک مراودات اجتماعی، مذهبی و اقتصادی و خانوادگی ساخته شده است. خانه صادقی در ۱۶ اسفند سال ۱۳۸۶ در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و در حال حاضر به عنوان یکی از بهترین رستوران های اردبیل مورد استفاده قرار گرفته است. در این رستوران انواع غذاهای ایرانی طبخ می شود. با رفتن به رستوران صادقی هم می توانید یکی از مناطق تاریخی را تماشا کنید و هم می توانید بعد از غذا طعم دمنوش های عالی آنجا را امتحان نمایید.

۱۸- قلعه بوینی یوغون

قلعه بوینی یوغون در ۱۱ کیلومتری  شهر نیر واقع شده و یکی از مناطق تاریخی اردبیل است که قدمتی ۳۰۰۰ هزار ساله دارد. قلعه مذکور در اوایل دوران هخامنشایان ساخته شده است. این قلعه در جنگ ایران و روم که در دوران اشکانیان رخ داده بسیار مورد استفاده قرار گرفته است.

۱۹- دهکده سنگی ویند کلخوران

دهکده ویند کلخوران، دهکده ای باستانی است که جز مناطق تاریخی اردبیل به شمار می آید. این دهکده در ۵ کیلومتری جنوب غربی شهر سرعین و در نزدیکی جاده اردبیل به نیر قرار دارد. طبق کاوش های باستان شناسی در داخل خانه های سنگی سفال هایی به دست آمده که برخی از آن‌ها مربوط به دوره اشکانیان، ساسانیان، سلجوقیان، تیموریان و صفویه است. در نتیجه به راحتی می توان گفت که در دورهای مختلف تاریخی این خانه ها مورد استفاده بوده است.

۲۰- دهکده اباذر

از دیگر مناطق تاریخی اردبیل دهکده ی صخره ای اباذز است. این دهکده در شهرستان نیر واقع شده و قدمت آن به دوران قبل از اسلام برمی گردد. در این دهکده صخره ای ۱۳ واحد ساختمانی وجود دارد. نکته جالب در طراحی این ساختمان ها این است که تا فاصله چند قدمی شان امکان رویت آنها وجود ندارد. دهکده ی صخره ای اباذر به عنوان یکی از بی نظیرترین مناطق تاریخی اردبیل شناخته شده است.

خانه وکیل الرعایا

۲۱- خانه وکیل الرعایا

خانه وکیل الرعایا خانه ای تاریخی است که در محله طوی (طاری) شهر اردبیل قرار دارد. این خانه دو طبقه، در دوره قاجار و به سبک معماری خاص آن زمان ساخته شده است. آینه کاری، مقرنس کاری، کاشی کاری، شیشه های ارسی و … از زیبایی های منحصر به فرد این خانه است.

در زمان مشروطه سران کشور برای تصمیم گیری های مهم در این خانه گرد هم می آمدند. خانه وکیل الرعایا در حال حاضر به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل مورد بازدید گردشگران است. این بنای باشکوه در بهمن ۱۳۷۸ در شمار آثار ملی ایران از آثار ملی به ثبت جهانی رسیده است.

۲۲- مدرسه نصریه

با رواج طبقه جدید روشنفکران در ایران، سنت گرایان به مخالف به آنان برخواسته بودند و از مهم ترین اختلافات موجود بین دو گروه مذکور، مربوط به تاسیس مدارس نوین و تعطیلی مکتب خانه ها بود. دیدگاه سنت گرایان بر این بود که با تعطیلی مکتب خانه ها، یکی از مهم ترین مکان های موثر در شکل دهی ذهنیت مذهبی دچار آسیب می شود و مدارس نوین موجب گسترش بابی گری می گردد.

با تمام این مسائل، با اهتمام نصرالسلطنه که یکی از رجال دولتی قاجار بود، اولین مدرسه به سبک نوین در اردبیل تاسیس شد و با نام مدرسه نصریه شناخته شد. این مدرسه در سال ۱۲۲۲ قمری تاسیس شده و امروزه به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل مورد توجه است.

۲۳- عمارت آقا زاده

عمارت آقا زاده در میدان عالی قاپو اردبیل واقع شده است. این عمارت باشکوه در دوران قاجار ساخته شده است. مالک این عمارت فردی به نام حاج اسماعیل آقا اُف است. حاج اسماعیل از تجار معروف دوره قاجار بوده است که به اقتضای شغل خود با کشورهای خارجی در ارتباط بوده است.

ایشان طی یک سفری که به روسیه داشته اند نقشه این عمارت مجلل را تهیه کرده و با خود به ایران آورده اند. این بنا بعد از حاج اسماعیل به فرزندش به نام محمد هاشم آقا زاده اردبیلی رسیده که تا اوایل دهه ۱۳۸۰ کاربری مسکونی عمارت توسط نوادگان این سلسله حفظ شده بود.

در نهایت این بنای با ارزش جهت نگهداری اصولی به میراث فرهنگی واگذار شده و به عنوان یکی از مناطق تاریخی اردبیل در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده و پس از مرمت در تاریخ ۲۴ دی ماه ۱۳۹۱ با حفظ سبک و سیاق بنای اصلی، در قالب رستوران تغییر کاربری یافت.

۲۴- گرمابه حاج شیخ (موزه صنایع دستی اردبیل)

یکی از حمام های قدیمی اردبیل گرمابه حاج شیخ است. این بنای تاریخی در بلوار سعدی و در خیابان شیخ صفی الدین اردبیلی قرار دارد. گرمابه حاج شیخ دارای در ورودی بسیار ساده با هشتی فوق العاده زیبا و گنبد کروی است. این حمام در سال ۱۳۸۷ پس از مرمت و بازسازی به عنوان موزه صنایع دستی اردبیل شروع به فعالیت کرده است. این گرمابه قدیمی، یکی از دیدنی ترین مناطق تاریخی اردبیل است.

۲۵- خانه مناف زاده

یکی از مناطق تاریخی اردبیل خانه مناف زاده است. این خانه در محله سرچشمه، کوچه رحمانی شهر اردبیل واقع شده است.  خانه مناف زاده در سال ۱۳۵۰ قمری (۱۳۰۹ شمسی) ساخته شده و یکی از آثار باقی مانده از دوران پهلوی به شمار می رود. خانه مناف زاده با سبک خاصی ساخته شده به نحوی که از یک طرف خانه ای دو طبقه به نظر می رسد و از طرف دیگر گویی یک طبقه است.

با توجه به اینکه سبک معماری خانه مناف زاده باعث عدم خروج سر و صدا از داخل آن به بیرون می شود، از این خانه در دوران ساواک برای شکنجه استفاده می شده است. خانه مناف زاده در سال ۱۳۸۱ در شمار آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

سخن پایانی

استان اردبیل به عنوان یکی از شهرهای مهم و تاریخی ایران شناخته شده است. کثرت مناطق تاریخی اردبیل بسیار بالا بوده و علاوه بر موارد فوق جاذبه های تاریخی بی شمار دیگری نیز همچون: پیگره سنگی بابا داود، خانه خلیل زاده، خانه شریعت، خانه خادم باشی، پل ابراهیم آباد، پل هفت چشمه، گرمابه پیر، گرمابه سرچشمه و … در این استان وجود دارد.

بازدید از مناطق تاریخی اردبیل علاوه بر اینکه گشت و گذار محسوب می شود دستاوری مهم همچون آگاهی کامل از تاریخ ایران را نیز به همراه دارد. امید است که مطالب بیان شده مفید واقع گردد.

اماکن مذهبی اردبیل - مسجد میرزا علی اکبر

معرفی اماکن مذهبی اردبیل

زیارت اماکن مذهبی به عنوان یکی از مؤلفه های اساسی بسیاری از مردم ایران در گردشگری محسوب می شود. به نحوی که این نوع از گردشگری به نسبت سایر انگیزه های گردشگری از ثبات بیشتری برخوردار بوده و گردشگران غالباً به صورت مقطعی اقدام به بازدید از اماکن مذهبی می کنند. استان اردبیل از این قاعده مستثنی نبوده و اماکن مذهبی اردبیل یکی از عوامل رونق گردشگری در این استان محسوب می شود. اماکن مذهبی اردبیل شامل مساجد، امامزاده ها و سایر بناهای مذهبی است. هدف این مقاله معرفی مهم ترین اماکن مذهبی اردبیل است که به شرح زیر می باشد:

اماکن مذهبی اردبیل

۱- مسجد جامع اردبیل (جمعه مسجد)

مسجد جامع اردبیل که به جمعه مسجد نیز معروف است، به عنوان یکی از اماکن مذهبی اردبیل قابل بیان است. این مسجد بی نظیر در محله پیر شمس الدین اردبیل و در کنار آتشکده ای که متعلق به دوران سلجوقی می باشد بنا شده است.

مسجد جامع اردبیل در دوره سلجوقیان ساخته شده و متشکل از سه قسمت است. قسمت اولیه مسجد مناره ای است که در نزدیکی آن واقع شده و از دو قسمت، پایه هشت ضلعی و بدنه ای استوانه ای با قطر پنج متر ساخته شده است. بدنه مناره با سنگ نوشته ای که فرمان اوزون حسن آق قویونلو است و یک کتیبه دیگر مزین شده است.

دومین قسمت بنا، مسجد تیر پوش است و سومین قسمت بنا، مسجد قدیم است. در کل بنای اصلی مسجد شامل حیاط و ایوان و طاق زیبایی بوده که بخشی از آن در زمان حمله مغول ها به ایران تخریب شده؛ به نحوی که بنای اصلی مسجد از بین رفته است. امروزه از بنای بزرگ مسجد تنها ایوان و گنبد خانه آن باقی مانده است.

بنای کلی مسجد با آجر ساخته شده و تنها در بخشی از قسمت ها کاشی کاری به چشم می خورد. مسجد جامع به عنوان یکی از ارزشمند ترین اماکن تاریخی اردبیل شهرت بسیاری دارد و مورد توجه گردشگران بی شماری است.

اماکن مذهبی اردبیل -کلیسای مریم مقدس

۲- کلیسای مریم مقدس

در مرکز شهر اردبیل در خیابان شهید ناصرلی صوفی و در داخل کوچه ای به نام ارمنستان گازران (اونچو میدان) کلیسایی قدیمی به نام کلیسای مریم مقدس وجود دارد. این کلیسا نیز به عنوان یکی از اماکن مذهبی اردبیل شناخته شده که تقریباً دارای قدمتی قریب به دو قرن دارد.

کلیسای مریم مقدس در سال ۱۸۷۶ میلادی، با هزینه خانواده گالوست میرزاییان ساخته شده است. این کلیسا از بیرون بنایی مستطیل شکل است که قسمت داخلی آن شامل یک بنای مربع با چهار درگاه بلند و یک طاق جناقی است که روی آن گنبدی آجری به شکل چترساخته شده است.

کلیسا دارای در چوبی است که با اشکال مختلف هندسی تزئین شده است. کلیسای مریم مقدس در گذشته دارای رونق خوبی بوده است. آخرین مراسم مذهبی کلیسا در سال ۱۹۴۴ میلادی برگزار شده و بعد از آن به سبب مهاجرت بسیاری از خانواده های ارمنی از اردبیل، هیچ گونه مراسم مذهبی در این مکان برگزار نمی شود و صرفا به عنوان یکی از اماکن مذهبی اردبیل مورد بازدید گردشگران قرار می گیرد.

۳- مسجد میرزا علی اکبر

مسجد تاریخی میرزا علی اکبر در میدان ساعت و در خیابان سی متری شهر اردبیل قرار دارد. این مسجد در زمان قاجار توسط فردی به نام حاج محمد حسین امین ساخته شده و در اواخر دوره قاجار توسط میرزا علی اکبر بخشی از قسمت های آن تکمیل و تعمیر شده است.

از آنجایی که این مسجد محل درس و منبر میرزا علی اکبر بوده به این نام مشهور شده است. مسجد میرزا علی اکبر دارای دو در با ابعاد سی در بیست و چهار متر است و ستون هایی با قطر نود سانتی متر می باشد. طاق هایی گنبدی شکل و کاشی کاری های بی نظیر آن فوق العاده است و نگاه هر بیننده ای را به سوی خود جذب می کند.

در این مسجد حجره های مختلفی وجود دارد که حلقه درس و بحث میرزا علی اکبر در این حجله ها صورت می گرفته است. همچنین حجله دیگری به نام حجله حضرت ابوالفضل علیه‌السلام در این مسجد وجود دارد و دارای تزئینات خاص چوبی است. مصالح استفاده شده برای ساخت مسجد میرزا علی اکبر غالباً از نوع آجر و سنگ است که با کاشی کاری ها به جلوه ای بدون وصف تبدیل شده اند. این مسجد در ۱۱ تیر سال ۱۳۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

اماکن مذهبی اردبیل - امامزاده حلیمه خاتون

۴- امامزاده حلیمه خاتون سلام الله علیها

از دیگر اماکن مذهبی اردبیل امامزاده حلیمه خاتون است. این امامزاده در خیابان سی متری شهر اردبیل و در کوچه حاج میر صالح واقع شده است. حلیمه خاتون دختر امام موسی کاظم علیه اسلام و خواهر حضرت معصومه (س) و امام رضا (ع) است. امامزاده حلیمه خاتون مورد توجه مردم اردبیل و سایر گردشگرانی است که به این استان مسافرت می کنند.

بنای قدیمی امامزاده به سبب فرسودگی تخریب شده و بنای جدید آن در سال ۱۳۱۷ ساخته شده است. فردی به نام حاج آقا میر صالح بانی ساختمان امامزاده خاتون بوده و بنا به وصیت وی در جوار بنای امامزاده دفن شده است.

۵- سقاخانه حضرت ابوالفضل علیه السلام

سقاخانه حضرت ابوالفضل به عنوان یکی از مراکز مذهبی اردبیل از گذشته تا کنون مورد توجه مسلمانان اردبیل بوده است. این بنای مذهبی در خیابان شیخ صفی الدین و در کنار مجموعه تاریخی شیخ صفی الدین اردبیلی واقع شده است.

سقاخانه حضرت ابوالفضل دارای بخش های مختلف همچون مسجد، زیرزمین، شبستان و … است که ساختمان مسجد آن در سال ۱۳۷۴ تخریب شده و بعد از چند سال با کیفیتی بسیار بالا ساخته شد. از جمله تزئینات بکار رفته در این بنا می توان به سنگ کاری و کاشی کاری اشاره نمود. سقاخانه حضرت ابوالفضل میزبان بسیاری از مراسمات مذهبی شهرستان اردبیل می باشد.

۶- امامزاده صالح علیه السلام

در میدان عالی قاپو اردبیل و در نزدیکی مجموعه تاریخی شیخ صفی الدین زیارتگاهی به نام امامزاده صالح (ع) وجود دارد. این بنای مبارک در شمار اماکن مذهبی اردبیل بوده و بسیار مورد توجه است. بنای قدیمی امامزاده در سال ۱۳۸۲ تخریب شده و بنای باشکوه جدیدی به جای آن قرار گرفته است.

با توجه به اینکه نسب امامزاده صالح (ع) به امام هفتم شیعیان (امام موسی کاظم علیه السلام) برمی گردد، این مکان مقدس در بین مردم از جایگاه و امتیاز ویژه ای به نسبت سایر امکان مذهبی اردبیل برخوردار است. بنا به تصریح برخی از کتب معتبر تاریخی همچون «ریاض الانساب»، «کنز الاسباب»، ناسخ التواریخ» و … ایشان فرزند بلافضل امام موسی کاظم می یاشند که بعد از ولیعهدی امام رضا (ع) از عراق به ایران کوچ کرده است.

اماکن مذهبی اردبیل - امامزاده سید صدرالدین

۷- امامزاده سید صدرالدین علیه السلام

از دیگر امامزادگان شاخص و اماکن مذهبی اردبیل امامزاده سید صدر الدین (ع) است که ایشان از نوادگان حضرت امام موسی کاظم (ع) به شمار می آیند. آستان مقدس این امامزاده در ۳ کیلومتری اردبیل (در جاده اردبیل – مشگین شهر) واقع شده است. علاوه بر زائران داخلی، افراد بسیار از کشور آذربایجان نیز به قصد ابراز ارادت به این امامزاده شرف یاب می شوند. در برخی از ایام های خاص امامزاده سید صدر الدین میزبان هیئت های مختلف مذهبی است.

۸- امامزاده میرزاده خاتم سلام الله علیها

امامزاده میرزاده خاتم در میدان قیام و در کوچه حسینیه شهر اردبیل قرار گرفته است. ایشان یکی از دختران میر غنی عاملی است که جایگاهی خاصی در بین مردم اردبیل خصوصاً اهالی محله حسینیه دارد. به گفته اهالی منطقه این بانو، مستجاب الدعوه بوده و افراد بسیاری با توسل به این امامزاده حاجت گرفته اند. قسمت مقبره و گنبد خانه امامزاده آینه کاری شده است. امامزاده میرزاده خاتم همچون سایر اماکن مذهبی اردبیل مورد توجه علاقه‌مندان بسیاری است.

۹- امامزاده سید عبدالعزیز علیه السلام

امامزاده سید عبدالعزیز (ع) در محله نیار شهرستان اردبیل واقع شده و به عنوان یکی دیگر از اماکن مذهبی اردبیل از قداست و حرمت بالایی برخوردار است. این بنای متبرک زائران بسیاری را به سوی خود جذب می کند. این امامزاده دارای پلانی ۱۲ ضلعی است که به نیت ۱۲ معصوم علیهم السلام طراحی شده است. در قسمت هشتی امامزاده نیز گنبدخانه آن واقع شده که در این قسمت یک سکوی سنگی وجود دارد و ضریح امامزاده بر روی آن بنا شده است.

۱۰- بقعه میر اشرف علیه السلام

بقعه میر اشرف در محله ای به همین نام واقع شده است. این محله در گذشته خارج از بافت اردبیل بوده ولی در حال حاضر به سبب گسترش شهر، داخل بافت شهری شده است. با تمام تلاش های صورت گرفته متاسفانه هیچ اطلاعاتی در خصوص شجره اجدادی ایشان به دست نرسیده است. این بنای مذهبی همانند سایر اماکن مذهبی اردبیل داری بافت و معماری خاصی است.

سخن پایانی

از مهم ترین دلایل رونق اماکن مذهبی اردبیل توجه مردم این منطقه به دین و مذهب و پایبندی آنان به شریعت است. اردبیلی ها محبت خاصی به اهل بیت دارند و در گذشته این استان به نام های «دارالعرفان»، «دارالامان»، «دارالارشاد»، «دارالملک»، و شهر مقدس معروف بوده است. در این استان مجموعا ۱۷۷ امامزاده وجود دارد. اماکن مذهبی اردبیل علاوه بر تاثیر مذهبی بر عمران و آبادانی منطقه نیز تاثیر بسیاری داشته اند.

دیدنی های شهرستان اردبیل

دیدنی های شهرستان اردبیل (از جمعه مسجد تا کلیسای مریم مقدس)

شهرستان اردبیل یکی از شهرستان های استان اردبیل است که مرکز آن کلان شهر اردبیل می باشد. شهرستان اردبیل به عنوان یکی از شهرهای توریست پذیر ایران گردشگران زیادی را از سراسر یران و جهان به سوی خود جذب می کند. بازدید از جاذبه های طبیعی و تاریخی این شهرستان در کنار هوای فوق العاده مطلوب و دلنشین آن برای هر گردشگری بسیار جذاب و فرح بخش است. دیدنی های شهرستان اردبیل در کل شهرستان پراکنده بوده و در هر شهر و روستای آن جاذبه های فوق العاده ای وجود دارد که برخی از آنها به راستی بی بدیل اند. دریاچه شورابیل، آرامگاه شیخی صفی الدین اردبیلی، مجتمع آب درمانی سبلان، بازار سنتی و … برخی از مهم ترین دیدنی های شهرستان اردبیل هستند. اگر اهل گشت و گذار هستید و مایلید که با بهترین دیدنی های شهرستان اردبیل آشنا شوید با مطالعه متن زیر به مقصود خود خواهید رسید.

دیدنی های شهرستان اردبیل

۱- دهکده ی گردشگری حیران

یکی از پرجاذبه ترین مناطق گردشگری ایران و دیدنی های شهرستان اردبیل دهکده گردشگری حیران است. این منطقه زیبا از نظر موقیعت جغرافیایی در ۳۵ کیلومتری جاده آستارا به اردبیل و در کوهستان حیران در منطقه ای معروف به نام حاجی امیر و در مرز بین آستارا و اردبیل و کشور جمهوری آذربایجان واقع شده است.

احداث دهکده گردشگری حیران در سال ۱۳۸۴  توسط آقای احمد علی رستمی نمین آغاز شده و در سال ۱۳۹۰ به بهره برداری رسیده است. تمام سرمایه مورد نیاز برای تکمیل دهکده توسط سرمایه گذار خصوصی بوده است که در نهایت با هزینه ای معادل ۲۵۰ میلیارد ریال به اتمام رسید.

دیدنی های گردنه حیران

از مهم ترین جاذبه های این منطقه علاوه بر طبیعت فوق العاده آن می توان به قلعه گوربابک یا قلعه شیندان (شندان) اشاره نمود. قلعه گوربابک از آثار تاریخی زمان ساسانیان است که در گذشته جز اراضی ایران بوده و در حال حاضر در شمار جاذبه های کشور جمهوری آذربایجان قابل ذکر است.

خط تله کابین، ترامبولین، کافی شاپ، رستوران، کارتینگ، مجموعه های تجاری، آلاچیق، چایخانه، پارگینک، فضای سبز و …  جاذبه های دیگر این مجموعه تفریحی می باشد.

۲-  مجتمع آب درمانی سبلان

مجتمع آی درمانی سبلان یکی از معروف ترین چشمه های آب معدنی ایران و به عنوان یکی از دیدنی های استان اردبیل است. این مرکز آب درمانی در خیابان دانش شهر سرعین و روبه روی هتل بین المللی لاله این شهر واقع شده است.

همه ساله افراد مختلفی به هدف درمان و تسکین دردهای مختلف همچون دردهای رماتیسمی، بیماری های پوستی و اسپاسم های عضلانی و … از سرتاسر جهان به این مرکز آب درمانی می آیند.

مهم ترین قسمت های مجتمع آب درمانی سبلان سونای خشک و بخار، جکوزی، استخر سرپوشیده و … می باشد. این مجموعه همه روزه از ساعت ۸ صبح تا ۲۴ نیمه شب با دو سالن مجزا برای آقایان و بانوان پذیرای گردشگران و مردم محلی می باشد.

۳- مسجد میزار علی اکبر

مسجد میزار علی اکبر یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل و یکی از مساجد معروف و قدیمی ایران است. این مسجد تاریخی در میدان ساعت و در خیابان سی متری شهر اردبیل قرار گرفته است. قدمت مسجد میرزا علی اکبر به زمان قاجار بر می گردد. قدمت و معماری منحصر به فرد مسجد از مهم ترین علل توجه گردشگران به مسجد میزار علی اکبر است.

معماری این مسجد همچون آثار تاریخی دیگر به حدی زیبا است که چشم هر بیننده ای را مجذوب خود می کند. وجود دو در، با ابعاد سی در بیست و چهار متر، ستون هایی با قطر نود سانتی متر و طاق های گنبدی شکل در کنار کاشی کاری های بی نظیر آن زبانی گویا برای بیان هنر معماری ایران است.

غالب مصالح مورد استفاده در ساخت مسجد از نوع سنگ و آجر است. مسجد معروف میرزا علی اکبر در ۱۱ تیر ماه سال ۱۳۷۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و  امروزه به عنوان یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل علاقمندان بسیاری دارد.

دریاچه شورابیل اردبیل

۴- دریاچه شورابیل

یکی از جاذبه های طبیعی شهر اردبیل دریاچه شورابیل است. است. این مرکز تفریحی در خیابان دانشگاه و در مسیر دانشگاه محقق اردبیلی، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه پیام نور قرار گرفته است.

دریاچه شورابیل با مساحتی بالغ بر ۱۲۰ هکتار یک محیط آرام و لذت بخش است. طبق مطالعات زمین شناسی این دریاچه دارای قدمتی تقریبا به اندازه دریاچه ارومیه است.  این دریاچه به عنوان یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل علاقمندان زیادی دارد.

وجود باغ وحش، امکان دوچرخه سورای و اسکله قایقرانی در این دریاچه از مهم ترین جذابیت های آن است. در گذشته شورابیل داری آب شور بوده و خاصیت درمانی نیز داشته؛ ولی در حال حاضر متاسفانه به سبب اضافه کردن آب شیرین به دریاچه دیگر از آب شور و خاصیت درمانی آن خبری نیست.

۵- بازار سنتی اردبیل

همیشه یکی از بهترین مکان ها برا گردشگران بازار است. کسب اطلاعات در خصوص بازار برای هر گردشگری ضروری است. بازار سنتی اردبیل  از دیگر دیدنی های شهرستان اردبیل است که در خیابان امام خمینی قرار گرفته است.

بازار صفویه، راسته بازار و بازار قیصریه نام های دیگر این بازار می باشد. این بازار در دوره سلجوقیان ساخته شده و در حال حاضر در کنار سایر دیدنی های های استان اردبیل و در شمار آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

علاوه بر بخش فروش، مسجد، حمام، تیمچه ها و … قسمت های دیگر این بازار است.  تماشای معماری زیبایی بازار، قدم زدن و خرید کردن در زیر طلاق های گنبدی شکل و ساده بازار لذت غیر قابل وصفی است.

۶- مسجد جامع اردبیل (جمعه مسجد)

مسجد جامع اردبیل یکی از قدیمی ترین مساجد ایران به شمار می رود و جزء یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل است. محل قرار گیری مسجد در محله پیرشمس الدین اردبیل است. این مسجد در زمام سلجوقیان ساخته شده است. بنای اولیه آن که حیاط، ایوان، طاق و … بوده در زمان حمله مغول ها به ایران تا حدودی تخریب شد. اما بعدها قسمت هایی از آن بازسازی شده است.

مسجد جامع اردبیل که به جمعه مسجد نیز معروف است دارای سبک خاص معماری بوده و به عنوان یکی از آثار ارزشمند در بین دیدنی های شهرستان اردبیل حائز اهمیت است.

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

۷ – بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی به عنوان یکی از مهم ترین دیدنی های شهرستان اردبیل محسوب می شود. این بقعه مشهور در میدان عالی قاپو و در خیابان صفی الدین واقع شده است. این بقعه تاریخی آرامگاه جد پادشاه صفوی (شاه اسماعیل) و برخی از بزرگان صفوی همچون مادر شاه اسماعیل و … است.

بقعه شیخ صفی الدین به سبب معماری منحصر به فرد آن نیز قابل توجه است. علاوه بر آرامگاه مذکور در این بنای تاریخی قسمت های مختلفی همچون خانقاه، مسجد شهیدگاه، چراغ خانه، چینی خانه، جنت سرا، چله خانه،  وحرم خانه وجود دارد.

در تمامی این قسمت ها کاشی کاری و گچ بری های بی نظیری  قابل مشاهده است که جدای از بحث زیبایی، بیانگر اصالت هنر معماری ایرانیان می باشد. بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی به عنوان یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل جزء فهرست جهانی ثبت شده در یونسکو است.

۸- موزه مردم شناسی اردبیل(حمام ظهیر الاسلام)

از دیگر دیدنی های شهرستان اردبیل موزه مردم شناسی است. این موزه در خیابان سعدی شهر اردبیل و میدان عالی قاپو واقع شده است. حمام ظهیر الاسلام نام دیگر موزه مردم شناسی اردبیل است. ساختمان این موزه در زمان ایلخانی ساخته شده و تا سال ۱۳۵۰ به عنوان حمام مورد استفاده عموم بوده است. ولی در سال ۱۳۸۷ توسط میراث فرهنگی خریداری شده و در حال حاضر به عنوان موزه، و به  عنوان یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل شناخته شده است. در موزه مردم شناسی اردبیل مجسمه های بسیاری از مردم اردبیل با لباس محلی وجود دارد که هر کدام از مسجمه ها بیانگر جزئی از فرهنگ ناب اردبیل هستند.

۹- پل هفت چشمه ( پل داش کسن)

در میدان ۱۵ خرداد اردبیل یک پل تاریخی به نام پل هفت چشمه وجود دارد. پل داش کسن، پل ید گوزلی، پل جیحون . قرمز گورپی نام های دیگر پل هفت چشمه است. این پل از آثار برجای مانده از دوران صفوی است که با مصالحی همچون گچ و آهک ساخته شده است. این پل به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

۱۰- کلیسای مریم مقدس

رو به روی خیابان جباری مقدم شهر اردبیل کلیسای معروفی به نام کلیسای مریم مقدس وجود دارد. این کلیسا  به عنوان یکی دیگر از دیدنی های شهرستان اردبیل است. کلیسای مریم مقدس در حال حاضر میزبان هیچ گونه مراسم مذهبی نبوده و صرفا به عنوان یکی از دیدنی های شهرستان اردبیل مورد توجه گردشگران و علاقمندان به تاریخ است.

سخن پایانی

دیدنی های شهرستان اردبیل بسیار متنوع و زیاد هستند. موارد بالا تنها بخش کوچکی از آن ها است. برای علاقمندان به گردشگری استان اردبیل یک استان با امکان انتخاب جاذبه های زیاد برای بازدید و تفریح است.  این استان به عنوان یکی از استان های نمونه در حوزه گردشگری است که غالب دیدنی های آن به ثبت جهانی رسیده اند.

دیدنی های بیله سوار

دیدنی های بیله سوار: خرید از بازارچه مرزی تا کوهنوردی در کوه های خروسلو

یکی از شهرستان های شمالی استان اردبیل بیله سوار است که دارای قدمتی شش هزار ساله می باشد. نام قدیمی این شهرستان «آران» بوده که بعدها به «پیل سوار» و در حال حاضر به بیله سوار تبدیل شده است. فاصله این شهرستان تا مرکز اردبیل تقریباً ۱۷۱ کیلومتر می باشد.

شهرستان بیله سوار به سبب موقعیت جغرافیایی مناسب و نزدیکی آن به جلگه حاصل خیز مغان دارای آب و هوایی معتدل و مطلوب است. به جرات می توان گفت که بهترین زمین های کشاورزی ایران در این منطقه قرار دارد. محصولاتی همچون گندم، پنبه، فندق، جو، دانه های روغنی و … از مهم ترین محصولاتی است که در این شهرستان تولید می شود.

بیله سوار جزء شهرستان های مرزی ایران است که با جمهوری آذربایجان همسایه می باشد. فاصله شهر بیله سوار تا باکو دویست کیلومتر است که پس از عبور از گمرک بیله سوار به راحتی می توانید به این شهر برسید.

در همه فصول سال گردشگران زیادی با هدف بازدید از دیدنی های بیله سوار به این شهرستان مرزی مسافرت می کنند. در این مقاله قصد داریم به برخی از مهم ترین دیدنی های بیله سوار اشاره کنیم.

دیدنی های بیله سوار

۱- بازارچه مرزی بیله سوار

یکی از جذاب ترین دیدنی های بیله سوار بازارچه مرزی این شهرستان است. در این بازارچه که در نقطه صفر مرزی واقع شده است بیش از سیصد غرفه وجود دارد که در آنها می توان اجناس با کیفیت بسیار بالا و با قیمت بسیار مناسب پیدا کرد. بازدید از بازارچه بیله سوار اولویت اصلی بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی است. از جمله کالاهای پرفروش این بازارچه کت و شلوار مردانه، لباس زنانه و لوازم آرایش است. بازارچه بیله سوار بازارچه شلوغی محسوب می شود که اوج شلوغی آن معمولاً در اواخر اسفند و قبل عید نوروز است. علاوه بر گردشگران، افراد زیادی صرفا به قصد خرید به بازارچه بیله سوار مسافرت می کنند.

۲- قیز قالاسی

قیز قالاسی که در فارسی به معنی قلعه دختر است از جمله دیدنی های بیله سوار می باشد که به عنوان یکی از آثار تاریخی این شهرستان شناخته شده است. این قلعه در نزدیکی رودخانه برزند و در ۱۷ کیلومتری شهر گرمی قرار دارد.

کاوش گری های باستان شاسی که در این منطقه صورت گرفته حاکی از تعلق این قلعه به دوره ساسانی و اوایل اسلام تا سده های پنجم هجری می باشد. در خصوص علت نام گذاری این قلعه به این نام، روایات مختلفی وجود دارد ولی به نظر به سبب عدم نفوذ دشمن به قلعه و خاصیت بکر بودن آن از نفوذ دشمن باشد.

دیدنی های بیله سوار - قیز قالاسی

۳- مدرسه امام خمینی بیله سوار

از دیگر دیدنی های بیله سوار مدرسه امام خمینی این شهرستان است. در دوران احمد شاه و محمد علی شاه این مدرسه به عنوان مکتب مورد استفاده بود که در آن قرآن و سایر علوم، آموزش داده می شد. در زمان احمد شاه این مدرسه مورد بازسازی قرار گرفت و بنای خشتی آن توسط فردی به نام یاور ماکوئی بازسازی شد.

این مدرسه در زمان پهلوی به نام «مدرسه پهلوی» شناخته شد و افراد بسیاری در آن تحصیل کردند. در نهایت بعد از پیروزی انقلاب به نام «مدرسه امام خمینی» تغییر اسم یافت. بنای آموزشی این مدرسه با گذشت سال های بسیار هنوز هم سالم است و در حال حاضر به عنوان یکی از دیدنی های بیله سوار و قدیمی ترین بنای آموزشی استان اردبیل مورد توجه گردشگران است.

۴- کاروان سرای شاه عباسی

شورگل نام یکی از روستاهای بیله سوار است که در بخش قشلاق دشت این شهرستان واقع شده است. کاروان سرای شاه عباسی یکی از دیدنی های بیله سوار در این روستا قرار دارد. این کاروان سرا مربوط به سده های میانه پس از اسلام است و به همین سبب برای علاقمندان به تاریخ بسیار جالب می باشد. کاروان سرای شاه عباسی در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۸۷ در شمار یکی از دیدنی های بیله سوار در قالب یکی از آثار ملی ایران به ثبت جهانی رسیده است.

۵- شهر کندویی روستای پتلقان

در کنار روستای پتلفان شهرستان بیله سوار محوطه ای تاریخی وجود دارد که قدمت آن به هزاره اول بازمی گردد. این شهر بدون استفاده از هر گونه مصالح بنایی و صرفاً با حفاری های مختلف و گنبدی شکل ساخته شده است. در هر قسمت از حفاری های صورت گرفته چندین اتاق وجود دارد که از هر طرف به وسیله دالان های متعدد به اتاق های بعدی راه دارند.

شهر کندویی روستای پتلفان یکی از جذاب ترین دیدنی های بیله سوار است که در سال ۱۳۵۵ به صورت اتفاقی به هنگام فعالیت کشاورزی مردم محلی آنجا کشف شده است.

تپه ایلانچیق - دیدنی های بیله سوار

۶- تپه ایلانچیق

تپه ایلانچیق به عنوان یکی از سرسبز ترین دیدنی های بیله سوار است که در قسمت شمال شرقی روستای دمر چی و در ۳ کیلومتری بیله سوار قرار گرفته است. وجه تسمیه نام گذاری این تپه به ایلانچق به سبب وجود مارهایی است که در آن منطقه یافت می شود.

ایلان در زبان آذری به معنی «مار» و ایلانجیق به معنای «محل زندگی مار» می باشد. این تپه در شمار آثار تاریخی مربوط به دوره اشکانی است که در حال حاضر نیز به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

۷- پارک جنگلی «تپه نرگس»

یکی از زیباترین دیدنی های بیله سوار پارک جنگلی تپه نرگس است. این پارک جنگلی در داخل شهر بیله سوار، در میدان شهرداری و در انتهای خیابان معلم قرار دارد. اقلیم منحصر به فرد پارک جنگلی تپه نرگس برای علاقمندان به طبیعت یک تجربه بی نظیر و بکر است.

۸- تالاب شورگل

در شهرستان بیله سوار جاذبه های طبیعی زیادی وجود دارد. یکی از این جاذبه های طبیعی که در شمار دیدنی های بیله سوار قابل ذکر است تالاب شورگل (شورگل مغان) می باشد. این تالاب در ۳ کیلومتری جنوب غربی شهرستان بیله سوار واقع شده است. گردشگران بسیاری در فصل بهار و تابستان به قصد تفریح به این منطقه مسافرت می کنند. از زیبایی های این تالاب می توان به حضور پرندگان مهاجر در فصل بهار در آنجا اشاره نمود.

۹- یاریم تپه سفلی

شهرسان بیله سوار یکی از شهرستان های تاریخی ایران و استان اربیل است که در آن چندین تپه تاریخی وجود دارد. هر کدام از این تپه ها در نوع خود بیانگر بخشی از کهن تاریخ سرزمین متمدن ایران هستند.

یکی از تپه های باستانی این شهرستان که در حال حاضر در شمار دیدنی های بیله سوار جزء آثار ملی ثبت شده ایران قابل ذکر است «یاریم تپه سفلی» شهرستان بیله سوار است. بررسی های تاریخی صورت گرفته در این منطقه بیانگر تعلق یاریم تپه سی سفلی به عصر آهن و دوره اشکانیان است.

۱۰- منطقه مرزی ارس

قرار گیری شهرستان بیله سوار در کنار رودخانه ارس، این شهرستان را به عنوان یکی از جاذبه های منحصر به فرد استان اردبیل تبدیل کرده است. تنوع گیاهی بسیار زیاد که در اطراف رودخانه وجود دارد، همچنین وجود پرندگان و حیواناتی که از این منطقه به عنوان زیستگاه خود استفاده می کنند از اصلی ترین دلایل توجه گردشگران به منطقه مرزی ارس به عنوان یکی از بکر ترین دیدنی های بیله سوار است. آب و هوا مطلوب و محیط دلنشین این منطقه برای یک تفریح خانوادگی و دوستانه بی نظیر است.

دیدنی های گرمی - بالهارد

۱۱- بلغارد چایی

بلغارد چایی هم از دیگر جاذبه ها و دیدنی های بیله سوار است. این رودخانه به بالهارد چایی نیز شناخته شده است. بلغارچایی یکی از رودخانه های پرآب شهرستان بیله سوار است که از کوه های خروسلو و لنگان سرچشمه می گیرد و به عنوان یکی از رودهای مرزی ایران و جمهوری آذربایجان شناخته شده است.

طول این رودخانه ۱۶۸ کیلومتر است که از پیوستن چندین رود فصلی به نام های سالالا چای، شوون چای، گرمی چای و … تشکیل شده است. جاری شدن این رودخانه در شهرستان بیله سوار به عنوان یکی از اصلی ترین دلایل سرسبزی این شهرستان است.

۱۲- دامنه کوه های صلوات

یکی از بهترین دیدنی های بیله سوار مناظر سرسبز و زیبای اطراف دامنه کوه های صلوات این شهرستان است. دره ها و دامنه های ناب این کوه ها در فصل بهار و تابستان نه تنها برای کوه نوردان بلکه برای تمام علاقه‌مندان به جاذبه های طبیعی یک تفریح فوق العاده و به یاد ماندنی است.

۱۳- روستای گوللو باغ

روستای گوللو باغ به عنوان یکی از روستاهای مورد هدف گردشگری و دیدنی های شهرستان بیله سوار شناخته شده است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان بیله سوار قرار دارد. وجود باغات سرسبز، زمین های کشاورزی و مناطق بکر طبیعی از مهم ترین دلایل توجه گردشگران به این روستا است.

۱۴- کوه های خروسلو

از جمله دیدنی های بیله سوار کوه های خروسلو این شهرستان است. این کوها با ارتفاع ۱۰۹۶ متر مربع به عنوان مرتفع ترین کوهای منطقه شناخته شده و به سبب محیط سرسبز و دامنه های زیبایشان جزء پرجاذبه ترین دیدنی های بیله سوار قابل ذکر هستند.

سخن پایانی

شهرستان مرزی بیله سوار استان اردبیل دیدنی های بسیاری دارد که برخی از آنها تاریخی و برخی نیز جزء جاذبه های طبیعی می باشند. موارد ذکر شده در بالا تنها برخی از دیدنی های بیله سوار است. نزدیکی این شهرستان به شهرهای شمالی ایران، دریای خزر و جمهوری آذربایجان در جذب توریست بی تأثیر نیست. با توجه به حضور گردشگران خارجی در این منطقه، می توان با توسعه و تقویت زیر ساخت های این شهرستان کمک بسیار زیادی در رونق گردشگری ایجاد نمود.

دیدنی های خلخال

دیدنی های خلخال: از جاده رویایی اسالم به خلخال تا غار هفت خان

یکی از شهرستان های دیدنی استان اردبیل خلخال است. طبیعت بکر و چشم اندازهای طبیعی خلخال آن را به عنوان یکی از شهرستان های منحصر به فرد اردبیل از حیث گردشگری تبدیل کرده است. شهرت این شهرستان بیشتر به سبب جاده رویایی اسالم به خلخال است که توصیف زیبایی های آن جز با دیدن قابل بیان نیست. لیکن جدای از این جاده زیبا در شهرستان خلخال دیدنی های خلخال متعدد استد که هر کدام در نوع خود، دیدنی هستند.

دیدنی های خلخال

۱- جاده رویایی اسالم به خلخال

یکی از معروف ترین دیدنی های خلخال جاده رویایی اسالم به خلخال است. همچنین این جاده به عنوان یکی از بهترین جاذبه های توریستی ایران شناخته شده است. جاده اسالم به خلخال با طبیعت بی نظیر و منحصر به فردی که دارد به قطعه ای از بهشت توصیف شده است.

این جاده از نظر موقعیت جغرافیایی از شهر اسالم استان گیلان شروع شده و به شهر خلخال در استان اردبیل ختم می شود. در هر قسمت از آن  جاده می توان هم هوای شرجی را احساس کرد، هم می توان شاهد بارش باران بود، هم می توان هیجان رانندگی در مه را تجربه کنید و هم می توان آفتاب را نظاره گر بود.

شهرهای اردبیل - خلخال

جاده اسالم به خلخال شامل دو قسمت مجزا است. قسمت ابتدایی آن که از شهر اسالم شروع می شود، منطقه ای جنگلی و پوشیده از درخت است.  قسمت دوم جاده نیز دشت های سرسبز و پهناور است که پس از سپری کردن قسمت جنگلی جاده می توان به آن رسید. گله های گاو و گوسفند و وجود اسب های زیبا در دشت های ییلاقی جذابیت این مسیر را چند برابر نموده است.

بافت مسیر جاده ای اسالم به خلخال کمتر دچار تغییر و تحول شده و مسیر آن تقریبا بکر می باشد. البته در این جاده چندین مهمان خانه سنتی، رستوران های بین راهی و کلبه های محلی وجود دارد که از امکانات رفاهی جاده اسالم به خلخال محسوب می شود.

۲- دریاچه نئور

نئور دریاچه ای طبیعی است که در مسیر اردبیل به خلخال و در نزدیکی روستای بودالالو قرار گرفته است. فاصله دریاچه  نئور تا اردبیل تقریبا ۴۸ کیلومتر است. این دریاچه جزء دیدنی های خلخال محسوب می شود و همپای سایر دیدنی های خلخال گردشگران بی شماری را به سوی خود جذب می کند.

نئور کلمه ای مغولی بوده و به معنای دریاچه است. البته به دریاچه ای که به رودخانه ریخته نشود هم نئور گفته می گویند. دریاچه نئور شامل دو دریاچه کوچک و بزرگ است که در فصل بهر به هم متصل شده و دریاچه تقریبا بزرگی را تشکیل می دهند. به سبب بارندگی های فصلی دریاچه نئور تقریبا پرآب می باشد و در آن قزل آلای رنگین کمان به وفور دیده می شود.

۳- آب گرم گیوی

آب گرم گیوی هم از دیگر دیدنی های خلخال است. این چشمه آب معدنی در زبان محلی به ایستی سو و یا خلخال سویی هم معروف است که در ۵ کیلومتری شهر گیوی و در مسیر جاده ای خلخال به اردبیل قرار گرفته است. ارتفاع آب گرم گیوی از سطح دریا ۱۷۲۰ متر و میزان آب دهی آن ۲ لیتر در ثانیه است و دمای آن ۵۲ درجه سانتی گراد می باشد.

دیدنی های خلخال - گیوی

گردشگران و مردم محلی از آب گرم گیوی بیشتر به منظور درمان بیماری های پوستی، اسپاسم های عضلانی، درمان رماتیسم، بهبود کمر درد، آرامش و تسکین بیماری های عصبی و بیماری های گوارشی استفاده می کنند. در این منطقه علاوه بر طبیعت بکر آب گرم گیوی تجهیزات مناسب دیگری همچون سوئیت های اقامتی، فروشگاه های بزرگ و … نیز ایجاد شده است.

۴- قله آق داغ

قله آق داغ دومین قله ی بلند اردبیل است که در شمار دیدنی های خلخال قابل ذکر است. این قله دارای ارتفاع ۳۳۲۲ متر است. گردشکران علاقمند به کوه نوردی می توانند با مسافرت به خلخال در یکی از بلندترین قله های اردبیل به ورزش مورد علاقه خود بپردازند.

دامنه کوه آق داغ پر از گیاهان دارویی همچون آویشن، ریحان و … است. وجود امام زاده سلطان سید محمود نیز از دیگر دلایل شهرت کوه آق داغ است. در اطراف کوه آق داغ چشمه آب معدنی طبیعی گوارایی وجود دارد که به اعتقاد مردم محلی، آب آن برای دستگاه گوارش بسیار مفید است.

۵- آبشاره نره گر

آبشارها یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی محسوب می شوند که در اثر تلاقی آب و صخره منظره ای دل انگیز و روح نواز پدید می آورند. آبشاره نره گر به عنوان یکی از دیدنی های خلخال مورد استقبال گردشگران است. این آبشار در نزدیکی روستای اسبو شهرستان خلخال قرار گرفته و تقریبا ۲ کیلومتر از روستای مذکور فاصله دارد.

۶- روستای گردشگری برندق

برندق نام یکی از روستاهای گردشگری و از دیدنی های خلخال است. این روستای خوش آب و هوا در داخل دره ای سرسبز در بخش خورش رستم شهر خلخال واقع شده است. طبیعت بی نظیر روستا، آب و هوای مطلوب، آبشارهای متعدد و رودخانه پر آب داخل روستا از مهم ترین جاذبه های تفریحی آن محسوب می شود.

۷- روستای گردشگری کزج

روستای گردشگری کزج به عنوان یکی از ده روستای برتر ایران شناخته شده که دارای بافت خاص و معماری منحصر به فرد است. این روستا در بخش خورش رستم خلخال و در دامنه کوه مشرف به رودخانه قزل اوزن قرار گرفته است. معماری روستای کزج تقریبا شبیه ماسوله گیلان است. برخی از مردم روستای ماسوله، روستای کزج را به عنوان مقصد ییلاق خود انتخاب می کنند. آب و هوای مطلوب و بافت بی نظیر روستا سبب توجه گردشگران بی شماری به آن شده است.

۸- چشمه ازناو

چشمه ازناو یکی از مناطق گردشگری و دیدنی های خلخال است. قله و چشمه ازناو و محیط های بکر آن همراه مقصد گردشگران بی شماری است. چشمه ازناو بسیار پرآب بوده و از آب آن برای آبیاری مزارع کشاورزی زمین های اطراف استفاده می شود. علاوه بر چشمه خروشان ازناو در این منطقه ۵ غار آهکی بززگ و کوچک نیز وجود دارد که بر زیبایی و جذابیت این منطقه افزوده است.

۹- روستای شمس آباد

روستاها همیشه به عنوان یکی از جاذبه های بکر در گردشگری محسوب می شوند. روستای شمس آباد در نزدیکی رود قزل اوزن به عنوان یکی از دیدنی های خلخال شناخته شده است. این روستا روستایی ییلاقی و دارای آب و هوایی معتدل است. در اطراف روستای شمس آباد گورستانی تاریخی و اسرار آمیز وجود دارد که قدمت بیشتر از ۱۳۰۰ سال است. برخی از سنگ قبرهای موجود در قبرستان شمس آباد با خط کوفی نوشته شده اند که حاکی از قدمت این گورستان تاریخی است.

۱۰- آبشار نوده

نوده نام یکی از روستاهای خلخال است. در نزدیکی این روستا آبشار زیبایی به نام «آبشار نوده» وجود دارد که به عنوان یکی از آبشارهای منحصر به فرد و دیدنی های خلخال شناخته شده است. این آبشار با ارتفاع ۳۰ متری از بین صخره های سفت و سخت به زیبایی تمام جاری شده و منظره ای بسیار تماشایی ایجاد کرده است. در زمین های سرسبز اطراف آبشار نوده گیاهان دارویی بسیاری همچون نعنا، کاکوتی، گلپر و … به صورت خودرو رشد می کنند. آبشار بکر نوده و محیط اطراف آن برای یک تفریح به یاد ماندنی بسیار فوق العاده است.

دیدنی های خلخال - اندبیل

۱۱- تفرجگاه اندبیل

تفرجگاه اندبیل در ۵ کیلومتری شرق خلخال واقع شده است. اندبیل نام یکی از روستاهای شرقی خلخال است که در کوهپایه های تالش واقع شده است. در بهار و تابستان گردشگران بی شماری به تفرجگاه اندبیل به عنوان یکی از دیدنی های خلخال مسافرت می کنند. شهرت این تفرجگاه به خاطر سرسبزی و مناظر بکر آن است.

۱۲- قلعه خشتی گیلوان

دیدنی های خلخال بیشتر جاذبه های طبیعی هستند، ولی برخی جاذبه های تاریخی نیز همچون قلعه خشتی گیلوان در این شهرستان وجود دارد. این بنا در روستای گیلوان و در محوطه ای بسیار وسیع قرار گرفته است. بنای خشتی گیلوان از چندین برج تشکیل شده که با فاصله های تقریبا زیاد از هم قرار دارند. در اطراف قلعه، گورستانی تاریخی نیز وجود دارد که قدمت آن تقریبا به دوران اسلام برمی گردد.

۱۳- حمام تاریخی نصر

حمام تاریخی نصر یکی از دیدنی های خلخال است که یادگار دوران قاجار می باشد. حمام تاریخی نصر همانند دیگر آثار باستانی دارای سبک خاص معماری است. یکی از زیبا ترین تزئینات این حمام کاربندی اجرا شده در قسمت گرمخانه آن است. در برخی از قسمت های حمام نقاشی های زیبایی طراحی شده است.

۱۴- غار هفت خان

در نزدیکی روستای گرمخانه و در ۲۰ کیلومتری شهر خلخال یکی از جذاب ترین دیدنی های خلخال به نام غار هفت خان وجود دارد. در زبان مردم محلی این غار به نام  «یئدی غار» مشهور است.  غار هفت خان دارای دو دهانه است که امکان ورود به داخل غار از هر دوی آن ها وجود دارد. در درون غار نیز تالارهای متعددی وجود دارد که ارتفاع دارای ارتفاع تقریبی ۳ متر می باشند.

سخن پایانی

برخی از دیدنی های خلخال در شمار بکرترین و زیباترین جاذبه های دیدنی ایران هستند که بازدید از آنها می تواند به عنوان بهترین خاطرات را برایتان به ارمغان آورد.  موارد ذکر شده تنها نمونه ای از دیدنی های خلخال است.

دیدنی های گرمی - دریاچه قانغانلو

دیدنی های گرمی اردبیل؛ از دریاچه قالغانلو تا جنگل اینی

یکی از مهم ترین دغدغه گردشگران انتخاب مقصد مناسب گشت و گذار است. شهرستان گرمی به عنوان یکی از گزینه های گردشگری است که تا دلتان بخواهد مکان های تاریخی و طبیعی برای سیر و سفر در آن یافت می شود. این یکی از شهرستان های استان اردبیل محسوب می شود که دارای مساحتی تقریباً معادل با ۱۷۲۵ کیلومتر مربع است. همسایه های شمالی، جنوبی، غربی و شرقی شهرستان گرمی به ترتیب شهرهای شهر بیله سوار و پارس آباد، مشگین شهر، کلیبر و جمهوری آذربایجان است. گرچه دیدنی های گرمی بی شمار است ولی با وجود مناطق بکر و دلنوازی که دارد نسبت به سایر شهرستان های اردبیل تا حدودی ناشناخته محسوب می شود. برخی از مهم ترین دیدنی های گرمی از قرار زیر است:

دیدنی های گرمی اردبیل

۱- دریاچه قالغانلو

یکی از زیباترین دیدنی های گرمی دریاچه بی نظیر قالغانلو است که در شرق روستای خان کندی قرار دارد. این دریاچه به سبب ذوب شدن برف کوه «قبله داشی» دریاچه ای پرآب محسوب می شود که در آن انواع آبزیان همچون ماهی های سردابی زندگی می کنند. بیشترین مصرف آب دریاچه قالغانلو به مصرف مزارع کشاورزی اطراف آن می رسد. محیط سرسبز اطراف دریاچه با آب و هوای فوق العاده آن برای یک پیک نیک خانوادگی و یا دوستانه بسیار عالی است.

۲- دریاچه سد گیلارلو

در کنار روستای گیلارلو که در ۵ کیلومتری شهر گرمی واقع شده است. آب این دریاچه از رودخانه دیزه چای و برزند تامین می شود. دریاچه گیلارلو در ابتدا با هدف تامین آب آشامیدنی شهر گرمی ساخته شد؛ ولی در حال حاضر به عنوان یکی از دیدنی های گرمی گردشگران زیادی را به سوی خود جذب می کند. این دریاچه مصنوعی بعد از دریاچه شورابیل به عنوان دومین دریاچه ی بزرگ استان اردبیل شناخته شده است. قایق سواری در دریاچه گیلارلو یکی از جذابیت های تفریحی این منطقه محسوب می شود.

دیدنی های گرمی - روستای خان کندی

۳- روستای خان کندی

یکی از زیباترین دیدنی های گرمی روستای خان کندی است. این روستا در بخش مرکزی شهرستان کرمی و بر روی کوه «قبله داشی» قرار گرفته است. روستای خان کندی به عنوان یکی از روستاهای قدیمی و مرزی ایران و آذربایجان محسوب می شود. در گذشته روستای خان کندی با نام «خان یوردی» معروف بوده ولی به تدریج نام آن به خان کندی تغییر یافته است. قدمت ایجاد این روستا به زمان نادرشاه برمی گردد.

خان کندی روستای بسیار سرسبزی است که سرسبزی خود را مدوین چشمه های پرآب خود است. خان کندی در درون خود بسیاری از دیدنی های گرمی را جای داده است. از جمله آنها می توان به دریاچه قالغانلو، تولکی تپه و چشمه خان بولاغی اشاره نمود. در دشت های خان کندی گیاهان دارویی مختلفی رشد می کند که مورد توجه گردشگران و مردم محلی است.

۴- آبشار چالاچوخور

از دیگر دیدنی های گرمی می توان به آبشار بی نظیر چالاچوخور اشاره کرد. این آبشار در مسیر روستای دومولی و در نزدیکی مرز ایران و آذربایجان قرار دارد که عبور از میان صخره های سنگی و ریختن به دره ای عمیق محیطی بسیار عالی و بکر ایجاد کرده است.

۵- روستای قلعه برزند

روستای تاریخی قلعه برزند در بخش مرکزی شهرستان گرمی قرار دارد. بسیاری از دیدنی های گرمی همچون یاریم تپه سی، رودخانه برزند چای، موزیک تپه سی، بارگاه محمد بن حنیفه و … در این روستا قرار دارد. روستای قلعه برزند از بقایای شهر تاریخی برزند است که در زمان حمله مغول ها به طور کلی از بین رفته بود. آب و هوای مطلوب و جاذبه های دیدنی روستای برزند محیط بسیار مطلوبی برای گردشگری بسیار مناسب است.

۶- گرمی چایی (دره رود)

یکی از سرچشمه های اصلی رودخانه ارس، گرمی چایی است. گرمی چایی رودخانه ای دائمی است که بزرگ‌ترین سد خاکی شمال غرب ایران بر روی آن ساخته شده. قره سو، خیاوچای، رودخانه بالغلو از گرمی چای سرچشمه گرفته اند. در اطراف گرمی چایی درختان سرسبز و بسیار زیادی وجود دارد که محیط مناسبی برای تفریح محسوب می شود. این رودخانه به عنوان یکی از دیدنی های گرمی گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می کند.

دیدنی های گرمی

۷- رودخانه بلغار چای (رودخانه بالهارد)

رودخانه بالهارد که در زبان محلی به بلغارچای معروف است یک از مهم ترین رودخانه های شهرستان گرمی است که از نظر موقعیت مرزی دارای اهمیت بسیار بالایی است. این رودخانه از دامنه های شمالی کوه میرو سرچشمه می گیرد و با پیمون سراسر مرز جمهوری ایران و آذربایجان که مسیر بسیار طولانی است، مورد استفاده روستاییان مرزی قرار می گیرد. در نهایت از ایرن خارج شده و در داخل جمهوری آذربایجان جریان می یابد. رودخانه بلغاری چای به عنوان یکی از دیدنی های گرمی در قسمت مرزی ایران برای گشت و گذار یک انتخاب هیجان انگیز محسوب می شود.

۸- کوه خروسلو (خروسلو داغ)

یکی از پرجاذبه ترین دیدنی های گرمی کوه خروسلو است. این کوه در ۴۰ کیلومتری شمال غربی گرمی و در قسمت جنوبی دشت مغان قرار دارد. «خانملو» مرتفع ترین قله این کوه است. برزند چای و قوروچای رودخانه های پرآبی هستند که از کوه خروسلو سرچشمه گرفته اند. گردشگرانی که علاقه به کوه نوردی دارند با رفتن به کوه خروسلو می توانند هم به ورزش مورد علاقه خود بپردازند و هم شاهد یکی از بکرترین دیدنی های گرمی باشند.

۹- کوه صلوات (صلوات داغی)

کوه صلوات نیز همانند کوه خروسلو یکی از دیدنی های گرمی محسوب می شود. این کوه نسبت به کوه خروسلو دارای ارتفاع کمتری است که با ارتفاعی ملایم در نهایت به دشت مغان می رسد. رود سامبورچای و قره سو از مهم ترین رودهایی هستند که از کوه صلوات سرچشمه گرفته اند.

د۱۰- اشلی بولاغ

در ۴ کیلومتری گرمی و در نزدیکی روستای دیزج چشمه پرآبی به نام «داشلی بولاغ» وجود دارد. داشلی بولاغ واژه ای ترکی است که در زبان فراسی به معنای «چشمه سنگی» است. آب چشمه داشلی بولاغ مورد استفاده اهالی روستا و سایرین بوده و در شمار آب های معدنی آشامیدنی است.

چشمه داشلی بولاغ در گذشته محل استراحت ایل عشایر شاهسون بوده و در این منطقه مناطق حاصلخیز بسیار نابی وجود دارد. علاوه بر این در اطراف چشمه آثار باستانی و قبور تاریخی نیز وجود دارد که قابل توجه است. منطقه سرسبز و دارای آب و هوای مطلوب است.

۱۱- شلاله لر دره سی

یکی از دیدنی های گرمی که فوق العاده جذاب است شلاله لر دره سی است. در این دره آبشارهای کوچک و بزرگ بسیار زیادی وجود دارد. شلاله دره سی یا همان دره آبشارها در روستای قوزلو قرار دارد و به عنوان یکی از جاذبه های بسیار زیبای استان اردبیل محسوب می شود.

آبشارهای موجود در شلاله دره سی با ارتفاع بسیار از صخره های بزرگ و کوچک سرازیر شده و محیطی بسیار دیدنی ایجاد کرده است که برای هر بیننده ای حیرت انگیز است. آبشار بویوک شوله، یوخاری شوله، قیزل قایا شوله و … از مهم ترین آبشارهای موجود در شلاله دره سی محسوب می شوند.

دیدنی های گرمی - روستای تولون

۱۲- روستای تولون

در بخش مرکزی شهرستان گرمی و در ۲۵ کیلومتری آن روستای تولون به عنوان یکی از قطب های گردشگری و دیدنی های گرمی وجود دارد. این روستا به سبب معماری منحصر به فردی که دارد در شمار روستاهای زیبا و مورد هدف گردشگری ایران محسوب می شود.

تولون روستایی سرسبز و مرزی محسوب می شود که در طبیعت آن انواع گیاهان دارویی و چشمه های آب معدنی بسیاری به چشم می خورد. در این روستا رودخانه ای بزرگ به نام رودخانه تولون در جریان است که می توان از آن به عنوان بزرگترین رودخانه فصلی شهرستان گرمی یاد کرد.

آب رودخانه تولون در نهایت وارد کشور جمهوری آذربایجان می شود. روستای تولون در گذشته روستایی بزرگ و آباد بوده و امروزه نیز به عنوان مقصدی مناسب برای گذراندن تعطیلات به شمار می آید.

۱۳- منطقه رمضانلو

در ۱۶ کیلومتری شهرستان گرمی منطقه ای بکر به نام رمضانلو وجود دارد. در منطقه رمضانلومی توان شاهد درختان بسیار قدیمی بود که با وجود کهنسالی هنوز هم نشانه های حیات در آنها موجود است. این منطقه زیبا که به عنوان یکی از دیدنی های گرمی است، میزبان گردشگران داخلی و خارجی بسیاری است. تفرج در منطقه رمضان لو و در کنار درختان قدمتی آن یک تفریح لذت بخش و به یاد ماندنی است.

۱۴- منطقه جنگلی اینی

برای دور شدن از زندگی روزه مره و کسالت آور شهری بازدید از جاذبه های طبیعی هموراه یک انتخاب عالی است. منطقه جنگلی اینی با پوشش گیاهی خاص خود یکی از بهترین دیدنی های گرمی به حساب می آید.

این منطقه در روستای اینی واقع شده و با آب و هوایی بسیار مطبوع اش گردشگران بی شماری را به سوی خود جذب می کند. تقریبا ۱۲ هکتار از این منطقه دارای پوشش جنگلی و مراتع زیبا و چشمه های پر آب است. از مشهورترین درختان این منطقه می توان به درخت بلوط، ویلک، گلابی، ون، آلوچه، افرا، تمشک، زرشک و … اشاره نمود.

سخن پایانی

برای لذت بردن از سفر شناسایی مکان های دیدنی شهر مقصد گردشگری اهمیت به سزایی در کیفیت مسافرت خواهد داشت. موارد ذکر شده تقریباً بهترین دیدنی های گرمی محسوب می شوند که بازدید از آنها برای هر فردی لذت بخش خواهد بود. البته علاوه بر این موارد جاذبه های دیگری همچون روستای شاه تپه سی، روستای آزادلو، منطقه شکار ممنوع ساحل آراز، تالاب شور گل، چشمه خان بولاغی و … وجود دارد.